II SA/Kr 925/04

Sygn. akt II SA/ Kr 925/ 04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Piotr Głowacki ( spr. ) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2007 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2004 r. , nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej Tatrzańskiej decyzją z dnia [...].2003 roku, znak [...], wydaną na podstawie art. 2 ust. 4, art. 2a ust. 1 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 1, art. 43 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity- Dz. U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414 z późniejszymi zmianami) odmówił E. K. pomocy finansowej z powodu nie spełnienia uprawniającego do świadczeń kryterium dochodowego, określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Decyzja została doręczona E. K. w dniu [...].2003 roku. W odwołaniu, wniesionym bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia [...].2004 roku (data stempla pocztowego) E. K. oprócz zarzutów merytorycznych podniosła, iż była w błędzie z powodu niejasności, zawartych w pouczeniach Ośrodka Pomocy Społecznej i Urzędu Gminy i nie wiedziała, kiedy wysłać odwołanie. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2004 roku, znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w oparciu o art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując, iż upłynął on w dniu [...].2003 roku. We wniesionej w terminie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. K. domagała się uchylenia postanowienia organu odwoławczego (w skardze nazywając je decyzją) oraz decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając m. in. iż organ drugiej instancji nie uznał za uzasadnione przywrócenia terminu. Zdaniem skarżącej, naruszony został art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nakładający na władze publiczne obowiązek udzielania niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu egzystencji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, wskazując, iż skarżąca nie wnosiła o przywrócenie terminu, a nadto nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., podstawą uchylenia decyzji lub postanowienia jest naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Art. 58 § 2 k.p.a. stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Jak wynika z art. 59 § 1 k.p.a., o przywróceniu terminu postanawia właściwy organ administracji publicznej, a od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Zaznaczyć należy, iż o zakwalifikowaniu pisma strony jako prośby o przywrócenie terminu nie może przesądzać okoliczność, czy strona zatytułowała w ten sposób swoje pismo. Nie ma także przeszkód, aby wniosek o przywrócenie terminu został zamieszczony w treści odwołania. Wówczas nie dyskwalifikuje go również brak redakcyjnego wyodrębnienia w tekście. Istotne jest natomiast, aby z treści pisma wynikała wola odwrócenia skutków, wywołanych uchybieniem terminu prawa procesowego oraz wola usprawiedliwienia niedochowania tegoż terminu. W ocenie Sądu wstęp odwołania złożonego w niniejszej sprawie spełnia powyższe kryteria, winien zostać zatem potraktowany jako prośba o przywrócenie terminu, co po stronie organu rodzi obowiązek rozpoznania jej w trybie art. 59 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło- zdaniem Sądu nietrafnie- iż skarżąca nie wnosiła o przywrócenie terminu, a także iż nie uprawdopodobniła, iż uchybienie powstało bez jej winy. Koniecznym jest zwrócenie uwagi, iż kwestia dostatecznego uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu powinna być materią rozpoznania właśnie w postanowieniu w przedmiocie przywrócenia terminu, nie może natomiast być oceniana na etapie kwalifikowania pisma strony jako wniosku o takie przywrócenie. W zaistniałej sytuacji organ odwoławczy obowiązany był do oceny, czy skarżąca w wystarczający sposób uprawdopodobniła brak własnej winy w uchybieniu terminowi, a następnie- do wydania stosownego postanowienia, przywracającego termin bądź odmawiającego jego przywrócenia. Dopóki nie został rozpoznany ten wniosek, organ nie był uprawniony do stwierdzania wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. W sprawie niniejszej do naruszenia art. 59 § 1 i 2 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia i obligowało Sąd do jego uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ drugiej instancji winien pamiętać o wskazanej powyżej kolejności, a zatem zanim podejmie rozstrzygnięcie o dalszym biegu odwołania (stwierdzając jego wniesienie z uchybieniem terminu albo przyjmując je do merytorycznego rozpoznania), będzie zobligowany do rozpatrzenia prośby skarżącej o przywrócenie terminu. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.