II SA/Kr 932/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.W. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.W. na decyzję Wojewody [....] z dnia 28 kwietnia 2014 r. nr: [....] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a przyznać T.W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od złożonej skargi W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 czerwca 2014 roku wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewody [....] z dnia 28 kwietnia 2014 roku w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skarżący T.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A.W. oraz dwójką dzieci: M. ur. 2008 r. oraz A. ur. 2010 r. Ich miesięczny dochód wynosi 3.092 zł brutto (2.220 zł netto) i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącego. Żona wnioskodawcy, ani jego dzieci nie osiągają żadnych dochodów. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni 70 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 0,47 ha. Strona nie dysponuje zasobami pieniężnymi, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając swój wniosek T.W. podniósł, iż jest jedynym żywicielem rodziny o niskim dochodzie. Ponosi koszty związane z posłaniem dzieci do szkoły w wysokości 500 zł. Opłaty związane z utrzymaniem domu (gaz, woda, prąd, ogrzewanie, śmieci, telefon) wynoszą 800 zł miesięcznie. Inne wydatki (np. żywność, ubranie, lekarstwa, środki czystości) pochłaniają kwotę 1.200 zł. Skarżący podniósł, iż choruje na serce. Przeszedł operację zastawki aortalnej i w związku ze stanem zdrowia ponosi koszty leczenia. Córka Maja oczekuje na zabieg usunięcia migdałów, cierpi na alergię, często choruje, co wiąże się z ponoszeniem kosztów jej leczenia. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący dołączył kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 4 czerwca 2003 roku. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 500 zł. Za taką decyzją przemawiał fakt, że jedynym źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny skarżącego jest uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód z wynagrodzenia za pracę. Wysokość tego dochodu wynosi 2.220 zł miesięcznie, co oznacza, że na jednego członka rodziny przypada kwota 555 zł. Nie są to dochody wysokie zważywszy na aktualny poziom cen za dobra i usługi. Środki w takiej wysokości w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania skarżącego i jego rodziny, zwłaszcza w sytuacji, gdy stan zdrowia skarżącego i jego córki wymaga ponoszenia kosztów leczenia, a zbliżający się początek roku szkolnego wiąże się z dodatkowymi wydatkami. T.W. nie ma zatem możliwości poczynienia z uzyskiwanych dochodów oszczędności na pokrycie wpisu sądowego od złożonej skargi. Skarżący posiada, co prawda majątek nieruchomy w postaci domu oraz nieruchomości rolnej wielkości 0,47 ha. Należy jednak zauważyć, że posiadana nieruchomość jest stosunkowo niewielka, a w domu skarżący zamieszkuje wraz z rodziną. Trudno zatem oczekiwać, aby w celu pokrycia kosztów wpisu sądowego od skargi spieniężył on posiadany majątek. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania T.W. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od wpisu od złożonej skargi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.