II SA/Kr 929/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Magda Froncisz SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenie A na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lipca 2021 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania skargę oddala. Postanowieniem z dnia 19 maja 2021 r. nr [...] Prezydent Miasta K. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone z wniosku [...] - Okręg [...] w K. w sprawie stwierdzenia nabycia w trybie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych z dniem 19 stycznia 2014 r. przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. prawa użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. - K. . W uzasadnieniu podniesiono w szczególności, że postępowanie wszczęto na wniosek z dnia 29 października 2015 r., a wskazane we wniosku działki stanowią współwłasność Gminy Miejskiej K. oraz osoby prawnej i osób fizycznych. W toku postępowania ustalono, że współwłaścicielka nieruchomości T. S. zmarła w dniu 10 listopada 2015 r. Podjęto czynności pozwalające na ustalenie spadkobiercy zmarłej, powzięcie informacji o braku zarządcy majątkiem masy spadkowej oraz wyznaczonego przez sąd kuratora spadku oraz zgromadzono materiał dowodowy niezbędny do złożenia wniosku o przeprowadzenie postępowania spadkowego. Obecnie przed Sądem Rejonowym w L. toczy się wszczęte na wniosek Gminy Miejskiej K. postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej T. S.. Dopiero prawomocne stwierdzenie nabycia spadku umożliwi prawidłowe ustalenie i skuteczne zawiadomienie wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości posiadających status strony postępowania, co jest niezbędne celem wydania rozstrzygnięcia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył [...] stowarzyszenie [...] w W. - Okręg [...] w K., wnosząc o jego uchylenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie; - art. 97 § 2 k.p.a. poprzez brak wskazania w rozstrzygnięciu końcowego etapu tego zawieszenia; - art. 124 § 2 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne przyczyn zawieszenia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 5 lipca 2021 r., znak [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 97 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu postanowienie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. - organ administracji publicznej zawiesza postępowanie między innymi w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105). Powyższy przepis określa jedną z czterech ujętych w art. 97 § 1 k.p.a. przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu. Obligatoryjność oznacza, że zawieszenie powinno nastąpić niezwłocznie po stwierdzeniu przez organ, że zaistniały okoliczności oznaczone w tym przepisie. Celowość zawieszenia postępowania w związku z wystąpieniem tych okoliczności nie podlega ocenie organu administracji publicznej, a jego badaniem objęte jest jedynie to, czy rzeczywiście wystąpiły przesłanki, które mają uzasadniać zawieszenie postępowania. Przesłanki zawieszenia postępowania ustalone m.in. w art. 97 § 1 pkt 1 zmierzają do zrealizowania zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym we wszystkich aspektach, w jakich ta zasada może być urzeczywistniona. Zaniechanie zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy istniały ku temu podstawy przewidziane w tym przepisie, może prowadzić do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i do wadliwości tego postępowania uzasadniającej potrzebę uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia albo do wznowienia postępowania, gdyby to zakończyło się ostateczną decyzją. Kolegium zwróciło uwagę, że podstawą zawieszenia przez organ I instancji przedmiotowego postępowania nie jest regulacja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dotycząca tzw. zagadnienia wstępnego, lecz przesłanka z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. W konsekwencji argumentacja przedstawiona w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ koncentruje się na zupełnie innej podstawie zawieszenia. W konsekwencji zawieszenie przez Organ I instancji postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. jest prawidłowe, tym bardziej, że powzięto informacje o braku zarządcy majątkiem masy spadkowej oraz wyznaczonego przez sąd kuratora spadku. W związku z tym prowadzone postępowanie należało w powyższym trybie zawiesić z urzędu. Zakończenie powyższego postępowania sądowego spowoduje upadek podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego. Należy zatem podzielić pogląd Organu I Instancji, że prawomocne stwierdzenie nabycia spadku umożliwi prawidłowe ustalenie i skuteczne zawiadomienie wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości posiadających status strony postępowania, co jest niezbędne dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. Mając ponadto na uwadze zarzuty strony skarżącej Kolegium podnosi, że zaskarżone postanowienie spełnia wymogi art. 124 § 2 k.p.a. zarówno w odniesieniu do uzasadnienia faktycznego i prawnego przyczyn zawieszenia postępowania. Organ prawidłowo zastosował podstawę prawną oraz przedstawił motywy rozstrzygnięcia. Kolegium zwróciło uwagę, że niezależnie od zasadności zawieszenia postępowania z uwagi na wskazane wyżej okoliczności, w toku prowadzonego postępowania zmarła również strona postępowania M. B.. Ustalenie następców prawnych tej osoby także będzie konieczne do prawidłowego przeprowadzenia postępowania oraz wydania rozstrzygnięcia. Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [...] Stowarzyszenie [...] w W. - okręg [...] w K.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucam naruszenie: - art. 144 k.p.a. w zw. z art 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta Miasta K. w sytuacji, gdy zachodziła podstawa do jego uchylenia, ponieważ stroną postępowania o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania gruntu na podstawie art 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych na udziale należącym do Gminy Miejskiej K. i Skarbu Państwa nie są inni współwłaściciele; - art 144 k.p.a. w zw. z art 138 § 1 pkt 2) k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, - art. 97 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez przyjęcie, że zachodzi podstawa do zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie, w sytuacji gdy postępowanie o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania gruntu na podstawie art 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych na udziale należącym do Gminy Miejskiej K. i Skarbu Państwa nie dotyczy praw innych współwłaścicieli nieruchomości; - art. 28 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że stroną postępowania o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania gruntu na podstawie art 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych w zakresie udziału należącego do Gminy Miejskiej K. i Skarbu Państwa są inni współwłaściciele nieruchomości, podczas gdy stwierdzenie nabycia użytkowania nie dotyczy ich udziałów; - art. 124 § 2 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne przyczyn zawieszenia postępowania. Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. dochodzi wówczas, gdy nie istnieją wątpliwości, że osoba zmarła była stroną postępowania oraz że jej zgon nastąpił po wszczęciu postępowania. Zgodnie z art. 76 ust. 2 w związku z art. 75 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 roku o rodzinnych ogrodach działkowych stowarzyszenie ogrodowe nabywa z mocy prawa z dniem wejścia w życie ustawy prawo użytkowania do nieruchomości zajmowanej pod ogród, który posiadał lokalizację w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 roku o pracowniczych ogrodach działkowych lub na podstawie art 11 ust 3 lub art 33 tej ustawy stał się ogrodem stałym. Wskazać należy, iż urządzony na przedmiotowej nieruchomości [...] w K. stał się ogrodem stałym. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2014 roku, sygn. akt: VI ACa 219/14: wprawdzie stwierdzenie nabycia użytkowania następuje w drodze decyzji administracyjnej, ale ma ona charakter wyłącznie deklaratoryjny. Samo nabycie prawa następuje z mocy ustawy z dniem jej wejścia w życie. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż z dniem 19 stycznia 2014 roku [...] stowarzyszenie [...] w W. nabył z mocy prawa prawo użytkowania nieruchomości, stanowiącej miedzy innymi działkę ewidencyjna nr [...]. obręb [...] jedn. ewid. K. — K. , położone przy ul. [...] i [...] w zakresie udziału należącego do Gminy Miejskiej K. i Skarbu Państwa. Zdaniem [...], skoro możliwe jest ustanowienie użytkowania na udziale we własności nieruchomości to postępowanie o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania z mocy prawa przez [...] w zakresie udziału w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], jednostka ewidencyjna K. - K. , przysługującego Gminie Miejskiej K. i Skarbu Państwa nie dotyczy udziału przysługującego innym współwłaścicielom nieruchomości. Toteż pozostali współwłaściciele nie są stroną postępowania w zakresie udziału przysługującego Gminie Miejskiej K. i Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola sądowa działalności administracji publicznej sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji lub postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisami proceduralnymi. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Nie budzi wątpliwości ustalony w sprawie stan faktyczny. Mianowicie postępowanie, wszczęte na wniosek [...] - Okręg [...] w K. toczy w sprawie stwierdzenia nabycia w trybie przepisów ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych z dniem 19 stycznia 2014 r. przez Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. prawa użytkowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. - K. . Działka ta stanowi współwłasność Gminy Miejskiej K. oraz osoby prawnej i osób fizycznych. Wniosek wszczynający postępowanie nosi datę 29 października 2015 r., a w dniu 10 listopada 2015 r. zmarła jedna z osób będących współwłaścicielami działki tj. T. S.. Obecnie przed Sądem Rejonowym w Lubartowie pod sygn. I Ns 15/21 toczy się wszczęte na wniosek Gminy Miejskiej K. postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej T. S.. W zawieszonym postępowaniu wszyscy współwłaściciele przedmiotowej działki – w tym również T. S. - zostali uznani za strony. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105). Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy oceny, czy T. S. (oraz pozostali współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości) są stronami toczącego się postępowania. Strona skarżąca zarzuca organowi naruszenie art. 28 k.p.a. twierdząc, że stwierdzenie nabycia prawa użytkowania gruntu na podstawie art 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych dotyczy tylko udziału należącego do Gminy Miejskiej K. i Skarbu Państwa – co wyklucza uznanie za strony postępowania innych współwłaścicieli tej nieruchomości. Twierdzenie strony skarżącej nie jest jednak prawdziwe. Wniosek strony skarżącej z dnia 29 października 2015 r. dotyczy bowiem całej "nieruchomości zajmowanej przez ROD "K. " w K., położony przy ul. [...] użytkujący działkę geodezyjną nr [...] obr. [...] K. ." Oznacza to, że wniosek dotyczy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania całej działki nr [...], a nie tylko udziałów przypadających Gminie Miejskiej K.. Taki zakres postępowania został też określony w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 23 lutego 2018 r. (k. 179 akt adm.) Wniosek ten nigdy nie został zmodyfikowany, nie zmodyfikowano także zakresu prowadzonego postępowania. Tak ustalony zakres postępowania (dotyczący całej działki nr [...]), nawet gdyby ostatecznie ustalono, że nabycie prawa użytkowanie objąć może tylko udziały gminy, jest zresztą logiczny. Instytucja "strony postępowania" polega wszak na tym, żeby każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, miał możliwość wzięcia w nim udziału i "dopilnowania" aby interes ten nie doznał uszczerbku lub obowiązek nie został nałożony w wymiarze większym, niż to wynika ze stanu faktycznego i przepisów prawa. W niniejszej sprawie, każdy ze współwłaścicieli ma choćby prawo – poprzez swój udział w postępowaniu – do czuwania nad tym, aby wielkość jego udziałów we współwłasności nieruchomości nie została uszczuplona poprzez ewentualne nabycie prawa użytkowania udziałów nalężących do gminy. Wobec powyższego wskazać należy, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, albowiem organy poprawnie ustaliły, że spełnione zostały warunki o których mowa w art. 97 § 1 pkt. 1 Kpa, tj. zmarła strona postępowania, a wezwanie spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe, brak jest osoby sprawującej zarząd majątkiem masy spadkowej lub kuratora wyznaczonego przez sąd, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. W tej sytuacji skarg podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a. jako nieuzasadniona.