II SA/Kr 925/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Sędzia NSA Wiesław Kisiel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2008 r. wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skarg M. W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku oraz z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego postanawia: PRZYWRÓCIĆ TERMIN DO WNIESIENIA SKARGI KASACYJNEJ Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. W. na decyzję z dnia [...] nr [...] oraz uchylił decyzję z dnia [...] nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem przesłano M. W. w dniu 3 marca 2008 r. W dniu 4 marca 2008 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 7 marca 2008 r. przyznano skarżącej adwokata i w dniu 16 kwietnia 2008 r. podpisała ona pełnomocnictwo. W dniu 29 kwietnia 2008 r. pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną. Wniesienie skargi kasacyjnej objęte jest przymusem adwokackim, a przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi przez pełnomocnika ustanowionego przez Sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość jej wniesienia, tj. po otrzymaniu pełnomocnictwa od strony. Pełnomocnik oświadczył we wniosku, że pełnomocnictwo od M. W. otrzymał dopiero w dniu 22 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: A. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270 z późn. zm.). Rozpatrując taki wniosek należy w każdej sprawie ustalić, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi. Przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w dniu dowiedzenia się przez niego o wyznaczeniu go pełnomocnikiem. (postanowienie SN z dnia 27 czerwca 2000 r., I CZ 62/00, OSNC 2001, z.1, poz.7). Sąd Najwyższy orzekał na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego, ale zbieżność uregulowanie przywrócenia terminu w procedurze cywilnej i sądowoadministracyjnej oraz identyczne ratio legis obu regulacji uzasadnia zastosowanie przez sąd administracyjny powyższej reguły do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie adwokat W. K. (pełnomocnik skarżącej) miał możliwość wniesienia skargi kasacyjnej dopiero po uzyskaniu pełnomocnictwa podpisanego przez Skarżącą w dniu 16 kwietnia 2008 r., zaś skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej pełnomocnik złożył w dniu 29 kwietnia 2008 r. B. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art.87 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Kluczowe znaczenie ma jednak dodatkowy wymóg, aby wnioskowi temu towarzyszyło dokonanie czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W niniejszej sprawie oznacza to, że art. 87 § 1 i 4 P.p.s.a. wymaga, aby wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz sama skarga kasacyjna zostały wniesione równocześnie. Dlatego bezskuteczny byłby wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożony w terminie 7 dni, któremu to wnioskowi nie towarzyszyłaby skarga kasacyjna. Dlatego Sąd stanął na stanowisku, że skarżący występujący o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu już po wydaniu wyroku w I instancji ma prawo do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną w 30-dniowym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. C. W ocenie Sądu uprawdopodobnione zostały okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przymus adwokacko – radcowski w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej (art.175 § 1 P.p.s.a.) przesądził o tym, że skarżąc nie mogła wnieść skargi kasacyjnej w ustawowym terminie, a jedynie — złożyć wniosek o wyznaczenie jej pełnomocnika z urzędu, co też uczyniła bez najmniejszej zwłoki. Skarżąca nie miała wpływu na termin rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ani na termin wyznaczenia pełnomocnika z urzędy przez Okręgową Radę Adwokacką w K. Dlatego należało uznać, że uchybienie przez M. W. terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jej winy (art.86 § 1 zd.1 P.p.s.a.). D. Czas na sporządzenie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika M. W., nie może być zredukowany do zaledwie 7 dni. Korzystanie z prawa pomocy w postaci pełnomocnika z urzędu nie może drastycznie pogarszać sytuacji procesowej skarżącego w porównaniu z tymi skarżącymi, którzy do sporządzenia skargi kasacyjnej są w stanie skorzystać na własny koszt z pomocy zawodowego pełnomocnika. Wykładnia powyższych przepisów (art.87 § 1 w związku z art.177 § 1 i art.245 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie może czynić założenia wstępnego, że ustawodawca odwołał się do kryterium majątkowego celem zróżnicowania zakresu korzystania z toku instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym i postawienia w drastycznie gorszej sytuacji procesowej stronę korzystającą z prawa pomocy. Założenie takie jest wykluczone właśnie przez to istotę i ratio legis prawa pomocy. Wymienioną powyżej kolizję dwóch terminów procesowych, tj. 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skargą kasacyjną (art.87 § 1 i 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – z jednej strony oraz 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art.177 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) — z drugiej strony należało rozstrzygnąć w taki sposób, aby nie zostało bezpodstawnie ograniczone uprawnienie M. W. do uruchomienia toku instancji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ustawa nie łączy z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy - skutku suspensywnego (tj. zawieszenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej), Dlatego Sąd nie uznał wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu za bezprzedmiotowy, a przeciwnie – wymagający merytorycznego rozpoznania przez Sąd. E. Biorąc powyższymi argumentami Sąd uznał, że skarżąca M. W. bez swej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art.86 § 1 zd.1 P.p.s.a). Zasługuje na uwzględnienie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który został złożony równocześnie ze skargą kasacyjną (art. 87 § 1 i 4 P.p.s.a.), przed upływem 30 dni od daty podpisania pełnomocnictwa przez (art. 87 § 1 w związku z art.177 § 1 i art. 245 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). F. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, zm.: Dz. U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268 i nr 208, poz.1536 i nr 217, poz. 1590 oraz 2007, nr 120, poz. 818, nr 121, poz. 831, nr 221, poz. 1650).