II SA/Kr 92/17
WyrokWSA w Krakowie2017-04-25
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Mirosław Bator, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można odmówić ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zagrody dla rolnika, jeśli grunty rolne stanowiące gospodarstwo rolne są rozproszone, a wnioskodawca posiada już inną zabudowę zagrodową?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa ustalenia warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej jest zasadna, jeśli planowana inwestycja nie ma funkcjonalnego powiązania z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Kluczowe jest, aby zabudowa zagrodowa służyła organizacji prawidłowej gospodarki rolnej, a nie stanowiła jedynie celu samego w sobie. Brak takiego powiązania, zwłaszcza gdy wnioskodawca posiada już inną zabudowę zagrodową i grunty przeznaczone pod inwestycję utraciły charakter rolny, uzasadnia odmowę wydania decyzji o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dwóch budynków gospodarczych na działkach w K. Organy administracji odmówiły ustalenia warunków zabudowy, argumentując m.in. rozproszeniem gruntów rolnych wnioskodawcy, posiadaniem przez niego innej zabudowy zagrodowej oraz tym, że grunty przeznaczone pod inwestycję utraciły charakter rolny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak zasięgnięcia opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant: Maksymilian Krzanowski przy udziale Prokurator Prokuratury Rejonowej [....] M.S. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 grudnia 2016 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy skargę oddala.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 2 grudnia 2016 r. znak [....] po rozpatrzeniu odwołania skarżącego - A.M. od decyzji Burmistrza Gminy K. z dnia 11 stycznia 2016 r. nr [....] orzekającej o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pn.: "[....] , tj. budynek mieszkalny jednorodzinny z wewnętrznymi instalacjami; dwa budynki gospodarcze z wewnętrznymi instalacjami, infrastrukturą zewnętrzną oraz ze zbiornikiem na ścieki na działkach nr [....] [....] [....] obr. [....] w K. ",
na podstawie:
- art. 59, art 61, art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2016 r. 778);
- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego,
utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Opisaną na wstępie decyzją Organ I instancji orzekł o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn: [....] , tj. budynek mieszkalny jednorodzinny z wewnętrznymi instalacjami; dwa budynki gospodarcze z wewnętrznymi instalacjami, infrastrukturą zewnętrzną oraz ze zbiornikiem na ścieki na działkach nr [....][....][....] obr. [....] w K".
W uzasadnieniu streszczono dotychczasowy przebieg postępowania. Podniesiono, że teren określony we wniosku nie jest objęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podkreślono, że z dołączonych do akt sprawy materiałów i dowodów wynika, iż skarżący jest właścicielem gruntów rolnych o powierzchni 8,3892 ha (w tym użytki rolne o powierzchni 8,3635 ha fizycznych), a także współwłaścicielem (w różnej części udziałów) gruntów rolnych i zabudowanych o powierzchni łącznej ok. 6,1 ha. Natomiast średnia wielkość gospodarstwa rolnego na terenie gminy K. w 2014 roku wynosiła 2,1402 ha fizycznych. Działki gruntu posiadane lub współposiadane przez wnioskodawcę (w ogólnej liczbie sześćdziesięciu sześciu) są w przeważającej części niewielkiej powierzchni (od 9 do 13 arów) i charakteryzują się dużym stopniem rozdrobnienia (podziały wykonane w celu sprzedaży nieruchomości). Przeważająca część posiadanego przez skarżącego areału (ok. 3/4 powierzchni gruntów) położona jest w odległości ok. 2,5-3 km w linii prostej od terenu planowanej inwestycji - po przeciwległej stronie miasta K. , w rejonie ul. [....] . Ponadto wnioskodawca jest już właścicielem zespołu zabudowy zagrodowej (budynek mieszkalny oraz dwa budynki gospodarcze), zlokalizowanego przy ul. [....] (dz. nr [....] [....] [....] obr. [....] ). Ponadto działki nr [....] [....] [....] obr. [....] stanowiące teren inwestycji, a także działki sąsiednie nr [....] [....] [....] [....] obr. [....] będące własnością skarżącego to praktycznie grunty leśne gdzie postępująca sukcesja naturalna pozbawiła je charakteru rolniczego.
Organ zwrócił uwagę, że z treści wyżej powołanych przepisów wynika, że zasadą przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy jest spełnienie wszystkich wymogów określonych w art. 61 ust. 1, a odstępstwo od tej zasady, określone m.in. w ust. 4 powołanego artykułu, ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowane rozszerzająco.
