II SA/Kr 927/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 05 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr. ) Sędziowie NSA : Joanna Tuszyńska Stanisław Biernat Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi M.O. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 16 marca 2000r. Nr : [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala - Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].01.2000r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono M.O. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Z W ZBOWiD w K. decyzją z [...] 1986r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej [...].1944- [...].1945r. (łącznie 11 miesięcy ). M.O. uzyskał uprawnienia kombatanckie w ZBOWiDie z powyższego tytułu na podstawie zaświadczenia WUSW w K. z [...] 1986r. o udziale w walkach " z bandami reakcyjnego podziemia" podczas służby w MO i jak ustalono w toku postępowania weryfikacyjnego wyłącznie z tytułu działalności w szeregach MO w latach 1944-1945. Ponieważ organa MO nigdy nie były częścią Wojska Polskiego ani zmilitaryzowaną służbą państwową, a zatem jakakolwiek działalność wykonywana w MO nie jest działalnością kombatancką lub równorzędną z kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 i art. 2 cytowanej ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.O. twierdzi, że za okupacji w 1944r. walczył z bandami UPA i okupantem niemieckim ( i załącza oświadczenia dwóch świadków). Opisuje następnie swoją działalność. Służył w MO tylko 11 miesięcy w latach 1944-1945. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].03.2000r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§lpkt l w zw. z art. 127§3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142 poz. 950 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną, z [...].01.2000r. Organ podtrzymał swoje poprzednie stanowisko i wyjaśnił dlaczego MO nie może być uznane za zmilitaryzowaną służbę państwową. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.O. wnosi o uchylenie decyzji, gdyż Urząd bezpodstawnie nie uznał jego działalności kombatanckiej w trakcie okupacji niemieckiej w 1944r. Walczył bowiem zbrojnie z UPA w oddziale partyzanckim zorganizowanym przez oficerów wojska polskiego pod dowództwem kapitana wojsk KOP w C. J.P po przejściu frontu - oddział założył placówkę obronną w W . Na początku placówka ta podlegała pod Wojsko Polskie posyłane do walki z banderowcami, potem placówkę przemianowano na posterunek MO. Dodaje, że przedstawił oświadczenia świadków, których nie uwzględniono. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3§1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p. o. p. p. s. a. ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszej sprawie ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97§1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. ). Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia postępowania. Jak wynika z akt b.ZBOWiDu M.O. uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia WUSW w K. , z [...].1986r., iż pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej w okresie od [...]1944r. do [...] 1945r. i w tym okresie brał czynny udział w walkach z bandami reakcyjnego podziemia na terenie woj. K. ( k. [...] akt administracyjnych ). Prawidłowo zatem Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, iż skarżący jest osobą, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t. j. Dz. U z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) tj., że na mocy dotychczasowych przepisów uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956r. w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i wykonując dyspozycję tego przepisu pozbawił M.O. uprawnień kombatanckich. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12.06.2000r. ( sygn. OPS 5/00 ) "Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego" ( Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ). Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z 7.05.1992r. (II KZP 7/91, OSN CP 1992, nr 10 poz. 174 ). Podnoszone przez skarżącego w skardze oraz wcześniejszych pismach informacje, iż przed wstąpieniem do MO walczył z UPA w oddziałach samoobrony ( por. m. in. protokół rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym z dnia [...] 04.2004r.) nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym, zgromadzonym w aktach sprawy. W deklaracji do ZBOWiDu ( k. [...] akt administracyjnych ) M.O. pisze, iż "od [...] 1944r. aż do zakończenia wojny w 1945r. i dalej do końca [...] 1945r. służyłem na posterunku Milicji Obywatelskiej w W. powiat L. jako funkcjonariusz". Podaje, iż służył pod komendą plut. S.M. , por. K. a następnie podchorążego A. P. .Pisze też, iż " w czasie służby na posterunku MO w W. brałem bezpośredni udział z bronią w rękach z bandami ukraińskimi UPA grasującymi po okolicy". Z życiorysu znajdującego się w aktach b.ZBOWiDu (k. [....] ) wynika, iż w trakcie ucieczki z robót przymusowych skarżący znalazł się w W. , gdzie "powracający z lasu ( ... ) polacy zorganizowali zbrojną straż obywatelską i stały posterunek straży w dawnym murowanym budynku szkolnym. Tu przebywałem i nocowałem jakiś czas. W krótkim czasie posterunek samoobrony przekształcił się w posterunek Milicji Obywatelskiej w W . Zaproponowano mnie wstąpienie na służbę na posterunku MO w W. ( ... ). Jak każdy milicjant na posterunku MO w W. w tym czasie brałem czynny udział z bronią w ręku w walkach w bandami UPA (...)". Z cytowanych dokumentów wynika jednoznacznie, że M.O. przed wstąpieniem do MO nie walczył z bronią w ręku przeciwko UPA w oddziałach samoobrony, jak twierdzi obecnie. Wspomniane oddziały samoobrony nie były zresztą żadną organizacją niepodległościową, ani też partyzancką, o której mowa w art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach ... ani też nie można uznać ich za "zmilitaryzowaną służbę państwową" w rozumieniu art. l ust.2 pkt 6 tejże ustawy, co powoduje, że skarżący nie ma tytułu do zachowania uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24.01.1991 r. Należy stwierdzić, że załączone do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oświadczenie O.M. ( k. [...] akt ) oraz R.P. (k. [...] ) nie potwierdzaj ą tego, iż M.O. pełnił służbę w polskich podziemnych formacjach i organizacjach. Świadkowie potwierdzaj ą jedynie to, iż znają M.O. z okresu, gdy mieszkał w W. Świadek M. oświadcza, iż skarżący brał czynny udział w walkach z UPA wraz z jego ojcem ( S.M. jak stwierdził skarżący w deklaracji do ZBOWiDu był komendantem posterunku MO ). R.P. natomiast jest żoną A.P. ( również komendanta posterunku MO ) i twierdzi, że M.O. był z jej mężem w polskiej partyzantce za czasów okupacji w 1944r. Stwierdzić jednak należy, iż świadek nie pisze o tym jakoby sama w partyzantce była, a zatem nie może potwierdzić ani o jaką formację i organizację podziemna chodziło, ani też jakiego rodzaju służbę ( w rozumieniu art. l ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach ... ) pełnił M.O. Przepis art. l ust. 2 pkt 3 ustawy z 24.01.1991 r. wyraźnie przyporządkowuje oddziały partyzanckie do określonych polskich podziemnych formacji i organizacji, co oznacza, iż uprawnień kombatanckich nie rodzi jakakolwiek działalność partyzancka, a jedynie działalność "w ramach organizacji" podziemnych. W tym stanie rzeczy skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).