II SA/Kr 931/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Irla ( spr. ) Sędziowie NSA : Stanisław Biernat Izabela Dobosz Protokolant : Edyta Domagałska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12maja2004r. sprawy ze skargi Z. Z. i M. B. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej j ą decyzji organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz Z. Z. i M. B. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Starosty K. z dnia [...] grudnia 1999r. znak: [...] odmówiono przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położoną w S. przy ulicy [...] a objętą Kw nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w dniu [...] grudnia 1999r. Z.Z. oraz M.B. , prowadzący działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej pod nazwą Zakład Przetwórstwa Mięsa "A. " S.C. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego wyżej opisanej nieruchomości. Do wniosku tego dołączony został aktualny odpis księgi wieczystej Kw nr [...] z dnia [...] grudnia 1999r. oraz kopia aktu notarialnego umowy sprzedaży. Z dokumentów tych wynika - podkreślono w uzasadnieniu decyzji - iż umowa sprzedaży na rzecz skarżących prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości wraz z prawem własności budynków znajdujących się na tym gruncie, zawarta została w dniu [...] lutego 1999r. Fakt nabycia przez skarżących opisanych wyżej praw ujawniony został w księdze wieczystej Kw nr [...]. Okoliczność ta, tj. zawarcie umowy nabycia prawa użytkowania wieczystego w dniu [...] .02.1999r. przesądza o konieczności odmownego załatwienia wniosku o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności. Żądanie takie może bowiem być skutecznie zgłoszone przez osobę fizyczną, która zawarła w formie aktu notarialnego umowę o nabyciu prawa wieczystego lecz tylko wówczas gdy zawarcie umowy takiej miało miejsce przed dniem 31 października 1998r. Wynika to z przepisu art. l ust. 2, 2a ustawy z dnia 4.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( jedn. tekst Dz. U. nr 65, poz. 746zl999r.) . Po rozparzeniu odwołania Z.Z. i M.B. , decyzją Wojewody z dnia [...] marca 2000r. znak: [...] utrzymana została w mocy decyzja Starosty K. z dnia [...] grudnia 1999r. Organ odwoławczy przyjął, iż katalog osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a wymienionych w art. l wyżej wymienionej ustawy z 4.09.1997r. obejmuje jedynie osoby fizyczne na rzecz których prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione przed 31 października 1998r. oraz osoby fizyczne, które nabyły wprawdzie takie prawo po 31 października 1998r. ale od osoby fizycznej, która uzyskała to prawo przed 31 października 1998r. Do grupy osób uprawnionych nie należą zatem osoby fizyczne, które nabyły prawo użytkowania wieczystego po 31 października 1998r. od osoby prawnej, która uzyskała to prawo przed tą datą. Odwołujący się nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości po 31 października 1998r. od osoby prawnej, tj. Towarzystwa Handlu i Nieruchomości B. Spółka Akcyjna z siedzibą w W. Z tego względu nie mogą skutecznie domagać się przekształcenia tak uzyskanego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Na powyższą decyzję Wojewody skarżący Z.Z. i M.B. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucili, że zakwestionowana skargą decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa poprzez błędną ich wykładnię. Bezzasadne, zdaniem skargi było przyjęcie, iż do grupy osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie należą osoby fizyczne, które po 31 października 1998r. nabyły prawo użytkowania wieczystego od osób prawnych, które uzyskały takie prawo przed tą datą. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając skargę Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 z późn zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. Nr 153, póz. 1270 ( zwana dalej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie zaś z art. 145§ 1 pkt 2 tej ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 kpa. Stosownie zaś do art. 156§1 pkt 2 kpa należy stwierdzić nieważność decyzji administracyjnej w przypadku, gdy decyzja administracyjna wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Przez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa należy przy tym rozumieć decyzję wydaną z naruszeniem przepisu prawa, którego wykładnia jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. W grę może wchodzić zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, procesowego ( naruszenie prawa w toku czynności zmierzających do załatwienia sprawy ) jak i przepisów kompetencyjnych. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne dotyczące przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, mogło być wszczęte wyłącznie na wniosek. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 8.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (jedn. tekst Dz. U. nr 120 z 2001 r. poz. 1299 z późn. zm. ) jej przepisy znajdują zastosowanie jedynie do tych osób fizycznych, które w terminie do dnia 31 grudnia 2000r. złożą wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Kodeks postępowania administracyjnego przyjmuje, jako jedyną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę ograniczonego formalizmu. Wymaga jednak aby podania (wnioski) zawierały co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzą, jej adres, żądanie oraz aby czyniły zadość innym wymaganiom, określonym w przepisach szczególnych ( art. 63 §2 kpa). Ponadto zgodnie z art. 63 § 3 kpa podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego ( powinno zawierać własnoręczny podpis wnoszącego ). Podpis indywidualizuje osobę, od której pochodzi żądanie oraz daje pewność, że żądanie pochodzi od osoby wskazanej w podaniu jako wnoszącej to podanie. Dopełnienie opisanych wyżej wymagań formalnych stawianych podaniom ( w tym zamieszczenie własnoręcznego popisu ) jest koniecznym warunkiem, od którego spełnienia uzależniona jest skuteczność wniesienia podania, tj. wywołanie skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego. Brak dopełnienia tych wymagań, w szczególności brak popisu wnoszącego podanie, oznacza konieczność uznania, iż dane pismo nie jest podaniem i w konsekwencji pismo takie nie może wywołać skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego. W przypadku tzw. braków usuwalnych ( np. brak własnoręcznego podpisu wnoszącego podanie ) organ administracji publicznej powinien wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków w terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Nie usunięcie braków formalnych w terminie powoduje bezskuteczność podania z mocy prawa. Tylko bowiem żądanie strony nie dotknięte brakami formalnymi, stanowi podanie, które zdolne jest do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego w danej sprawie ( B.Adamiak [ w: ] "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Warszawa 2004, str. 359 ). W niniejszej sprawie pismo z dnia [...] grudnia 1999r., które stanowiło wniosek skarżących o przekształcenie przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, nie zostało podpisane przez skarżących. Organ administracji publicznej pierwszej instancji przy tym nie wezwał skarżących do uzupełnienia wspomnianego braku formalnego. W związku z powyższym należy przyjąć, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 1999r., bez wymaganego przepisami prawa wniosku skarżących. Przedmiotowe postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zatem z rażącym naruszeniem przepisów art. 61 § 1 kpa w zw. z art. 1 ust. 2 i art. 2 cytowanej wyżej ustawy z 4.09.1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego... Wspomniana wyżej kwalifikowana wada decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 1999r. pociąga za sobą również nieważność decyzji Wojewody z dnia [...]marca 2000r., wydanej wskutek wniesienia przez skarżących odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego należało orzec zgodnie z art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.