Organ stwierdził, że dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego nie można było ustalić warunków zabudowy ze względu na brak funkcjonalnego powiązania poszczególnych części gruntów rolnych oraz ze względu na okoliczność posiadania przez skarżącego istniejącego zespołu zabudowy zagrodowej.
Uzyskanie warunków zabudowy dla zabudowy siedliskowej (zagrodowej) ma służyć zorganizowaniu prawidłowej gospodarki rolnej, podczas gdy w niniejszej sprawie okoliczności świadczą raczej o sytuacji odwrotnej - to gospodarstwo rolne o określonej, wymaganej przepisami powierzchni ma posłużyć do zabudowy wybranej nieruchomości. Nie bez znaczenia dla całokształtu sprawy jest również i ta okoliczność, że obecny sposób zagospodarowania terenu inwestycji jak i sąsiadujących z nim działek stanowiących własność skarżącego to tereny pokryte drzewostanem o charakterze leśnym, które w praktyce uniemożliwiają prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, polegające na naruszeniu:
- art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie okoliczności sprawy, w szczególności poprzez dowolne uznanie, iż gospodarstwo rolne z uwagi na rozproszenie gruntów nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 61 ust 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
84 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie okoliczności dotyczących funkcjonowania gospodarstwa rolnego bez pozyskania opinii osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną,
- art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niezastosowanie do skarżącego będącego właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego na terenie Gminy K,
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe i ogólnikowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zwłaszcza całkowity brak uzasadnienia faktycznego, uwzględniającego dowody na podstawie których organ uznał elementy stanu faktycznego za udowodnione.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wobec prawidłowego ustalenia przez Burmistrza Gminy K. , że jego gospodarstwo rolne ma powierzchnię znacznie przekraczającą średnią powierzchnię gospodarstw rolnych na terenie Gminy K, Organ ten winien ustalić warunki zabudowy dla inwestycji, która obejmuję zagrodę dla rolnika. Tymczasem Organ I instancji przedstawił w zaskarżonej decyzji rozważania wykraczające poza zakres niniejszej sprawy i stwierdził, że gospodarstwo rolne skarżącego nie spełnia warunków, które mogą klasyfikować je jako zorganizowaną całość gospodarczą. Podkreślił, że ocena funkcjonowania tego gospodarstwa nie jest okolicznością, która uzasadnia odmowę ustalenia warunków zabudowy zagrodowej. Skarżący zarzucił, że formułując oceny dotyczące możliwości funkcjonowania gospodarstwa rolnego należącego do niego organ pierwszej instancji nie skorzystał z opinii osoby posiadającej specjalistyczną wiedzę, lecz samemu arbitralnie wskazał, że w jego ocenie gospodarstwo skarżącego nie może funkcjonować, wobec czego nie ma on prawa do zrealizowania na nim zabudowy zagrodowej.
Natomiast w odniesieniu do twierdzenia, zgodnie z którym skarżący posiada już zabudowania zagrodowe podkreślił, że organ I instancji w sposób całkowicie dowolny ustalił, że w gospodarstwie rolnym skarżącego znajduje się już zabudowa zagrodowa, z której korzysta - pracuje i mieszka w niej.
Skarżący zarzucił, że organ l instancji nie dokonał poza tym ustalenia w jakim stanie technicznym znajdują się powyższe zabudowania, ani w czyim pozostają posiadaniu, lecz poprzestając na stwierdzeniu, że skoro posiada on udział w prawie własności innego gospodarstwa rolnego, na terenie którego są zabudowania, to z tej racji nie może ubiegać się o warunki zabudowy dla zabudowy zagrodowej w gospodarstwie rolnym, którego jest wyłącznym właścicielem i które stanowi centrum jego działalności gospodarczej oraz ma stanowić miejsce zamieszkania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wskazało, że podstawę materialnoprawną wydania decyzji Organu pierwszej instancji stanowiły przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Organ powołał treść art. art. 59 i art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym (dalej: "u.p.z.p.").
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest wykładnia art. 61 ust. 4 u.p.z.p. oraz ustalenia faktyczne przyjęte przez organ odnoszące się do zagadnienia realizacji zabudowy zagrodowej (zabudowy siedliskowej) w ramach prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa rolnego.
Organ odwoławczy podzielił poglądy Organu I instancji wyrażonego w zaskarżonej decyzji, w którym odmówiono ustalenia warunków zabudowy w trybie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Teren inwestycji, jak również działki sąsiednie to w większości tereny leśne pozbawione charakteru rolniczego. Z kolei przeważająca część posiadanej przez skarżącego powierzchni gruntów położona jest w odległości około 2,5 – 3 km od terenu inwestycji przy ul. [....] w K. Co więcej, skarżący jest już właścicielem zespołu zabudowy zagrodowej (budynek mieszkalny oraz dwa budynki gospodarcze) zlokalizowanego przy ul. [....] . Kolegium nie podziela w tym względzie zarzutów skarżącego w przedmiocie dowolności ustaleń przyjętych przez Organ I instancji. Brak funkcjonalnego związku planowanej zabudowy z gospodarstwem rolnym usytuowanym w zupełnie innym miejscu w ocenie Kolegium Odwoławczego nie budzi wątpliwości, a sam fakt, że skarżący ma status rolnika nie uprawnia do niczym nieograniczonego domagania się ustalenia warunków zabudowy z pominięciem zasady dobrego sąsiedztwa będącej regułą w procesie ustalania warunków zabudowy.
Organ odwoławczy stwierdził konieczności odmowy ustalenia warunków zabudowy z uwagi na brak spełnienia przesłanki określonej w art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W ocenie Kolegium poglądy przedstawione w zaskarżonej decyzji zasługują na uwzględnienie, a uzasadnienie decyzji odmownej jest spójne i realizuje zasadę prawdy obiektywnej. Brak jest podstaw do zarzucania Organowi I instancji naruszenia art. 7 w związku z art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., a ustalenia przyjęte przez Organ nie wymagały współdziałania osób dysponujących wiedzą specjalną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia 2 grudnia 2016 roku,
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga skarżącego A.M.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:
Prawa procesowego:
- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez zastosowanie tego przepisu i utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji, podczas w przedmiotowej sprawie zachodziły podstawy do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
- art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie okoliczności sprawy, w szczególności poprzez dowolne uznanie, iż gospodarstwo rolne skarżącego z uwagi na rozproszenie gruntów nie stanowi gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 61 ust 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
- 84 § 1 k.p.a. poprzez ustalenie okoliczności dotyczących funkcjonowania gospodarstwa rolnego bez pozyskania opinii osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną;
- 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt skrótowe i ogólnikowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zwłaszcza całkowity brak uzasadnienia faktycznego, uwzględniającego dowody na podstawie, których organ uznał elementy stanu faktycznego za udowodnione;
Prawa materialnego:
- 59 w zw. z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu poprzez jego niezastosowanie do skarżącego będącego właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego na terenie Gminy K. , a w konsekwencji odmówienie ustalenia warunków zabudowy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 grudnia 2016 roku oraz poprzedzającej ją decyzję Burmistrza Gminy K.
Skarżący podkreślił, że gospodarstwo rolne skarżącego ma powierzchnie znacznie przekraczającą średnią powierzchnię gospodarstw rolnych na terenie Gminy K. Burmistrz Gminy K. winien ustalić warunki zabudowy dla inwestycji, która obejmuję zagrodę dla rolnika.
W ocenie skarżącego zarówno Burmistrz Gminy K., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przedstawili w wydanych przez te organy decyzjach rozważania wykraczające poza zakres niniejszej sprawy - stwierdzając, że gospodarstwo rolne skarżącego nie spełnia warunków, które mogą klasyfikować je jako zorganizowaną całość gospodarczą.
Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie ocena funkcjonowania gospodarstwa nie jest okolicznością, która uzasadnia odmowę ustalenia warunków zabudowy zagrodowej.
Zarzucił, że zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji nie skorzystały z opinii osoby posiadającej specjalistyczną wiedzę, lecz samemu arbitralnie wskazały, że w ich ocenie gospodarstwo skarżącego nie może funkcjonować, wobec czego nie ma on prawa do zrealizowania na nim zabudowy zagrodowej.
W ocenie skarżącego nie ma podstawy prawnej dla odmowy uznania, że grunty rolne położone w jednej gminie nie mogą stanowić jednego gospodarstwa rolnego, ponieważ nie stanowią jednego, zwartego obszaru użytków rolnych. Zatem okoliczność, iż kompleksy działek rolnych znajdują się od siebie w odległości km - 3 km, nie przesądza - jak twierdzi organ odwoławczy - o fakcie, że nie stanowią one jednego gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu.
Skarżący nie ma obowiązek zamieszkiwać w budynku mieszkalnym będącym współwłasnością innego podmiotu - współwłaściciela innego gospodarstwa rolnego. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego organy administracyjne zarówno l, jak i II stancji nie dokonały poza tym ustalenia w jakim stanie technicznym znajdują się powyższe zabudowania.
Skarżący zarzucił, że organy zamiennie używają pojęcia "własność nieruchomości" i "posiadanie nieruchomości", które to pojęcia nie są tożsame. Skarżący nie jest posiadaczem zabudowy na ww. działkach, która jest w wyłącznym posiadaniu drugiego współwłaściciela w tym budynek mieszkalny, a tym samym nie ma ten moment zaspokojonych i zabezpieczonych potrzeb mieszkaniowych stanowiących centrum życiowe umożliwiające prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014.1647) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016.718) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 grudnia 2016 roku. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia 11stycznia 2016 r. orzekającą o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Zagroda dla rolnika, tj. budynek mieszkalny jednorodzinny z wewnętrznymi instalacjami; dwa budynki gospodarcze z wewnętrznymi instalacjami, infrastrukturą zewnętrzną oraz ze zbiornikiem na ścieki na działkach nr [....] [....] [....] obr. [....] w K".
Wyrażone w zaskarżonej decyzji SKO w K. oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji stanowisko odnośnie braku spełnienia wszystkich przesłanek z art. 61 ust. 4 u.p.z.p warunkujących uwzględnienie wniosku skarżącego Sąd ocenił jako trafne, odstępując w związku z tym od ich ponownego przytaczania.
Wypada jednak wskazać, że słusznie organy podkreślają, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest już pogląd, że z treści z przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p wynika jednoznacznie, że warunkiem jego zastosowania jest w pierwszej kolejności ustalenie, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne, które ma określoną powierzchnię tzn. jest większe niż średnia gospodarstwa w gminie a następnie, że planuje on zabudowę zagrodową. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budzi żadnych wątpliwości fakt, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne w gminie K. (vide: zaświadczenie z dnia 10.05.2005 r. o nadanym nr ewidencyjnym w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności K: 5 akt adm.) . Łączny areał gruntów rolnych, których jest właścicielem bądź współwłaścicielem wynosi ponad 14 ha, przekracza zatem średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie K.
W tym miejscu przypomnieć należy, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawierają własnej definicji gospodarstwa rolnego. W orzecznictwie oraz literaturze przyjmuje się, i z poglądem tym trzeba się zgodzić, że w rozważanym przypadku racje nakazujące traktować obowiązujące prawo jako jeden system, przemawiają za dokonaniem wykładni wyjaśnianego pojęcia przy uwzględnieniu treści art. 55 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Także w art. 2 pkt 2 ustawy o ukształtowaniu ustroju rolnego ustawodawca definiuje gospodarstwo rolne jako "gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego o obszarze nie mniejszym niż 1 ha użytków rolnych". Przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa rolnego nie można pominąć, iż jednym z jego istotnych elementów jest to, że stanowi pewną zorganizowaną całość gospodarczą. Bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność, czy wchodzące w jego skład grunty są rozproszone, czy też pozostają w zwartym kompleksie.
Dla przyjęcia, że poszczególne grunty stanowią jedno gospodarstwo rolne nie ma zatem decydującego znaczenia ich wzajemne położenie, a więc to czy tworzą one zwarty kompleks, czy też są rozproszone, czy znajdują się w granicach administracyjnych jednej lub kilku gmin. Istotne jest natomiast ich funkcjonalne powiązanie, które pozwala na stwierdzenie, że stanowią one zorganizowaną całość gospodarczą.
W kontekście powyższego konieczne było ustalenie czy istnieje realny funkcjonalny związek pomiędzy gruntami i zabudowaniami planowanymi do zabudowy w ramach zabudowy zagrodowej a prowadzonym gospodarstwem rolnym, gdzie znajdują się już zabudowania zagrodowe, budynek mieszkalny oraz dwa budynki gospodarcze na działkach [....] [....] [....] [....] zlokalizowanych przy ul. [....] w K.
Okoliczność faktyczna, że gospodarstwo rolne, na którego prowadzenie powołuje się wnioskodawca, przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie Krzeszowice, została wykazana i nie budzi wątpliwości. Natomiast mając na uwadze, że wnioskodawca planuje inwestycję w ramach zabudowy zagrodowej należało w pierwszej kolejności wskazać na wykładnię celowościową przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p., którego zadaniem jest - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - umożliwienie rolnikom posiadającym relatywnie duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego na siedlisko, tj. miejsce zamieszkania oraz bazę i zaplecze gospodarstwa. W sytuacji gdyby przepisu tego nie było, posadowienie zabudowań mieszkalnych i gospodarczych w obszarach rolnych, rzadko zabudowanych, byłoby utrudnione lub niemożliwe ze względu na brak możliwości nawiązania do jakiejkolwiek zabudowy, w użytkowanej rolniczo okolicy. Wskazać też należy, że przepis ten ma na celu umożliwienie rolnikom zorganizowania sobie miejsca pracy, które - ze względu na charakter działalności rolniczej - jest równocześnie związane z miejscem zamieszkania.
Podnieść należy, że przepisy prawa nie zawierają definicji legalnej pojęcia "zabudowy zagrodowej". Zgodnie z utrwalonymi w judykaturze poglądami, które skład orzekający również podziela, na zabudowę zagrodową składa się zawsze zespół budynków, z których przynajmniej jeden musi mieć charakter mieszkalny w obrębie jednego podwórza. Rzeczona zabudowa to w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych bądź w gospodarstwach leśnych. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy więc rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa, jako pewnej całości produkcyjnej. Zabudowa zagrodowa to inaczej siedlisko, czyli funkcjonalnie zorganizowane w ramach jednego podwórka zabudowania o charakterze gospodarczym (produkcyjnym) oraz mieszkaniowym służące prowadzeniu gospodarstwa rolnego.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wnioskodawca już w samym wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie wskazuje jakichkolwiek powodów realizacji przedmiotowej inwestycji na działkach objętych żądaniem wniosku. Wszak nie można pominąć faktu, że jest już współwłaścicielem zabudowań zagrodowych, teren inwestycji położony jest po przeciwległej stronie miasta K. od przeważającej części gruntów będących w jego posiadaniu (odległość 2,5-3 km), zaś grunty wskazane pod planowaną inwestycję, a także działki bezpośrednio sąsiadujące, jak wynika z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń organów, utraciły praktycznie charakter rolny skutkiem postępującej sukcesji naturalnej. Są to bowiem obecnie tereny zalesione. Także w toku postępowania skarżący nie wskazuje na powiązanie planowanej inwestycji z posiadanym gospodarstwem rolnym. Jest to warunek konieczny, skoro uzyskanie warunków dla zabudowy siedliskowej ma służyć zorganizowaniu prawidłowej gospodarki rolnej. W tym duchu właśnie wypowiedział się tut. Sąd, w cytowanym także w skardze, wyroku z dnia 31 marca 2016 r. w sprawie do sygn. II SA/Kr 837/15.
Co istotne, w odwołaniu jak również w skardze wniesionej do Sądu, skarżący w ogóle pomija ten aspekt. Przy czym należy zwrócić uwagę, że wbrew twierdzeniu skarżącego organy nie stwierdziły arbitralnie, że gospodarstwo rolne A.M. nie może funkcjonować, dlatego zarzut naruszenia art. 84 §1 kpa jawi się jako całkowicie chybiony. Konsekwentnie natomiast organy podkreślały brak funkcjonalnego związku planowanej inwestycji z poszczególnymi częściami gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. To stanowisko Sąd w całości podziela.
Nie można także zgodzić się z zarzutem skarżącego, że uchybieniem organów w toku postępowania było brak ustalenia w jakim stanie technicznym znajdują się zabudowania przy ul. [....] oraz w czyim są posiadaniu. Otóż należy podkreślić, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy jest postępowaniem wszczynanym na wniosek. To oznacza, że wnioskodawca jest obowiązany współdziałać z organem w toku postępowania. Między innymi to na nim także spoczywa obowiązek wskazania okoliczności, które jego zdaniem mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Nie wystarczy bowiem tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, że skarżący wskaże w środku odwoławczym co organ powinien był sprawdzić i ustalić (tak jest i w odwołaniu i w skardze ), skoro nawet nie powołuje się na konkretne okoliczności i dowody, które wymagałaby podjęcia stosowanych czynności wyjaśniających w toku postępowania. Nie można przy tym abstrahować od faktu, że od początku postępowania administracyjnego wnioskodawca jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie powinien mieć trudności w formułowaniu stosownych wniosków dowodowych. Z wyżej naprowadzonych powodów zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa należało uznać także za bezzasadny.
Podobnie Sąd ocenił zarzut naruszenia art. 107 §3 kpa albowiem organy administracyjne orzekając w niniejszej sprawie w swych uzasadnieniach szczegółowo przedstawiły stan faktyczny, zaś uzasadnienie w sposób właściwy i przekonywujący wyjaśnia podstawę prawną wydanych decyzji. Skarżący natomiast formułując powyższy zarzut nie odniósł się do konkretnych elementów uzasadnienia, które w jego ocenie były zbyt skrótowe i ogólnikowe.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło