II SA/Kr 932/07
PostanowienieWSA w Krakowie2007-11-26
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną, powinien zostać zwolniony od ponoszenia wszystkich kosztów postępowania sądowego, czy tylko od wpisu sądowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, powinien zostać zwolniony od ponoszenia wpisów sądowych od skargi i ewentualnej skargi kasacyjnej, które stanowią znaczący wydatek. Jednakże, nie udzielono zwolnienia od innych opłat kancelaryjnych, takich jak opłaty za kserokopie, nadanie klauzuli prawomocności czy wniosek o uzasadnienie wyroku, uznając, że skarżący jest w stanie je ponieść bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na dwie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy postanowieniem zwolnił skarżącego od wpisu sądowego, ale w pozostałym zakresie oddalił wniosek. Skarżący złożył pismo, które sąd zakwalifikował jako sprzeciw wobec postanowienia referendarza, kwestionując zakres zwolnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od wpisów sądowych, a w pozostałym zakresie oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym : Przewodniczący : Asesor WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. zwolnić skarżącego od wpisów sądowych, 2. w pozostałym zakresie wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić.
Skarżący – B.C. - w jednym piśmie wniósł skargę na dwie, wydane tego samego dnia, decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla określonej inwestycji.
Skargi te zostały zarejestrowane odrębnie. W niniejszej sprawie do sygnatury: II SA/Kr 932/07 zarejestrowano skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia............ Skarga natomiast na decyzję nr ...........zarejestrowana została do sygnatury: II SA/Kr 937/07.
W dniu ..... września 2001 r. B.C. złożył sporządzony na formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
Podał w nim, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a ich łączny miesięczny dochód, na który składają się tylko świadczenia emerytalno-rentowe wynosi 1357 zł. Podał także, że wynajmuje mieszkanie o bardzo niskim standardzie. Nie ma w nim łazienki a opalane jest ono piecami węglowymi), oraz, że ponosi znaczne wydatki na leczenie. Podał niektóre koszty jakie musi ponosić z tytułu czynszu, związane z zakupem opału, prądu elektrycznego, kosztami leczenia jego i żony. Wyjaśnił, że posiada działkę rolną o powierzchni 33 a, której nie uprawia ze względu na zanieczyszczenie terenu w okolicy elektrowni w .......... Posiada także inną nieruchomość o powierzchni 2,2 a, na której zagospodarowanie nie posiada środków.
W dniu 28 września 2007 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydał postanowienie, którym zwolnił skarżącego od wpisu sądowego. W pozostałym natomiast zakresie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.
W tym samym dniu identycznej treści postanowienie zostało wydane przez referendarza sądowego w sprawie zarejestrowanej pod sygn. II SA/Kr 937/07.
W związku z doręczonymi postanowieniami o zwolnieniu "od wpisu sądowego" B.C. w dniu ......... października 2007 złożył pismo, kierując je, podobnie jak skargę do obu spraw jednocześnie. W piśmie tym wyraził wątpliwość, czy będzie w stanie ponieść te koszty, w zakresie których nie uzyskał zwolnienia, skoro w rzeczywistości nie wie o jakie kwoty może tu chodzić. Stwierdził, że brak informacji w tym zakresie uniemożliwia mu podjęcie dalszych decyzji.
Powyższe pismo Sąd uznał, że w istocie stanowi ono sprzeciw wobec wydanego w dniu 28 września 2007 r. przez referendarza sądowego postanowienia. Wyraził w nim bowiem pretensje wobec tego orzeczenia, co w świetle przepisów ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie -p.p.s.a.) jest wystarczające do takiego jego zakwalifikowania.
Zgodnie z art. 259 i 260 p.p.s.a. od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego; wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego rodzi skutek w postaci utraty jego mocy, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po jej rozpoznaniu zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl natomiast art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje albo zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż ponoszenie kosztów przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza ciężaru na budżet państwa, a w efekcie - na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek.
Ze zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie materiału wynika, że skarżący znajduje się w złej sytuacji materialnej. W ocenie Sądu sytuacja skarżącego nie pozwala na poniesienie wpisów bez istotnego uszczerbku dla utrzymania. Uwzględnić przy tym należy, że wpis od skargi na decyzję z zakresu zagospodarowania przestrzennego wynosi 500 zł. W tej samej wysokości pobierany wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej. Wpis zaś od każdego zażalenia wynosi 100 zł.
W zakresie więc obejmującym te wpisy należało udzielić skarżącemu pomocy Zwolnienie nie obejmuje natomiast ewentualnych opłat kancelaryjnych, np. opłaty od wydawanych kserokopii (2 zł za stronę), nadanie klauzuli prawomocności (10 zł), od wniosku o uzasadnienie wyroku (100 zł.), a uregulowanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. (Dz. U. 221, póz. 2192). Opłaty te, zdaniem Sądu, mogą być przez skarżącego poniesione.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło