II SA/Kr 923/11

Kraków, dnia 26 września 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg J.T. i K.F.-T. na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 marca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić wniosek. W niniejszej sprawie skarżący J.T. , działający przez profesjonalnego pełnomocnika, adwokata J.Z. , złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu kontraktu wynosi [...]zł. Skarżący nie dysponuje majątkiem nieruchomym. Posiada oszczędności w wysokości 1.000 zł. Koszty bieżącego utrzymania wnioskodawcy wynoszą 2.000 zł, w tym 1.000 zł to koszt utrzymania dzieci i pozostałe 1.000 zł to koszt wyżywienia. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu nie były precyzyjne, skarżący został wezwany do wyjaśnienia gdzie aktualnie zamieszkuje, czyją własność stanowi ta nieruchomość, kto ponosi koszty jej utrzymania, oświadczenia z jakich środków skarżący prowadzi budowę budynku mieszkalnego w Z. , udokumentowanie uzyskiwanych dochodów poprzez nadesłanie aktualnego zaświadczenia od pracodawcy, przesłanie kopii zeznania podatkowego o wysokości dochodów skarżącego osiągniętych w roku 2010, wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych obejmujących ich historię z okresu ostatnich trzech miesięcy, wykazanie dochodów i stanu majątkowego żony - ze wskazaniem źródła tych dochodów i ich wysokości, a także przesłanie aktualnych rachunków potwierdzających wysokość ponoszonych przez skarżącego koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem (m. in. prąd, gaz, woda, opał, itp.). W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że zamieszkuje pod adresem ul. [...] w Z. Nieruchomość ta stanowi wyłączną własność skarżącej K.F.-T. . Pomimo pozostawania w związku małżeńskim oboje skarżący prowadzą dwa odrębne ogniska domowe, gdyż zawarli umowę ustanawiającą rozdzielność majątkową. Skarżący nie jest zatrudniony na umowę o pracę, wobec czego nie jest możliwym przedstawienie zaświadczenia od pracodawcy. J.T. nie uzyskuje dochodów na terenie RP, wobec czego nie jest możliwe przedstawienie zeznania podatkowego za rok 2010. Skarżący nie ponosi wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, poza wydatkami za telefon (500 zł /m-c), utrzymanie dzieci (1.000 zł/m-c), wyżywienie (1.000 zł/m-c), zakup sprzętu informatycznego niezbędnego dla prowadzenia działalności (500 zł/m-c). Dla wykazania stanu przychodów i oszczędności przedłożony został wykaz transakcji na koncie. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek. Skarżący, nadal działając przez adwokata, złożył sprzeciw, w którym podał m.in., że nie jest uzasadnione uzależnianie przyznania prawa pomocy od wykazania stanu majątkowego jego współmałżonki, z która pozostaje w rozdzielności majątkowej. Nadto z przedstawionego wyciągu rachunku bankowego można ustalić stan finansów skarżącego, który zdaniem jego pełnomocnika winien być ustalany jedynie z daty wniesienia wniosku o prawo pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarżący J.T. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Z oświadczenia majątkowego skarżącego wynika, że osiąga on stałe miesięczne dochody w kwocie 3000 zł, z których finansuje wyżywienie, utrzymanie dzieci i zakup sprzętu koniecznego do prowadzenia działalności, a po odliczeniu wydatków na telefon, które nie są konieczne w utrzymaniu, pozostaje mu 500 zł. Ponadto posiada on oszczędności w kwocie 1000 zł. W zakresie kosztów utrzymania pomimo, że pozostaje on w rozdzielności majątkowej, korzysta z możliwości wspólnego zamieszkiwania w mieszkaniu współmałżonki, nie ponosząc dodatkowych kosztów. Istotne również jest, iż w okresie poprzedzającym rozpatrywany wniosek skarżący wraz z małżonką prowadzili inwestycję polegającą na budowie budynku mieszkalnego, a zatem nie można uznać, że jest on osobą ubogą. Powyższe dane, w ocenie Sądu, świadczą o tym, że wnioskodawca dysponuje środkami, które może przeznaczyć na wpis sądowy, wynoszący w niniejszej sprawie 500 zł. Należy przy tym mieć na uwadze, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), to jest do osób bezrobotnych i nie posiadających żadnych, lub niewielkie źródła dochodu. Skarżący poza wyżej wymienionymi danymi, nie podał w swoim oświadczeniu majątkowym żadnych okoliczności powodujących nadzwyczajne wydatki, które oznaczałyby, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego. W powyższej sytuacji zwolnienie skarżącego J.T. od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.