II SA/Kr 930/17

WyrokWSA w Krakowie2017-11-22

Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Jacek Bursa, Agnieszka Nawara –Dubiel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i nakazał wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował tryb postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, ponieważ inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym w zakresie projektu zagospodarowania działki, wysokości budynku i jego kubatury. Nałożone obowiązki, w świetle zebranego materiału dowodowego, w tym opinii hydrogeologicznych, umożliwią eliminację problemów z zalewaniem sąsiedniej działki, wynikających z robót budowlanych prowadzonych przez inwestorów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek przedstawienia zamiennego projektu budowlanego i wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, m.in. w zakresie projektu zagospodarowania działki, wysokości i kubatury budynku. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestie związane ze stosunkami wodnymi i budową muru oporowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Agnieszka Nawara –Dubiel Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i nakazania wykonania robót budowlanych skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. decyzją nr [...] z dnia 30 listopada 2016 r. znak: [...], w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2013.1409 ze zm., dalej: u.p.b.) co do budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w S. , nałożył na inwestorów, jak również współwłaścicieli działki nr [...] w S. gm. S. – A. O. oraz M. O. obowiązek sporządzenia, a następnie dostarczenia: 4 egz. zamiennego projektu budowlanego zawierającego: - część architektoniczno-budowlaną uwzględniającą wykonane i docelowe roboty budowlane, - część konstrukcyjną - projekt wewnętrznej instalacji elektrycznej, - projekt wewnętrznej instalacji wód - kań,- projekt wewnętrznej c.o., -projekt wewnętrznej gazowej, -projekt zagospodarowania działki, w terminie do 27 kwietnia 2017 r., oraz nakazał A. O. i M. O. wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sposób wynikający z graficznego załącznika projektu zagospodarowania działki stanowiącego uzupełnienie zagospodarowania wód opadowych -sporządzonego we wrześniu 2016 r. przez mgr inż. M. W., poprzez: - wykonanie odwodnienia liniowego wód opadowych z terenu działki nr [...] w S. na długości 24 m z koryt betonowych o wymiarach 300 x 500 x 130 o klasie betonu C35/45 ze spadkiem 1%, w kierunku zachodnim, biegnących przy ogrodzeniu pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w S. , a następnie ukośnie na długości 10 m pod kątem 140 stopni, w kierunku północno-zachodnim , skierowanych na teren własny działki nr [...] w S. , układając koryta na podsypce piaskowej o grubości 20 cm w dwóch warstwach - 10 m z piasku zawibrowanego, druga warstwa o grubości 10 cm z piasku stabilizowanego cementem w stosunku 1:5 wraz z zagęszczeniem. Połączenia koryt należy uszczelnić. - wykonanie plantowania terenu ze spadkiem od granicy działki nr [...] w kierunku północnym działki nr [...] w S. , na odcinku o długości 24m od drogi gminnej w S. wzdłuż granicy przebiegającej pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w S. . W uzasadnieniu podano, iż w dniu 29 stycznia 2015 r. PINB wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 u.p.b. nakazano inwestorom - A. i M. O. obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie do 29 kwietnia 2015 r. projektu budowlanego zamiennego przedmiotowej inwestycji (k. 155-157 t. l akt PINB). Odwołanie od tej decyzji wniosła M. C.. Po rozpatrzeniu ww. odwołania organ wydał w dniu 8 maja 2015 r. decyzję nr [...] znak: [...], którą w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. dokonał reformacji zaskarżonej decyzji PINB, wskazując jednocześnie termin do dostarczenia projektu zamiennego do dnia 30 listopada 2015 r. Skargę na to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. C.. Na skutek rozpatrzenia skargi, WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 786/15 uchylił decyzję [...]WINB nr [...], jak również poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji (k. 1-91. 2 akt PINB). Następnie prowadząc ponownie sprawę, PINB zawiadomił pismem z dnia 4 marca 2016 r. znak: [...] o prowadzeniu przedmiotowego postępowania oraz o planowanych oględzinach (k. 19-20 t. 2 akt PINB). W dniu [...] kwietnia 2016 r. po uprzednim, terminowym zawiadomieniu uczestników postępowania o czynności, PINB przeprowadził oględziny na terenie działki nr [...] w S. . Do protokołu oględzin zapisano, dokonanie pomiarów budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w S. w obrysie ścian zewnętrznych, wysokości pomieszczeń w kondygnacjach piwnic, parteru, garażu. Wymiary zostały pokazane na rzutach inwentaryzacji, przekrojach. Rzuty, inwentaryzacje, przekroje, elewacje stanowią załącznik do protokołu z oględzin. Odległość wykuszu elewacji południowej od ogrodzenia z murkiem znajdującego pomiędzy działkami inwestorów i M. C. wynosi ok. 5,33m. M. C. wraz z pełnomocnikiem nie uczestniczyły w pomiarach dokonywanych wewnątrz budynku. Wskazano na wydruk wykonanych podczas oględzin fotografii (z opisem), a także szkice wykonane na podkładzie z inwentaryzacji budynku (k. 25-45 t. 2 akt PINB). 19 kwietnia 2016 r. PINB wydal postanowienie nr [...] znak: [...], którym nałożył na A. i M. O. obowiązek przedłożenia w terminie do 1 lipca 2016 r. aktualnej mapy sytuacyjno-wysokościowej służącej do celów projektowych, uwzględniającej stan obecny zagospodarowania działki nr [...] w S. po podniesieniu terenu działki, w wyniku nawiezienia przez inwestorów ziemi podczas realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wymiarami budynku mieszkalnego oraz wymiarami rzędnych w tym rzędnej poziomu "O" wraz z projektem zagospodarowania działki sporządzonym na mapie sytuacyjno-wysokościowej (k.49-50 t.2 akt PINB). M. C. dołączyła do akt kopię geodezyjnej inwentaryzacji oraz szkicu i współrzędnych przedmiotowego budynku mieszkalnego, jednocześnie wnosząc o uchylenie postanowienia PINB nr [...] (k. 61-65 t. 2 akt PINB). Wniosek ten został załatwiony negatywnie (postanowienie PINB nr [...] z dnia 23 maja 2016j. znak: [...] - k. 68 t. 2 akt PINB). Następnie postanowieniem PINB nr [...] z dnia 14 lipca 2016 r. znak: [...] organ I instancji przedłużył termin do dostarczenia dokumentów wskazany w postanowieniu nr [...] do dnia 31 sierpnia 2016 r. (k. 871. 2 akt PINB). Za pismem M. C. z dnia 10 czerwca 2016 r. dołączono do akt wydruk zdjęć dziennika budowy przedmiotowego budynku (k.88-1041. 2 akt PINB). W odpowiedzi na postanowienie PINB nr [...], w dniu 31 sierpnia 2016 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo A. O., za którym przedłożono projekt zagospodarowania terenu sporządzony w sierpniu 2016 r. (k. 129-155 t. 2 akt PINB). Projekt ten, w zakresie odprowadzenia wód opadowych, został uzupełniony za pismem dnia 23 września 2016 r. (k. 270-2711. 2 akt PINB). Ponadto do akt wpłynął wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt II SAB/Kr 109/16 wraz z postanowienie WSA w Krakowie z dnia 9 września 2016 r. sygn. akt: II SAB/Kr 109/16 (k. 256-266 t. 2 akt PINB). Do akt włączono wydruk ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (k. 279-296 t. 2 akt PINB), jak również dostarczone przez A. O. podczas przyjęcia stron w dniu 24 października 2016 r. wydruki skanów decyzji: Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 8 grudnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie wniosku o P. M. C. o przywrócenie stanu wody na gruncie - dz. nr ewid. [...] w S. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 września 2016 r. znak" [...] utrzymującej w mocy w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy własnej decyzji z dnia 11 lipca 2016 r. znak: [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S.. Odwołanie od tej decyzji złożyła M. C. zarzucając naruszenie art. 7, 8, 10, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłowe uzasadnienie. W uzasadnieniu podkreślono, iż przesunięcie spornego budynku i zmiana kanalizacji stanowiło istotne odstępstwo od projektu budowlanego, a szereg przeprowadzonych dowodów, w tym dokumentów zgromadzonych przez organ było wadliwych. Po rozpatrzeniu odwołania Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 9 maja 2017 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 , w związku z art.104 kpa k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 u.p.b., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminów: dostarczenia projektu zamiennego oraz wykonania ww. robót budowlanych i w tym zakresie orzekł: termin dostarczenia projektu zamiennego - do 31 października 2017 r. termin wykonania robót budowlanych - do 31 lipca 2017 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organy rozpatrujące sprawę związane są na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyrokach WSA w Krakowie: z dnia 14 października 2014 r. sygn. akt: II SAB/Kr 286/14, z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 786/15, z dnia 6 września 2016 r. sygn. akt II SAB/Kr 109/16. Organ wskazał, iż w wyroku z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 786/15, nakazano, aby organy ustaliły wszystkie odstępstwa, które miały miejsce w spornej inwestycji, a w szczególności należy wyczerpująco odnieść się do wszystkich twierdzeń i zarzutów skarżącej, zbierając w tym celu kompletny materiał dowodowy, z którego bez żadnych wątpliwości wynikać będą dokonane ustalenia. Organ obowiązany będzie nadto szczegółowo uzasadnić, dlaczego konkretne odstępstwa uznał za istotne lub dlaczego uznał przeciwnie. Po dokonaniu tych ustaleń organ będzie obowiązany ustalić czy konieczne jest (czy też nie) nałożenie na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oraz szczegółowo i dokładnie roboty te lub czynności opisać. Jednocześnie pojęcie "zgodności z prawem" w niniejszej sprawie będzie dla organu oznaczać także zgodność z art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 145), nie zaś tylko i wyłącznie z przepisami techniczno – budowlanymi. Należy bowiem wskazać, że organ nadzoru budowlanego jest właściwy do podejmowania czynności w ramach zmiany stosunków wodnych w zakresie dotyczącym realizacji obiektów budowlanych (tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 16 grudnia 2014r. sygn. II OSK 1337/13). W niniejszej sprawie ewentualne zmiany stosunków wodnych i ich skutki są już znane, tym łatwiej będzie zatem organowi ustalić stan faktyczny i ewentualnie nałożyć stosowne obowiązki na inwestorów. Ponadto WSA w Krakowie wskazał na konieczność oceny znajdujących się w aktach administracyjnych dowodów dotyczących stosunków wodnych wynikających ze zmiany ukształtowania działki inwestorów, konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o inwentaryzację aktualnego stanu zagospodarowania przedmiotowej działki nr [...] w S. , która umożliwi porównanie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę ze stanem istniejącym i ustalenia czy i jakie odstępstwa miały miejsce. Ponadto wskazano, iż wadliwie został przeprowadzony dowód oględzin PINB z dnia [...] grudnia 2014 r., podnosząc jednocześnie, że dowód ten należy powtórzyć. Z uwagi na to organ wskazał, iż przedmiotowy obiekt został wzniesiony z odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia 2 sierpnia 2010 r. znak: [...] Decyzja ta, wraz z projektem budowlanym dołączona jest do t. 2 akt PINB. Ponadto przy ocenie tych odstępstw MWINB posłużył się ustaleniami prawidłowo przeprowadzonych oględzin PINB z dnia [...] kwietnia 2016 r., w tym w szczególności szkicami sporządzonymi przez organ I instancji na mapie sytuacyjno - wysokościowej, inwentaryzacją przedłożoną przez inwestora, jak również mapą pn. Plan zagospodarowania terenu dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami wod-kan, c.o., elektryczna, gazowa, autorstwa P. M. W. i P. W. W. (k. 131 t. 2 akt PINB) oraz opracowanym w ramach przedłożonego w PINB przez inwestora w dniu 31 sierpnia 2016 r. projektem zagospodarowania terenu wraz z jego uzupełnieniem w zakresie zagospodarowania wód opadowych (k. 2701. 2 akt PINB). Istotne odstąpienie miało miejsce przede wszystkim w zakresie projektu zagospodarowania działki na której położony jest przedmiotowy budynek (art. 36a ust. 5 pkt 1 u.p.b.). Zmiany te dotyczą kwestii realizacji tarasu, który pierwotnie miał otaczać południowo-zachodni narożnik realizowanego budynku. Jednak inwestor poprzestał na jego budowie tylko od strony zachodniej, o zbliżonym wymiarze od projektowanej (w projekcie budowlanym- 450x224cm natomiast obecnie zrealizowany - 442x228cm). Ponadto do tarasu wybudowano od strony północnej siedmiostopniowe schody, których budowa nie była uwzględniona w projekcie budowlanym, co niewątpliwe wpływa na zmianę w zakresie projektu zagospodarowania działki. Ponadto istotnego odstępstwa w zakresie projektu zagospodarowania działki należy upatrywać w zmianie poziomu posadowienia obiektu. Na uwagę zasługuje okoliczność, że pierwotny projekt zagospodarowania terenu przewidywał poziom posadowienia na wysokości bezwzględnej 382,5m, natomiast jak wynika z inwentaryzacji budowlanej 'poziom ten wynosi 383,73m. Tym samym dokonano w tym zakresie odstąpienia, które to, z uwagi na fakt, że wysokość posadowienia obiektu budowlanego jest integralną częścią projektu zagospodarowania działki stanowi w świetle art. 36a ust. 5 pkt 1 u.p.b. odstąpienie istotne. Jednocześnie jak wynika z mapy pn. Plan zagospodarowania terenu dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrznymi instalacjami wod-kan, c.o., elektryczna, gazowa, autorstwa M. W. i W. W. (k. 131 t. 2 akt PINB), do obiektu doprowadzone są obecnie przyłącza: gazowe, kanalizacyjne, elektryczne i wodociągowe. Przebieg tych przyłączy został zmieniony względem tych uwidocznionych w projekcie zagospodarowania działki zawartej w projekcie budowlanym. Zostały one także zrealizowane pomimo wyraźnego wskazania w części opisowej projektu zagospodarowania działki (k. 13 projektu budowlanego), że przyłącza do budynku zostaną zaprojektowane na II etapie budowy. Dlatego też wykonanie przez inwestorów w ramach realizowanej inwestycji przyłączy, które nie były objęte decyzją o pozwoleniu na budowę stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto w kategoriach odstąpienia należy uznać przesunięcie przedmiotowego budynku w stosunku do granicy z działką nr [...]. Odległość ta, uwidoczniona w planie zagospodarowania działki zawartym w projekcie miała wynosić 5,20 m, natomiast jak wynika z mapy uzupełniającej projekt planu zagospodarowania przestrzennego, zawartej na karcie 131 t. 2 akt PINB, odległość ta wynosi 5,05 m. Przesunięcie obiektu wynosi więc 15cm. Organ wskazał na treść § 29 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2011 r., nr 263, póz. 1572), oraz iż z uwagi na to przyjąć trzeba margines błędu dla geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego wykonywanego w sposób zapewniający określenie położenia punktu sytuacyjnego względem najbliżej położonych punktów poziomej osnowy geodezyjnej do 0,10m. Skoro zatem w niniejszym przypadku przesunięcie obiektu wynosi 15 cm, okoliczność tę należy uznać za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie projektu zagospodarowania działki. [...]INB rozważył także możliwość występowania istotnego odstąpienia w kontekście art. 36a ust. 5 pkt l u.p.b. Dokonana analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że ustalone przez PINB wymiary przedmiotowego budynku wynoszą: długość - 1338cm, szerokość - 1013cm, wysokość 882cm (przy projektowanych: długość - 1330cm, szerokość – 1010 cm, wysokość 799,5cm). Porównanie tych wymiarów dokonane w kontekście art. 36a ust. 5a pkt l u.p.b. wskazuje, że zarówno długość jak i szerokość budynku nie zmieniła się o więcej niż 2%. Natomiast zwiększeniu ponad 2% uległa wysokość przedmiotowego budynku (799,5cmxO,02=15,99cm, zatem dopuszczalna maksymalna wysokość w ramach nieistotnego odstąpienia wynosi 799,5cm+15,99cm=815,49cm). Dlatego też zmiana wysokości budynku stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zmieniła się także nieznacznie powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku - projektowana: 120,3m2, obecnie (wg inwentaryzacji autorstwa P. M. J.- k. 113-131 t. l akt PINB) - 121,7m2, co należy uznać za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Ponadto istotnej (z punktu widzenia art. 36a ust. 5 pkt 2 u.p.b.) zmianie uległa kubatura przedmiotowego obiektu - projektowana: 961 m3, obecnie (wg inwentaryzacji autorstwa P. M. J.- k. 113-131 t. l akt PINB): 1001 m3. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzono, że inwestor wykonał w ramach prowadzenia robót budowlanych istotnego odstąpienia od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z przepisami prawa budowlanego, odstępstwo takie podlega zbadaniu w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 u.p.b., który stosowany jest w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Należy zatem uznać za prawidłowe zastosowanie właśnie takiego trybu postępowania, jakiego użył PINB. Z uwagi na brak uprzedniego wstrzymania robót budowlanych w oparciu o art. 50 ust. 1-3 u.p.b. organy nadzoru budowlanego, oprócz art. 51 ust. l pkt 3 u.p.b. obrały za podstawę prawną również art. 51 ust. 7 u.p.b. Organy związane treścią zapadłego w sprawie wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 786/15 dokonały ustalenia konieczności nałożenia na inwestorów, na podstawie art. 51 ust. l pkt 3 u.p.b. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami. W zakresie wskazywanego zalewania działki sąsiedniej organy nadzoru budowlanego wydały nakaz, który umożliwiłby eliminację wskazanej okoliczności, jednak tylko w zakresie wynikającym z robót budowlanych prowadzonych przez inwestorów w ramach budowy przedmiotowego budynku. W tym celu poddano analizie przedłożony przez inwestora projekt zagospodarowania terenu (k. 129-154 t. 2 akt PINB) wraz z uzupełnieniem (k. 270 t. 2 akt PINB), a także zalegającej w aktach organu odwoławczego na k. 96a opinii hydrogeologicznej (dalej: opinia hydrologiczna z 2015 r.) Ponadto organ odwoławczy wziął pod uwagę treść opinii hydrologicznej z dnia [...] kwietnia 2014 r. (dalej: opinia hydrologiczna z 2014 r.). Z opinii hydrologicznej z 2014 r. wynika, że podniesienie poziomu działki nr [...] w S. , jak również budowa muru na którym istnieje ogrodzenie, spowodowało zmiany stosunków wodnych poprzez uniemożliwienie naturalnego odpływu wody z działki sąsiedniej nr [...] w S. (k. 36-41 t. l akt PINB). Opinia ta została wykonana przez osobę wskazującą, iż jest biegłym z zakresu hydrogeologii lecz w opinii tej nie zostały podane podstawy jej opracowania. Poza wzmianką o przepuście funkcjonującym pod drogą, opatrzonym adnotacją, co biegły sprawdził osobiście, brak informacji o przeprowadzeniu przez sporządzającego jakiejkolwiek wizji lokalnej, w tym na działce inwestorów, w związku z prowadzonymi robotami budowlanymi. Brak jest także miarodajnej informacji na temat stanu działki przed jak i po wykonaniu przez inwestorów przedmiotowych robót budowlanych. Ponadto w opinii brak jest również wskazania posiadania stosownych uprawnień geologicznych. Z kolei co do opinii hydrologicznej z 2015 r. - została sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia geologiczne, w tym VI kategorii kwalifikacji w zawodzie geolog w zakresie czynności polegających na wykonywaniu, dozorowaniu i kierowaniu pracami geologicznymi (zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze [tj. Dz. U. z 2016 r. póz. 1131 ze zm., dalej: p.g.]. Do opinii dołączono lokalizację ogólną przedmiotu opinii, jak również wykonany na kopii mapy projektowej szkic z miejscami wykonania wierceń penetracyjnych wraz z kartami otworów geotechnicznych i przekrojem geologicznym wykonanym na podstawie odwiertów. W opinii geologicznej z 2015 r., we wnioskach końcowych wskazano, że warunki infiltracji wód opadowych na terenie działki są utrudnione wobec występowania miąższej warstwy gruntów słabo i półprzepuszczalnych, co w połączeniu z brakiem zdecydowanego kierunku powierzchniowego spływu wód opadowych i roztopowych, powoduje, że, cyt.: jednym sposobem na skuteczne odprowadzenie wód opadowych i roztopowych jest wykonanie drenażu, betonowego otwartego rowku lub drenów, skierowanego w kierunku możliwego naturalnego odbiornika (pola uprawne, rów?), tak aby nie kierować wodna sąsiednie działki. Dokonując oceny ww. opinii hydrologicznych z 2014 i 2015 r. organ wskazał, że jako podstawę wydanego nakazu obrał opinię hydrologiczną z 2015 r., bowiem w odróżnieniu od opinii hydrologicznej z 2014 r. została ona wykonana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia geologiczne, jest merytorycznie obszerniejsza, jak również jest opinią która powstała później, więc lepiej oddaje aktualny stan wód na przedmiotowej działce. Ponadto w sposób wyraźny wskazuje na podstawy opracowania, a jej wyniki poparte są wykonanymi odwiertami i analizą otworów geotechnicznych. Organ wskazał iż roboty wskazane w projekcie zagospodarowania terenu korespondują z opinią hydrologiczną z 2015 r.. Przewidzenie po stronie wschodniej przedmiotowego budynku powierzchni umożliwiającej powierzchniowe rozsączanie oraz naturalne odparowanie spowoduje większą retencyjność nieruchomości inwestorów, co wywrze pozytywny wpływ na sąsiednią działkę nr [...] w S. . Jednocześnie przewidziane odwodnienie liniowe w postaci wykonania koryt betonowych zbierających wodę powierzchniową, spływającą z podniesionej części działki inwestorów i odprowadzające ją do nieznacznego obniżenia znajdującego się po zachodniej stronie budynku w którym dochodzić będzie do naturalnego rozsączania wody z działki inwestorów, sprawi, że nadmiar wód powierzchniowych, w tym również tych spływających z dachu budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania zostanie odprowadzony na działkę inwestorów, niwelując skutki podniesienia części terenu inwestycji. Organ podkreślił, iż niniejszym postępowaniem objęte są tylko i wyłącznie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i prowadzone postępowanie może dotyczyć tylko i wyłączenie doprowadzenia do zgodności z prawem tychże wykonanych robót budowlanych. Tym samym, w ramach tego postępowania nie jest możliwym wypowiedzenie się co do konstrukcji znajdującej się pomiędzy działkami inwestorów oraz skarżącej, bowiem kwestia ta rozstrzygana jest w odrębnym postępowaniu. Ewentualne naruszenie stosunków wodnych na gruncie, w związku z wykonaniem tej konstrukcji może być badane tylko i wyłącznie w ramach tamtego postępowania. Powoływana przez M. C. kwestia wybudowania przez inwestorów muru oporowego pomiędzy działkami nr [...] i [...] w S. nie jest przedmiotem niniejszego postępowania - była przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przed [...]INB pod znakiem: [...] w ramach którego wydano decyzję kończącą postępowanie, zaskarżoną do WSA w Krakowie. W dniu 16 września 2015 r. WSA w Krakowie wydał wyrok do sygn. akt: II SA/Kr 785/15, którym oddalił skargę na ww. orzeczenie., lecz orzeczenie to nie jest prawomocne. Dopiero w tym postępowaniu przesądzona będzie kwestia legalności tej budowli, jak również od jego rezultatu będzie uzależniona kwestia skutków oddziaływania tego obiektu na działkę sąsiednią. Natomiast nie jest to możliwe w ramach niniejszego postępowania. Organ nie może wypowiadać się w zakresie np. zatrzymywania przez ten obiekt swobodnego spływu wód z działki skarżącej na działkę inwestorów, bowiem okoliczność ta nie wynika z wykonania odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ również szczegółowo odniósł się do zarzutów odwołania nie uwzględniając ich. Podał, że w kwestii braku w aktach oświadczenia inwestorów dotyczącego podniesienia poziomu budynku jak również uzgodnienia takiego podniesienia przez projektanta, a także braku mapy projektowej do celów projektowych z 9 marca 2015 r., nie wpływają one na przebieg niniejszego postępowania, a ustalenie tych okoliczności jest bez znaczenia zarówno na przyjęty tryb procedowania jak i na wydany przez organy nadzoru budowlanego nakaz. Ustalony stan faktyczny wskazuje bowiem w sposób jednoznaczny, że obiekt został posadowiony wyżej niż w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Autorzy zalegającej na k. 270 t. 2 akt PINB mapy wskazali, że opracowanie to powstało na podstawie pomiaru uzupełniającego wykonanego w czerwcu 2016 r. mapy zasadniczej i ewidencyjnej oraz materiałów cyfrowych otrzymanych z PODGiK. Fakt dokonania tych pomiarów przez uprawnionego geodetę P. S. wskazuje na brak konieczności porównywania tego opracowania z mapą, która powstała ponad rok wcześniej i jest wpisana do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jednocześnie mapa ta nie jest częścią projektu budowlanego, wobec powyższego nie dotyczy jej obowiązek aktualności z mapą uwidocznioną w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Z tych też powodów wnioski M. C. zmierzające do przeprowadzenia przez organ postępowania z mapy dla celów projektowych z 9 marca 2015 r., jak również z całości dokumentacji dotyczące inwentaryzacji powykonawczej obiektu, nie mogły odnieść zamierzonego efektu, bowiem ustalony stan faktyczny nie budzi zastrzeżeń. Organ podał w kwestii obowiązku przedłożenia w PINB aktualnej mapy sytuacyjno wysokościowej, uwzględniającej, aktualne zagospodarowanie działki nr [...] w S. , iż obowiązek przedłożenia opracowania na aktualnej mapie wpisanej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 25 września 2015 r. i. akt II SA/Kr 786/15. Nadto w ocenie [...]INB, z uwagi na możliwe rozbieżności pomiędzy zakresem mapy przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a stanem faktycznym (tym bardziej, że nie wstrzymano wykonywania przedmiotowych robót), adekwatniejszym dla celów dowodowych było pozyskanie opracowania uwzględniającego aktualny stan robót budowlanych, a nie mapy z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Wobec powyższego należy uznać za uzasadnione wydanie przez PINB postanowienia nr [...] z dnia 19 kwietnia 2016 r. znak: [...], jak również odmówienie jego zmiany wydając postanowienie nr [...] z dnia 23 maja 2016 r. znak: [...] Z wyżej wymienionych powodów, [...]INB postanowił nie uwzględniać wniosku dowodowego M. C. zmierzającego do pozyskania całości dokumentów dotyczących inwentaryzacji powykonawczej przedmiotowego budynku, wpisanych do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] marca 2014 r. Organ podkreślił bezcelowość takiego dowodu. Zarówno PINB jak i organ odwoławczy dysponują bowiem zobrazowaniem stanu faktycznego przed wykonanymi robotami, planowanym zamierzeniem budowlanym (vide projekt budowlany), jak i uwidocznionym na projekcie zagospodarowania aktualnym stanem na działce inwestorów. Dlatego też z punktu widzenia zasady prawdy materialnej nie jest konieczne pozyskanie całości dokumentów dotyczących inwentaryzacji. Wbrew stanowisku skarżącej, brak jest takiego wskazania również w wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 786/15. Także wniosek o przesłuchanie kierownika budowy jak i projektanta przedmiotowej inwestycji nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem brak jest celu dowodowego dla takiej czynności. W ustalonym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości okoliczność wystąpienia istotnych odstępstw o których mowa w art. 36a u.p.b., a czynność przesłuchania świadków nie jest konieczna do ustalenia ich zakresu. Czynność taka, w ocenie [...]INB nie jest niezbędna, bowiem ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego są wystarczające do wydania nakazu o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Badanie okoliczności wykonania takich odstępstw jest bezcelowe również z uwagi na brzmienie przepisów prawa budowlanego, tj. art. 36a, 50 i 51 u.p.b., bowiem okoliczności wykonania odstępstw nie rzutują na tryb procedowania, a tym samym nie są doniosłe w kontekście wydawanych przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięć. Odnosząc się do kwestii rozbieżności pomiarów PINB dokonanych podczas oględzin PINB z dnia [...] kwietnia 2016 r., z tymi uwidocznionymi w projekcie zagospodarowania pomiary PINB były dokonywane względem, bądź do obiektów uwidocznionych na podkładzie, bądź, do obiektów zlokalizowanych w terenie. Dlatego też pomiarów, np. wykonanych do podmurówki z siatką (k. 35 t. 2 akt PINB) nie można utożsamiać z odległością do granicy pomiędzy działkami skarżącej oraz inwestorów. W zakresie wykonanych odmiennie otworów okiennych w północnej ścianie budynku, wg [...]INB zarówno w pierwotnym projekcie budowlanym, jak i w materiałach z czynności kontrolnych PINB z dnia [...] grudnia 2014 r. (k. 27 t. l akt PINB) brak jest okien w północnej ścianie przedmiotowego budynku, wobec powyższego zarzut ten nie ma potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wskazano, iż M. J. posiada stosowne przygotowanie zawodowe umożliwiające mu adaptacje powtarzalnych projektów budowlanych domów jednorodzinnych bez występowania ograniczenia co do ich kubatury. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. C., zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa Kodeksu postępowania oraz poprzez wadliwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 kpa podczas gdy zastosowanie miał art. 138 § 2 kpa. W uzasadnieniu zarzutów podkreślono, iż nie ma możliwości legalizacji wszystkich istotnych odstępstw od projektu budowlanego z powodu niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz bezspornym naruszeniem stosunków wodnych określonych w Prawie wodnym. Ponadto nakaz wykonania robót budowlanych w sposób wynikający z graficznego załącznika do projektu zagospodarowania działki stanowiącego uzupełnienie zagospodarowania wód opadowych, sporządzonego we wrześniu 2016 r. przez. M. W. nie doprowadzi do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca wskazała na istnienie otworów w murze oporowym, oraz iż wybudowanie tego muru powoduje zmianę naturalnego kierunku spływu wód. W aktach brak szeregu dokumentów, w tym mapy dla celów projektowych z 9 marca 2015r. zaakceptowanej przez Inspektora Kontroli Dokumentacji Geodezyjnej, całości dokumentów dotyczących inwentaryzacji powykonawczej budynku z przestrzennym rozmieszczeniem elementów zagospodarowania dla działki [...] sporządzonej przez Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych [...] - P. S. przedłożonej w Wydziale Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego, uzgodnienia projektanta M. J. co do podniesienia poziomu "O" budynku. Wg skarżącej uzasadnienie jest wadliwe, gdyż nie zawiera informacji, iż dopiero po wyroku w zakresie bezczynności organy podjęły działania – wszczęły postępowanie. Zakwestionowała ustalenia co do kubatury spornego budynku, odległości budynku od granic działki skarżącej, nie rozstrzygnięto zażalenia na postanowienie nr [...] i [...], a mapa sytuacyjno wysokościowa nie posiada stosownej klauzuli. Skarżąca podkreśliła przy tym, iż bezzasadnie odmówiono przesłuchania projektantów co do odstępstw od projektu, W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 "a" i "c" p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O ile zgodzić się należy ze skarżącą, że w kontrolowanym postępowaniu doszło do pewnych uchybień, to jednak naruszenia te nie miały żadnego wpływu na wynik sprawy. Przykładowo należy podać, że organ rzeczywiście popełnił błąd w wyliczeniu odstępstwa w kubaturze budynku, jednakże mimo tego błędu doszedł do prawidłowej konkluzji, że m.in. w tym zakresie doszło do istotnego odstępstwa. Brak postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych też należy uznać za uchybienie, przy czym również bez znaczenia w przedmiotowej sprawie. Na tej płaszczyźnie istotniejsze jest bowiem to, czy w określonej sprawie organ w ogóle był zobligowany do przeprowadzenia wskazanego dowodu, a nie w jakiej formie doszło do jego pominięcia. Odnośnie zarzutów dotyczących braków w materiale dowodowym, należy wskazać, że są one bezzasadne. Zadaniem organu jest bowiem jak najszybsze ustalenie istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy stanu faktycznego, a nie gromadzenie wszelkich materiałów, które w jakimś stopniu nawiązują do stanu faktycznego sprawy. W tym zakresie w pełni podzielić należy przykładowe stwierdzenie organu, że z uwagi na możliwe rozbieżności pomiędzy zakresem mapy przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a stanem faktycznym (tym bardziej, że nie wstrzymano wykonywania przedmiotowych robót), adekwatniejszym dla celów dowodowych było pozyskanie opracowania uwzględniającego aktualny stan robót budowlanych, a nie mapy z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Na aprobatę zasługuje również stanowisko organu, co do bezcelowości przesłuchiwania kierownika budowy jak i projektanta przedmiotowej inwestycji, bowiem w ustalonym stanie faktycznym nie budzi wątpliwości okoliczność i rodzaj wystąpienia istotnych odstępstw o których mowa w art. 36a u.p.b., a czynność przesłuchania świadków nie jest konieczna do ustalenia ich zakresu. Przechodząc do dalszych rozważań podkreślić należy, że niniejsze postępowanie nie jest postępowaniem z zakresu prawa wodnego prowadzonym na podstawie art. 29 prawa wodnego, ani postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 48 prawa budowlanego, lecz postępowaniem naprawczym prowadzonym w trybie art. 51 prawa budowlanego. Dlatego inne okoliczności faktyczne są istotne dla jego zakończenia, niż dla postępowań prowadzonych w w/w trybach. Przedmiotowe postępowanie związane jest z istotnymi odstępstwami, do jakich doszło w procesie inwestycyjnym dotyczącym budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w S. i zagospodarowaniu tej działki w związku z tą budową. Istotne okoliczności konieczne do wydania nakazów doprowadzenia tej budowy do zgodności z prawem zostały prawidłowo ustalone, z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 września 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 786/15. Natomiast obowiązki nałożone na inwestorów, w świetle zebranego materiału dowodowego – w szczególności opinii hydrogeologicznych - umożliwią eliminację w zakresie zalewania działki skarżącej, choć rzeczywiście tylko w zakresie wynikającym z robót budowlanych prowadzonych przez inwestorów w ramach budowy przedmiotowego budynku i zagospodarowania działki związanej z tą budową, a konkretnie podwyższenia terenu posadowienia budynku. Podkreślić natomiast należy, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż problem ze spływem wód i podtapianie działki skarżącej związane są z wybudowaniem pomiędzy działką inwestorów, a jej działką - lub jak podnosi skarżąca wręcz na jej działce - muru oporowego. Z tym tylko, że zarzuty skarżącej podnoszone odnośnie muru, w niniejszym postępowaniu nie mogą odnieść skutku. Odnośnie muru oporowego jako odrębnego obiektu budowlanego, organy prowadziły odrębne postępowanie administracyjne. Zostało ono przez organ I instancji umorzone, jednakże w wyniku odwołania skarżącej, decyzja o umorzeniu została prawomocnie uchylona, a organ zobligowany został do przeprowadzenia w tym zakresie stosownego postępowania. Co istotne, poglądy co do spornego muru oporowego, jednoznacznie tak kwalifikującego ten obiekt, wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2017 roku, sygn. akt II OSK 119/16. Wyrok ten przesadza zatem, że odnośnie muru oporowego organ ma obowiązek przeprowadzić stosowne postępowanie, co wyklucza rozstrzyganie w tym przedmiocie w niniejszym postępowaniu. Dlatego wnioski i zarzuty skarżącej, odnośnie wybudowanego bez pozwolenia na budowę muru oporowego, który jej zdaniem doprowadził do naruszenia stosunków wodnych, będą mogły być artykułowane w tamtym postępowaniu, które organ zobligowany jest przeprowadzić, uwzględniając wytyczne wyrażone zarówno przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 września 2017 roku, jak i WSA w Krakowie w wyroku z dnia 16 września 2015 roku, sygn. akt II SA/Kr 785/15. Co się tyczy pozostałych zarzutów, to w kwestii kręgu stron postępowania, w postępowaniu naprawczym prowadzonym w trybie art. 51 prawa budowlanego, krąg stron ustala się na podstawie art. 28 kpa, a nie art. 28 prawa budowlanego. Poza tym znaczna część orzecznictwa stoi na stanowisku, że zarzut pominięcia jako strony może być skutecznie podniesiony jedynie przez podmiot, który został w postępowaniu pominięty jako strona. Jeśli chodzi o kwestię zgody projektanta na zmiany w projekcie, to nie ma ona znaczenia w postępowaniu naprawczym, a jej brak może ewentualnie rodzić konsekwencje na płaszczyźnie prawa cywilnego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak sentencji na podstawie art. 151 p.ps.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło