II SA/Kr 920/08
WyrokWSA w Krakowie2009-01-28
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Krystyna Daniel, Andrzej Niecikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki budynku inwentarskiego, wzniesionego jako dobudowa do istniejącego budynku, może zostać uznana za zgodną z prawem, jeśli inwestor rozpoczął budowę przed zgłoszeniem jej właściwemu organowi, a organ administracji zwlekał z podjęciem działań?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa budowlanego, ponieważ inwestor rozpoczął budowę obiektu inwentarskiego przed dokonaniem zgłoszenia właściwemu organowi. Organ administracji, poprzez swoje zaniedbania i zwłokę w podjęciu działań, przyczynił się do sytuacji, w której inwestor mógł błędnie sądzić, że jego działania są prawidłowe. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem nowego stanu prawnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku inwentarskiego, będącego dobudową do istniejącego budynku mieszkalno-inwentarskiego. Inwestor rozpoczął budowę bez pozwolenia i zgłoszenia, a zgłoszenie złożył po rozpoczęciu prac. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, ale decyzja ta została uchylona przez organ drugiej instancji, który uznał, że samowola budowlana była wynikiem zaniedbań organu. Skarżąca K.G. wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie prawa i kwestionując ustalenia organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 marca 2002 r. i orzeczono, że decyzja ta nie może być wykonywana. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej K. G. kwotę 10,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie: WSA Krystyna Daniel NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 marca 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki; I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej K. G. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...].10.1997 r. (znak: [...] ) Wójt Gminy M. , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał N. i T. małż. K. rozebranie budynku o funkcji inwentarskiej wzniesionego na działce siedliskowej nr ewid. [...] we wsi M. jako dobudowy do istniejącego budynku mieszkalno-inwentarskiego.
Odwołanie T.K. zostało uwzględnione i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , decyzją z dnia [...].03.2002 r. (znak: [...] ) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o braku podstaw do nakazania rozbiórki obiektu w trybie art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. W uzasadnieniu podniesiono co następuje:
1/ na wniosek K.G. organ l instancji dokonał w dniu 19.08.1995r. oględzin, w wyniku których stwierdził, iż na działce T.K. w miejscowości P. , gmina M. prowadzone są roboty budowlane polegające na dobudowie części inwentarskiej do istniejącego budynku inwentarskiego i został wykonany strop w jednym z istniejących pomieszczeń tego budynku. T.K. oświadczył w trakcie oględzin, iż nie wiedział, że należy dokonać zgłoszenia takiej dobudowy. Następnie w dniu 23.08.1995 r. T.K. wniósł do Urzędu Gminy M. zawiadomienie o rozpoczęciu budowy pomieszczenia gospodarczego wymiarach 4,2m x 5, l m z prośbą o pilną odpowiedź na swoje pismo i wyrażenie zgody na budowę tego pomieszczenia. Na powyższe pismo brak jednak było jakiejkolwiek odpowiedzi organu, dopiero w dniu 06.06.1996r. strony zostały zawiadomione o oględzinach wyznaczonych na dzień 12.06.1996 r., T.K. złożył uzupełniające wyjaśnienia z których wynika, iż budowę rozpoczął na przełomie lipca i sierpnia 1995r, a zakończenie budowy nastąpiło na przełomie września i października 1995r.
2/ po dokonaniu powyższych ustaleń Wójt Gminy M. pismem z dnia 24.06.1996r. zawiadomił strony o wszczęciu w dniu 19.08.1995 r. postępowania administracyjnego w tej sprawie, a następnie tego samego dnia tj. [...] .06.1996r. wydał decyzję, którą nakazał rozbiórkę wyżej wymienionej dobudowy. Decyzja powyższa, na skutek odwołania N. i T.K. , została uchylona do ponownego rozpatrzenia decyzją Wojewody z dnia [...].10.1996r. (Znak: [...]), ze względu na wady formalne prowadzonego postępowania administracyjnego,
3/ po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego organ l instancji wydał omówioną na wstępie decyzję z dnia [...].10.1997r. nakazującą N. i T.K. wykonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, w terminie do dnia 30 listopada 1997 r. Rozpoznając odwołanie organ II instancji ustalił, iż inwestorzy rozpoczęli budowę przedmiotowego budynku o funkcji inwentarskiej jako dobudowę do istniejącego budynku mieszkalno inwentarskiego na przełomie lipca i sierpnia 1995 r., bez pozwolenia na budowę, jak również zgłoszenia właściwemu organowi. T.K. dokonał takiego zgłoszenia w dniu 23.08.1995 r. już po rozpoczęciu budowy, jednakże organ l instancji nie podjął w tym czasie żadnych działań w tej sprawie. Natomiast inwestor, będąc przekonany o prawidłowości swoich działań dokończył budowę w okresie wrzesień-październik 1995 r.
Organ l instancji dopiero w czerwcu 1996 r. podjął kolejne działanie w tej sprawie, gdy inwestor już obiekt zakończył.
4/ Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem organu II instancji, nie można w takiej sytuacji uznać, że działanie inwestora rzeczywiście stanowi samowolę budowlaną, lecz w istocie jest wynikiem zaniedbania obowiązków przez organ administracji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła K.G. i nie precyzując żądania skargi zarzuciła, że zarzut odwołania T.K. polegający na naruszenie prawa poprzez pozbawienie N.K. praw strony w postępowaniu, jest chybiony bowiem z dokumentów wynika iż brała ona udział we wszystkich etapach tego postępowania, zarówno przed organem l instancji jak i organem II instancji. Wskazuje na to fakt, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz zaskarżona decyzja została skierowana do obojga małżonków K. . Ponadto pod odwołaniem od decyzji wniesionym do organu II instancji widnieją również podpisy obojga małżonków K . Dalej podniosła, że T.K. fakt budowy zgłosił do Urzędu Gminy dopiero w dniu 23.08.1995 r., a nie na 30 dni przed rozpoczęciem prac budowlanych zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r. Roboty budowlane według syna T.K. - S. i żony N. rozpoczęto w maju 1995 r., a według T.K. lipiec - sierpień 1995 r. Do dnia oględzin tj. [...] 08.1995 r. zostały wykonane już prace ziemne i ściany do dachu oraz rozpoczęto prace przy więźbie dachowej - według protokołu oględzin. Według decyzji Urzędu Gminy z dnia [...].06.1996 (Nr [...] ) i obowiązującego wówczas Prawa budowlanego stwierdzono, iż wykonany budynek inwentarski wymaga pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia do Urzędu Gminy w M. Podniosła także, że w decyzji nie uwzględniono, postanowienia Wydziału Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w K. Nr [...] z dnia [...] .01.1998, zawieszającego z urzędu postępowanie, zażalenie na Postanowienie Wojewody K. o uchyleniu postanowienia oraz odpowiedzi na skargę Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sygn. akt IV SA 813/98 skierowane do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wydział IV W-wa z dnia 07.07.1997.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 -w skrócie p.o.p.s.a.).
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 z póź.zm.) , Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Stosownie jednak do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.o.p.s.a.) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona. Organ II instancji wydając decyzję reformującą ustala, że inwestorzy budynek o funkcji inwentarskiej rozpoczęli budować przed zgłoszeniem zamiaru jego wzniesienia. W dniu 19.08.1995r., w czasie oględzin stwierdzono, iż na działce T.K. prowadzone są roboty budowlane polegające na dobudowie części inwentarskiej do istniejącego" budynku inwentarskiego i został wykonany strop w jednym z istniejących pomieszczeń tego budynku. Dopiero po tym stwierdzeniu bo w dniu 23.08.1995 r., T.K. wniósł do Urzędu Gminy M. zawiadomienie o rozpoczęciu budowy pomieszczenia gospodarczego wymiarach 4,2m x 5,1 m. Na powyższe pismo organ, nie zareagował a dopiero w dniu 06.06.1996r. strony zostały zawiadomione o oględzinach wyznaczonych na dzień 12.06.1996 r. Z wyjaśnień inwestora T. wynika, iż budowę rozpoczął na przełomie lipca i sierpnia 1995r, a zakończenie budowy nastąpiło na przełomie września i października 1995r. Z protokołu oględzin wynika, że rozpiętość dobudowy wynosi 5,73 x 4.20 m.
W powyższych okolicznościach faktycznych, organ II instancji uznaje, że działanie inwestora rzeczywiście stanowi samowolę budowlaną lecz w istocie jest wynikiem zaniedbania obowiązków przez organ administracji.
Powyższego poglądu nie sposób podzielić. Art. 29 ust. 1 pkt.1) lit. a) Prawa Budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej - parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie oznaczało, że inwestor bez żadnej dodatkowej czynności mógł przystąpić do budowy. Art. 30 ust. 1 pkt.1) co dopiero cytowanego prawa nakładał na inwestora obowiązek zgłoszenia właściwemu organowi budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1. Zgłoszenia, należało dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można było przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniósł sprzeciwu Ust. 2 art. 30 Prawa Budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
W sprawie wydaje się być niesporne, że inwestor do budowy przystąpił przez zgłoszeniem. Tym samym zaskarżonej decyzja narusza przepisy prawa budowlanego.
Od czasu wydania zaskarżonej decyzji, Prawo Budowlane z 1994 r., było szereg razy nowelizowane - a złagodzenie przesłanek nakazu rozbiórek wprowadziła przede wszystkim nowela z dnia 27.03.2003 r., o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U.nr.80 poz.718). Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie do uwzględnienia nowego stanu prawnego i w oparciu o aktualnie obowiązujące prawo wyda rozstrzygnięcie sprawy.
Ustalenia wymagać będzie przede wszystkim fakt, czy na tego rodzaju obiekt wystarczające było zgłoszenie, czy też konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę.
Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, narusza prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "a" oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło