II SA/Kr 925/19

WyrokWSA w Krakowie2019-10-29

Skład orzekający: Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania) w sytuacji, gdy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych mogły zostać wyjaśnione przez organ odwoławczy?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący, że zaszły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., tj. że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Błędna wykładnia przepisów materialnych, zwłaszcza dotyczących interesów osób trzecich i analizy zacienienia/przesłaniania, a także niepełne wyjaśnienie kwestii stron postępowania, skutkowały przedwczesnym zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Jako podstawę uchylenia wskazał naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 60 warunków technicznych dotyczących nasłonecznienia i przesłaniania sąsiedniej działki) oraz naruszenie przepisów proceduralnych (nieprawidłowe ustalenie stron postępowania). Inwestorzy złożyli sprzeciwy do WSA, kwestionując prawidłowość zastosowania przez Wojewodę art. 138 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz jednej ze spółek zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jacek Bursa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze sprzeciwów: [...] spółka z o.o. w K. oraz [...] Spółka z o.o. spółka komandytowa w K. od decyzji Wojewody [...] z dnia 23 lipca 2019 roku, znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projekty budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] Spółka z o.o. spółka komandytowa w K. kwotę 597 zł. (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; Prezydent Miasta K., decyzją Nr [...] z 22 października 2018 r., znak: [...] na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla inwestora [...] Sp. z o. o. pozwolenia na budowę dla zamierzenia budowlanego pn. "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem w parterze, miejscami postojowymi na terenie, wewnętrznym układem komunikacyjnym, oraz instalacjami wewnętrznymi: elektryczną, teletechniczną, wentylacji mechanicznej, wodociągową, kanalizacji sanitarnej, centralnego ogrzewania na działkach nr [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. oraz rozbiórka parterowego budynku magazynowego zlokalizowanego na działkach nr [...], [...] obr. [...]. Od tej decyzji odwołanie złożyła [...] Sp. z o. o. z siedzibą w K. , zarzucając organowi l instancji przy jej wydaniu naruszenie: - art. 34 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane poprzez brak uwzględnienia w projekcie budowlanym budynku zaprojektowanego na sąsiedniej działce, - art. 10 § 1 kodeks postępowania administracyjnego poprzez uniemożliwienie skarżącej Spółce zapoznania się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie i wypowiedzenie się w sprawie zebranych dowodów. W uzasadnieniu podano, iż budynek objęty kwestionowaną decyzją znacznych rozmiarów wpływa na zaprojektowany na działce nr [...] obręb [...] budynek mieszkalny wielorodzinny wobec ograniczenia nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych, co wymaga korekty zatwierdzonego projektu budowlanego. Wystąpił brak możliwości wniesienia istotniej uwagi jaką jest oddziaływanie przedmiotowego budynku na zaprojektowany na sąsiedniej działce budynek mieszkalny wielorodzinny, objęty równolegle prowadzonym postępowaniem przez ten sam organ, z uwagi na zbyt krótki trzydniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 23.07.2019r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego organ l instancji mając wiedzę o toczącym się z wniosku strony odwołującej z dnia 12 lipca 2018 r. (a wniosek inwestora z 19 czerwca 2019 r.), postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] obręb [...] - zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie działki objętej kwestionowaną inwestycją, w ogóle nie ocenił wzajemnego ich wpływu w zakresie wskazanym w przytoczonych powyżej przepisach. Stosownie do zatwierdzonego zaskarżoną decyzją projektu budowlanego inwestycja zlokalizowana jest w odległości 4 metrów od granicy działki nr [...] obręb [...] przy wysokości budynku 17,60 metra. Według natomiast, projektu budowlanego opracowanego dla obiektu kubaturowego na działce nr [...], odległość jego od granicy działki nr [...] obręb [...], na której przewidziana jest do realizacji kwestionowana inwestycja, wynosi ponad 7 metrów, czyli w znacznej odległości. Wobec takiej lokalizacji budynków skarżący podniósł zarzut braku możliwości realizacji przyszłej zabudowy na działce nr [...] ze względu na zacienianie i przesłanianie kwestionowanym budynkiem wielorodzinnym. Na etapie postępowania toczącego się przed organem l instancji w sprawie zakończonej decyzją Nr [...] z 22.10.2018 r., znak: [...], inwestor opracował analizę jedynie zacieniania i przesłaniania dla działki nr [...] bez uwzględnienia jej zabudowy. Obowiązkiem projektanta, działającego na rzecz inwestora, jest ustalenie wpływu projektowanej inwestycji na zapewnienie naturalnego oświetlenia budynków sąsiadujących z planowaną inwestycją oraz przyszłej zabudowy jeśli na sąsiedniej działce plany inwestycje są skonkretyzowane. W przedmiotowej sprawie wykonana została analiza nasłonecznienia oraz przesłaniania przyszłej zabudowy na działce nr [...] na etapie postępowania odwoławczego. Według oceny organu wojewódzkiego projektowany budynek mieszkalny wielorodzinny na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...] nie ograniczy przyszłych zamierzeń skarżącego - w kształcie objętym wnioskiem z 12 lipca 2018 r. o pozwolenie na budowę, biorąc pod uwagę przepisy § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ odwoławczy ocenił przedłożoną przez inwestora za pismem z 22 maja 2019 r. analizę przesłaniania oraz wyjaśnienia do niej złożone w piśmie z 12 czerwca 2019 r. i potwierdził jej prawidłowość w świetle danych zawartych w projektach budowlanych, którymi dysponuje dla obu zamierzeń. Skarżący pomimo możliwości wglądu do analizy przesłaniania nie przedłożył kontr analizy, która podważyłaby te ustalenia a jedynie zarzuca brak uwzględnienia wpływu tych inwestycji na siebie nawzajem. Niemniej jednak, kwestionowana inwestycja wprowadza ograniczenia w zakresie nasłonecznienia dla mieszkania zlokalizowanego na l i II piętrze od strony zachodniej, co jest niezgodne z § 60 ust. 1, 2 warunków technicznych. Mieszkania na l i II piętrze są mieszkaniami wielopokojowymi i mają okna od strony zachodniej i północnej. Z oceny sporządzonej analizy wynika, że mieszkanie wielopokojowe na l piętrze będą nasłonecznione w dniach 20 marzec i 21 wrzesień odpowiednio w godzinach od 12:30 do 14:15; od 12:15 do 14:00; a mieszkanie na II piętrze również wielopokojowe w dniach 20 marzec i 21 wrzesień odpowiednio w godzinach od 12:30 do 14:45; od 12:15 do 14:30, co świadczy o braku spełnienia minimalnego czasu nasłonecznienia 3 godzin do co najmniej jednego pokoju. Pozostałe mieszkania na 3 piętrze i antresoli we wszystkich pomieszczenia przeznaczonych na pobyt ludzi mają zapewniony czas nasłonecznienia minimum 3 godziny. Ze względu na zaprezentowane argumenty organ odwoławczy uznał zarzuty skarżącego w kwestii braku możliwości realizacji w zakresie określonym wnioskiem z 12 lipca 2018 r. inwestycji na działce nr [...] ze względu na zamierzenie objęte ocenianą decyzją organu l instancji z uwagi na brak spełnienia § 60 rozporządzenia oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane. Organ odwoławczy potwierdził rozbieżności wynikające z orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii wymagania przedstawienia analizy przesłaniania i zacieniania hipotetycznej zabudowy na działkach sąsiednich. Podkreślić jednak należy, iż podyktowane to jest stanem faktycznym i prawnym jaki w danej sprawie zachodzi, indywidualnym jej charakterem. Powtórzył za poglądem wyrażonym w orzecznictwie, iż związanie inwestora wymogiem z art. 5 ust. 1 pkt 9 Pb nie może powodować, że w efekcie ma on ograniczone prawo zabudowy swojej działki przy braku jakiejkolwiek zabudowy na działkach sąsiednich oraz przy braku konkretnych planów inwestycyjnych właściciela tych działek. Tymczasem omawiany przepis wymaga uwzględnienia jedynie takich interesów osób trzecich, które stanowią naruszenie ich interesów prawnych i jednocześnie polegają na naruszeniu przepisów prawa, bowiem ochrona wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 19 ustawy nie ma charakteru absolutnego. Prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić więc do wyważenia konkretnych interesów, tj. inwestora oraz właścicieli sąsiednich działek budowlanych, czego organ dokonał. W okolicznościach jednak niniejszej sprawy właściciel działki nr [...] posiada sprecyzowane zamiary inwestycyjne, a nie jedynie deklaruje, że zamierza tę działkę zabudować w niedalekiej przyszłości dlatego, według oceny tut. Organu, żądanie uwzględnienia takiej zabudowy przy zamierzeniu, dla którego uzyskano nieostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę nie jest zbyt daleko idącym wymaganiem. Fakt, iż skarżący został zobowiązany do uzupełnienia nieprawidłowości w projekcie budowlanym opracowanym dla zamierzenia na działce nr [...] nie przesądza, zdaniem organu odwoławczego, o braku konieczności uwzględnienia wpływu na niego inwestycji objętej zaskarżoną decyzją. Planowany do realizacji budynek na działce nr [...] już został odsunięty od granicy działki nr [...] na odległość ponad 7 metrów, a zobowiązywanie skarżącego do zmiany rozwiązań projektowych by kwestionowane zamierzenie spełniło warunek § 60 warunków technicznych nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Wprost przeciwnie, organy administracji architektoniczno -budowlanej winny ocenić, czy właściciel sąsiedniej niezabudowanej nieruchomości będzie mógł ją zabudować z zachowaniem takich samych odległości od granicy jak właściciel nieruchomości, który pierwszy podjął inwestycje. Zamierzenie, dla którego organ l instancji wydał decyzję Nr [...] z 22 października 2018 r., znak: [...], ma gabaryty i formę znacznych rozmiarów, stanowi 6 kondygnacyjny budynek oraz sytuowany jest w odległości 4 metrów od granicy, przesądza o braku możliwości zlokalizowania takiego samego budynku w takiej samej odległości na sąsiedniej działce bez ograniczenia jego przesłaniania i zacieniania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji nałożył obowiązek zobowiązania inwestora do usunięcia wadliwości w opisanym powyżej zakresie a także wezwać inwestora do usunięcia rozbieżności co do określonej w projekcie budowlanym wysokości planowanego do realizacji obiektu kubaturowego. Na stronach nr 74 i 85 projektu podano jako wysokość budynku parametr 11,50 metra, co nie znajduje odzwierciedlenia w pozostałej części opisowej i rysunkowej projektu budowlanego. Wymaga również jednoznacznego określenia sposób odprowadzenia wód opadowych z terenu inwestycji. Na stronie nr 73 projektu budowlanego wskazano cyt. "Projektuje się rozwiązanie wariantowe polegające na budowie zbiornika retencyjnego pod parkingiem, z uwagi na brak kanalizacji deszczowej w sąsiedztwie", które nie zostało pokazane na projekcie zagospodarowania terenu i co uzasadnia zastosowanie takiego rozwiązania. Miejscowy plan obowiązujący na terenie objętym inwestycją stanowi w § 12 ust. 2 pkt 10, cyt. "jako rozwiązanie wariantowe dla przeciążonej kanalizacji ogólnospławnej proponuje się budowę kanałów odciążających ze zbiornikiem retencyjnym" a takiej kanalizacji pod parkingiem nie ma zaprojektowanej. Organ l instancji winien również ustalić kto jest właścicielem działki nr [...] znajdującej się w obszarze oddziaływania kwestionowanej inwestycji. W zaskarżonej decyzji został wskazany, obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane, określony również przez projektanta jako obejmujący nieruchomości: działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...]. Ze względu na te ustalenia dysponując danymi z wypisu z ewidencji gruntów organ l instancji zapewnił udział w postępowaniu na prawach strony między innymi E. A. i L. A. jako właścicielom działki nr [...]. Analizując informacje zawarte w wypisie z ewidencji zachodzi wątpliwość czy te osoby są stronami, gdyż jako tytuł władania zostało podane samoistne posiadanie, z którego nie można wywieść interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 Pb. Ponadto, z analizy założonej dla działki nr [...] obręb [...] księgi wieczystej Nr KR1 [...] wynika, że te osoby nie zostały ujawnione jako właściciele. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonej decyzji znajduje się adnotacja listonosza, że L. A. nie żyje. W przypadku ustalenia, że nie przysługuje im status strony organ l instancji winien poinformować o tym w formie pisemnej a wyjaśnienie tej kwestii zawrzeć w uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie. Wskazane w niniejszej decyzji błędy i uchybienia, w tym zwłaszcza dotyczące postępowania przeprowadzonego przed organem l instancji, wymagają naprawy i uzupełnienia materiału dowodowego, w tym projektu budowlanego. Powyższe będzie miało decydujący wpływ na końcowe rozstrzygnięcie sprawy, które powinno nastąpić przed organem l instancji. W analizowanej sprawie zachodzą okoliczności wymienione w art. 138 § 2 kpa gdyż decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. . Pierwszy ze skarżących zarzucił naruszenie; - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na: a) rzekomą niezgodność projektu budowlanego z przepisami art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a to w kontekście możliwości zabudowy działki ewidencyjnej nr [...], b) rzekomą niezgodność projektu budowlanego z § 12 ust. 2 pkt 10 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego obszaru "P. " w zakresie odprowadzenia wód opadowych z terenu inwestycji, c) rzekomą wadliwość związaną z zapewnieniem udziału w postępowaniu podmiotom niebędącym jego stronami, podczas gdy powyższe zastrzeżenia Organu wynikają z przyjętej przezeń wadliwej - wykładni tych przepisów prawa materialnego, zastosowanie zaś regulacji zawartej w art. 138 § 2 k.p.a. dopuszczalne jest wyłącznie w razie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania, a nadto podczas gdy dla wydania decyzji kasatoryjnej wymagane jest również, aby konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a Organ - w toku prowadzonego przez ponad pół roku postępowania odwoławczego - mógł i podjął działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy niezbędnego dla jej merytorycznego rozstrzygnięcia, - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na rzekomą niezgodność projektu budowlanego z przepisami art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a to w kontekście możliwości zabudowy działki ewidencyjnej nr [...], podczas gdy Skarżąca jednoznacznie wykazała, że realizacja zamierzonej przez właściciela tej działki zabudowy jest w pełni możliwa przy wykonaniu minimalnych tylko zmian w przedłożonym do zatwierdzenia (już po złożeniu wniosku przez Skarżącą) projekcie budowlanym, a na tle art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nie można przyjmować, że to podmiot później realizujący swoje prawo do zabudowy winien mieć więcej praw, aniżeli podmiot realizujący to prawo wcześniej, - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na rzekomą niezgodność projektu budowlanego z przepisami art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z § 60 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez nadmierne zacienienie dwóch lokali zaprojektowanych przez właściciela działki ewidencyjnej nr [...] w projekcie złożonym do zatwierdzenia później, aniżeli wniosek Skarżącej, podczas gdy badanie projektu budowlanego pod kątem spełnienia wymogów określonych w przywołanym przepisie rozporządzenia dopuszczalne jest wyłącznie w kontekście zabudowy już istniejącej; - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na rzekomą niezgodność projektu budowlanego z § 12 ust. 2 pkt 10 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie odprowadzania wód opadowych, podczas gdy wystąpił zgodność w tym zakresie; - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu l instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na rzekomo bezzasadne niedopuszczenie niektórych podmiotów do udziału w postępowaniu, podczas gdy to uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Z kolei druga ze spółek zarzuciła naruszenie art. 140 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa i art. 28 ust. 2 prawa budowlanego z powodu nieprawidłowego wskazania adresata decyzji zarówno w zakresie wnoszącego odwołanie jak i strony postępowania i skierowanie decyzji do podmiotu któremu przymiot strony nie przysługuje przy pominięciu właściwego. Wadliwie jak strona postępowania został wskazany podmiot, który nim we jest, to jest Spółka pod firmą [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. Pominięta zaś została strona postępowania, tj. Spółka pod firmą [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w K. Z tego też względu samo uzasadnienie decyzji również obarczone jest wadliwością, gdyż zawiera nieprawidłowe określnie podmiotu wnoszącego odwołanie, jak również strony postępowania, co nasuwa istotne wątpliwości co do prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego oraz nasuwa istotne wątpliwości co do adresatów zaskarżonej decyzji i zakresu związania decyzją administracyjną. Tymczasem decyzja administracyjna, w tak istotnym zakresie, nie powinna zawierać żadnych wątpliwości. Jednocześnie charakter błędu, pomimo zbliżonej nazwy podmiotu wskazanego w decyzji jako strona oraz rzeczywistej nazwy strony postępowania, przekracza możliwość sprostowania, gdyż jest zmianą merytoryczną co do adresata decyzji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. Powyższe sprzeciwy od tej samej decyzji, Sąd na podstawie art. 111 p.p.s.a. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zaskarżona decyzja kasatoryjna narusza art. 138 § 2 kpa, wobec czego sprzeciwy skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 151a § 1 p.p.s.a. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 kpa, który to przepis został powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, uchylającej orzeczenie organu I instancji, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przepis ten zatem wymaga, aby organ odwoławczy wykazał w sposób przekonywujący, że w sprawie nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tylko w przypadku zaistnienia tej przesłanki organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tj. uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. W innych przypadkach kpa wymaga wydania decyzji merytorycznej tj. albo utrzymania decyzji organu I instancji w mocy, albo jej uchylenia i albo orzeczenia co do istoty sprawy albo umorzenia postępowania w sytuacji zaistnienia takich podstaw. Z tymi uregulowaniami koresponduje art. 136 kpa wprowadzający obowiązek przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ewentualnie zwrócenie się o to do organu I instancji tj. zlecenie mu wykonania takich czynności. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżony organ nie uzasadnił w prawidłowy sposób okoliczności, jakie mają oznaczać spełnienie wyżej opisanych przesłanek z art. 138 § 2 kpa, a więc co do tego, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Odnosząc się do pierwszej wskazanej przez organ przesłanki, mającej uzasadniać uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania należy zaznaczyć, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 5 ust. 1 pkt. 9 prawa budowlanego, który stanowi, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Zgodnie z przeważającym orzecznictwem do tego przepisu (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 września 2019r., II SA/Go 277/19, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2019 r., VII SA/Wa 502/19): "Uzasadnione interesy osób trzecich należy oceniać w sposób obiektywny, kierując się przede wszystkim normami regulującymi proces inwestycyjny. W postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm p.b. i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki." " Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich dotyczyć może naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesu prawnego osób trzecich można mówić zaś jedynie wtedy, gdy wskutek wydania zgody na realizację inwestycji dochodzi do naruszenia konkretnych przepisów" (podkreślenia własne). Poglądy te Sąd rozpoznający sprawę w całości aprobuje. Dlatego też brak podstaw prawnych, aby uzależniać parametry i usytuowanie budynku, którego dotyczy kontrolowane postępowanie administracyjne, od przyszłej inwestycji na sąsiedniej niezabudowanej działce, w sposób przyjęty przez organ II instancji, tj. bez odniesienia do wskazania jakie konkretnie przepisy zostały naruszone. Natomiast jeśli chodzi o przepisy dotyczące przesłaniania, czy zacienienia, to mogą być one naruszone jedynie w przypadku istnienia obiektu budowlanego na sąsiedniej działce, a nie w przypadku działki niezabudowanej, która zabudowana dopiero może być w przyszłości. Dlatego przy ocenie usytuowania obiektu, którego dotyczy postepowanie, organ winien w ponownym postępowaniu rozważyć, nie kwestie zacienienia, czy przesłaniania działki nr [...] ale czy spełnione są warunki o których stanowi § 272 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który to przepis dotyczy odległości zewnętrznej ściany sytuowanego budynku w odniesieniu do granicy sąsiedniej działki, która nie jest zabudowana. Również druga z przywołanych przesłanek, nie uzasadniała zastosowania art. 138 § 2 kpa. Podkreślić bowiem należy, że organ II instancji jest organem merytorycznym, a nie wyłącznie kontrolnym i jak wskazano w sprzeciwie, ma obowiązek przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, jeśli okoliczności sprawy tego wymagają. Skoro w przedmiotowym wypadku projekt - jak to m.in. wskazano w sprzeciwie - przewiduje odwodnienie terenu inwestycji i rurowy zbiornik retencyjny, stanowisko organu w tym zakresie należy ocenić jako błąd w odczycie projektu. W każdym jednak razie, jeśli organ miał w tym zakresie wątpliwości, winien wcześniej zobowiązać inwestora do wyjaśnienia swoich zastrzeżeń i dopiero potem, stosownie do okoliczności rozstrzygnąć sprawę. Co się tyczy trzeciej przesłanki, to co do zasady uzasadnia ona wydanie decyzji kasatoryjnej. Niemniej jednak pominięcie w postępowaniu I instancyjnym podmiotu, któremu niewątpliwie przysługuje przymiot strony, musi być przez organ odwoławczy jednoznacznie ustalone. Natomiast w przedmiotowym wypadku organ odwoławczy wyraził jedynie swoje wątpliwości, co do tego, czy aby na pewno właściciel, czy właściciele działki nr [...] brali udział w postępowaniu, nie czyniąc w tym zakresie żadnych ustaleń. Natomiast sam fakt śmierci jednego z prawdopodobnych współwłaścicieli nie oznacza, że została pominięta strona, bo istotnym jest jaki podmiot w trakcie postępowania ma przymiot strony i czy on brał udział w postępowaniu. Tego natomiast organ nie wyjaśnił. Z uwagi na to, skarżone rozstrzygniecie wskazuje na co najmniej przedwczesne zastosowanie art. 138 § 2 kpa. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy winien wykonać w/w zalecenia i wydać rozstrzygnięcie, kierując się wyżej przedstawionymi uwagami Sądu oraz właściwie oznaczając wszystkie strony postępowania, przy czym ten błąd – podniesiony w sprzeciwie – należy w ocenie Sądu, kwalifikować jako oczywistą niedokładność pisarską . Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając je na rzecz strony, która zgłosiła taki wniosek, w stawce podstawowej w zakresie zastępstwa procesowego oraz zwrot wpisu i opłaty skarbowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło