II SA/Kr 933/20

WyrokWSA w Krakowie2020-11-24

Skład orzekający: Andrzej Irla, Joanna Człowiekowska, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa wykonawcza zawarta przez spółkę prawa handlowego, w której gmina miejska ma pozycję dominującą, może być objęta tajemnicą przedsiębiorcy, co uzasadnia odmowę udostępnienia jej treści jako informacji publicznej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje odmawiające udostępnienia informacji publicznej, uznając, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż żądana umowa wykonawcza stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. Samo istnienie klauzuli poufności w umowie nie jest wystarczające do odmowy udostępnienia informacji publicznej, a organ musi szczegółowo wykazać zarówno przesłankę formalną (podjęte działania w celu ochrony poufności), jak i materialną (wartość informacji dla przedsiębiorcy) tajemnicy przedsiębiorcy, a także dokonać wyważenia tej wartości z prawem do informacji publicznej.
Stan faktyczny
H. D. złożył wniosek o udostępnienie umowy wykonawczej zawartej między Trasa Łagiewnicka S.A. a Gminą Miejską Kraków. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał decyzję odmowną w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Sąd uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu; zasądził od Trasa Łagiewnicka S.A. na rzecz skarżącego H. D. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie • w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie : WSA Joanna Człowiekowska WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. D. na decyzję [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w K. z dnia [...] czerwca 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu; II. zasądza od [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w K. na rzecz skarżącego H. D. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 10 kwietnia 2020 r. (data wpływu do Spółki) H. D. drogą elektroniczną (e-mail) złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci umowy wykonawczej zawartej pomiędzy Trasa Łagiewnicka S.A. a Gminą Miejską Kraków, o której mówi § 1 ust. 2 lit. b uchwały nr CVII/2786/l8 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 lipca 2018 r. zmieniającej uchwałę Nr XXXVII/625/16 w sprawie utworzenia przez Gminę Miejską Kraków jednoosobowej spółki Trasa Łagiewnicka. Decyzją z dnia 20 maja 2020 r., znak [...], Trasa Łagiewnicka S.A. w Krakowie, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256.) oraz art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 10 kwietnia 2020 r. złożonego w formie elektronicznej o udostępnienie informacji publicznej w postaci udostępnienia umowy wykonawczej zawartej pomiędzy Trasa Łagiewnicka S.A. a Gminą Miejską Kraków o której mówi § 1 punkt 2 lit.b uchwały nr CVII/2786/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 lipca 2018 r. zmieniającej uchwałę Nr XXXVII/625/16 w sprawie utworzenia przez Gminę Miejska K. jednoosobowej spółki Trasa Łagiewnicka – odmówiła udostepnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano w szczególności, że spółka nie może zrealizować złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z uwagi na wystąpienie przesłanki określonej w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. objęcia wnioskowanej treści dokumentu ograniczeniem udostępniania, gdyż posiadają walor tajemnicy przedsiębiorcy, co stanowi przesłankę wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Na skutek wniosku H. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 18 czerwca 2020 r., znak [...], Trasa Łagiewnicka S.A. w Krakowie, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 i poz.695) w związku z art. 17 ust. 2 oraz art. 16 i art. 17 ust. 1 art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z 2020 r. poz. 695) – orzekła o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano w szczególności, że spółka nie może zrealizować złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci udostępnienia umowy wykonawczej zawartej pomiędzy Trasa Łagiewnicka S.A. a Gminą Miejską Kraków o której mówi § 1 punkt 2 lit. b uchwały nr CVII/2786/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 lipca 2018 r. zmieniającej uchwałę Nr XXXVII/625/16 w sprawie utworzenia przez Gminę Miejską Kraków jednoosobowej spółki Trasa Łagiewnicka z uwagi na wystąpienie przesłanki określonej w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. objęcia wnioskowanej treści dokumentów ograniczeniem udostępniania jako stanowiących tajemnicę przedsiębiorcy. Przy analizie zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. należy posiłkować się odwołaniem do art. 11 ust. 4 u.z.n.k. Tajemnica przedsiębiorcy jest tajemnicą ustawowo chronioną, dlatego ma charakter obiektywny, dla przedsiębiorcy większość sprawy, wiąże się z jego funkcjonowaniem, a zatem ma wartość gospodarczą. Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2019 r. poz.1010, zm. poz. 1649); przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności; a ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, w szczególności gdy następuje bez zgody uprawnionego do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi i narusza obowiązek ograniczenia ich wykorzystywania lub ujawniania wynikający z ustawy, czynności prawnej lub z innego aktu albo gdy zostało dokonane przez osobę, która pozyskała te informacje, dokonując czynu nieuczciwej konkurencji. Pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa jest uregulowane w art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a przepis ten uległ zmianie z dniem 4 września 2018 r. Z uzasadnienia do zmiany ww. przepisu wynika, że aktualna treść przepisu jest transpozycją do prawa polskiego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich bezprawnym pozyskaniem, wykorzystaniem i ujawnianiem; w dotychczasowym stanie prawnym definicję tajemnicy przedsiębiorstwa zawierał art. 11 ust. 4 ustawy, który to przepis nie zapewniał zgodności polskiego prawa z art. 2 pkt 1 dyrektywy 2016/943/UE. W świetle aktualnego brzemienia art. 11 ust. 2 ustawy należy przyjmować, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Dalej podniesiono, że umowa wykonawcza, o której mowa we wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zawiera klauzule poufności, która jest respektowana przez strony umowy i partnerów biznesowych, co oznacza, że spółka podjęła i utrzymuje niezbędne środki prawne i techniczne w celu nie ujawnia jej postanowień. Spółka korzysta ze swojego ustawowego uprawnienia wynikającego z obowiązujących przepisów i zastrzegła prawo do zachowania w poufności informacji dotyczących przedmiotowej umowy. Spółka zachowała i zachowuje standardy bezpieczeństwa zarówno podczas negocjacji, jak i po podpisaniu umowy. Przyjęte środki ochrony informacji, wypełniają standardy środków podejmowanych w celu ochrony poufnych informacji, zarówno w aspekcie formalnym jak i materialnym. Treść umowy wykonawczej w aspekcie zachowana w poufności wypełnia przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy, bowiem tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności. Tak rozumiana tajemnica przedsiębiorcy zawiera dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania przedmiotu umowy) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji. Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań, a żądane informacje posiadają określoną, nawet minimalną ale realną wartość gospodarczą wyrażaną np. metodą działania, koncepcją biznesową, konstrukcją prawną. Takie cechy posiada i przesłanki wypełnia umowa wykonawcza w aspekcie przyjętej koncepcji prawnej o treści ekonomicznej. W tym zakresie zarzut podniesiony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nieuzasadnienia, że przedmiotowa informacja jest informacją techniczną, technologiczną, organizacyjną dotyczącą przedsiębiorstwa lub inną informacją posiadającą wartość gospodarczą – nie jest przekonywujący. Treści objęte wnioskiem posiadają walor tajemnicy przedsiębiorcy, co stanowiło przesłankę wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Również niezasadny jest zarzut odnoszący się do niewykazania czy nierespektowania – poprzez powołanie się przez spółkę na tajemnicę przedsiębiorcy – przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, w tym art. 33 i 35 tej ustawy, a dotyczących zasady jawności w kontekście środków publicznych i ewentualnych aspektów jawności umów mimo istnienia klauzul umownych wyłączających taką jawność. Stosownie do przepisu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, spółki prawa handlowego nie tworzą sektora finansów publicznych; już tylko z tego powodu podnoszona przez stronę argumentacja w realiach sprawy nie może się ostać. Pismem z dnia 18 lipca 2020 r. H. D. wniósł skargę na powyższą decyzję Trasy Łagiewnickiej S.A. w Krakowie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a to poprzez: a) naruszenie art. 61 Konstytucji RP zw. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej z uwagi na odmówienie dostępu do informacji publicznej uprawnionemu podmiotowi tj. skarżącemu, uwarunkowane błędną interpretacją pojęcia "informacji publicznej" i niezakwalifikowanie do tej kategorii informacji żądanych przez skarżącego, b) naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej z uwagi na uznanie, że informacja publiczna dotycząca umowy wykonawczej zawartej między Gminą Miejską Kraków a spółką – Trasa Łagiewnicka S.A., podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy; c) naruszenie art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji z uwagi na błędne przyjęcie, że żądane przez wnioskodawcę w przedmiotowej sprawie informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa; d) naruszenie art. 4 w zw. z art. 33 ust. 1 i art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych z uwagi na niezastosowanie w niniejszej sprawie dyspozycji norm wyrażonych w tych przepisach, mimo spełnienia ich hipotezy; e) naruszenie art. 9 pkt 14 z dnia 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych z uwagi na błędne uznanie, iż na podstawie normy wyrażonej w tym przepisie spółka Trasa Łagiewnicka S.A. nie jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej wnioskodawcy; 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) – naruszenie art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a to poprzez błędną konstrukcję uzasadnienia prawnego decyzji, w którym nie wskazano sposobu naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa, a przez to niemożliwe było prawidłowe wskazanie podmiotu, ze względu na którego dobra została wydana decyzja o odmowie udzielenia danych. Skarżący wniósł o: 1) uchylenie przedmiotowej decyzji w całości; 2) zobowiązanie organu w trybie art. 145a § 1 p.p.s.a. do wydania w terminie określonym przez Sąd decyzji udzielającej informacji publicznej, z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków. W odpowiedzi na skargę Trasa Łagiewnicka S.A. w Krakowie wniosła o oddalenie skargi i zasadniczo podtrzymała stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak również ustosunkowała się do zarzutów skargi, uznając je za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej. Na wstępie należy zwrócić uwagę na art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze sprost. i ze zm.). Zagwarantowane tym przepisem prawo do informacji obejmuje dostęp do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust 1 Konstytucji). Ograniczenie tego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (art. 61 ust. 3 Konstytucji RP). W myśl art. 61 ust. 4 Konstytucji RP, tryb udzielania informacji, o których mowa w tym artykule, określają ustawy. Należy do nich przede wszystkim ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej u.d.i.p). Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie; przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Otwarty katalog desygnatów odnośnego pojęcia zawiera art. 6 u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W niniejszej sprawie jest bezsporne to, że Trasa Łagiewnicka S.A. w Krakowie jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Bezsporne jest również to, że żądane przez stronę skarżącą informacje stanowią informację publiczną. Istota sporu sprowadza się do tego, czy żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i zachodzą podstawy do odmowy jej udostępnienia na podstawie powołanego przepisu (jak twierdzi organ), czy też nie (jak twierdzi strona skarżąca). Tajemnica przedsiębiorcy nie została zdefiniowana w ustawie o dostępie do informacji publicznej, toteż wyprowadza się ją z definicji legalnej tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1913 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem "przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności". Uznanie określonej informacji za objętą tajemnicą przedsiębiorstwa zależy od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek – formalnej i materialnej. Przesłanka formalna dotyczy podjętych przez przedsiębiorcę konkretnych działań w celu zachowania poufności informacji. Nie jest zatem wystarczające przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że dane te mają charakter poufny, ale konieczne jest wykazanie faktu zastrzeżenia przez przedsiębiorcę poufności danych. Przesłanka materialna odnosi się natomiast do treści informacji (danych technicznych, technologicznych, organizacyjnych lub innych posiadających dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą), których ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorcy (zob. np. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 30 grudnia 2019 r., II SA/Rz 1266/19, CBOSA). W tym kontekście zwraca się też uwagę na art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 869), w myśl którego "klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa". "Przewidziane ustawowo ograniczenie prawa do informacji publicznej ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy zostaje wyłączone, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Oznacza to, że gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca nie rezygnują z przysługującego im prawa, to prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Z kolei brak rezygnacji osoby fizycznej lub przedsiębiorcy nie wyłącza prawa do informacji publicznej, które nadal istnieje, a ma ten skutek, że prawo to – jak wprost wynika z treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p. – podlega jedynie ograniczeniu »ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy«. Konsekwencją takiej regulacji prawnej jest przyjęcie, że brak rezygnacji osoby fizycznej lub przedsiębiorcy z przysługującego im prawa, które należy określić jako prawo do prywatności lub ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, obliguje podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej do ustalenia wpływu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, bo tylko wzgląd na te wartości daje podstawy do ograniczenia dostępu do informacji publicznej. Skoro bowiem wzgląd na te wartości nie wyklucza prawa do informacji publicznej, a jedynie je ogranicza, to zadaniem podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej jest ustalenie w konkretnej sprawie zasięgu tego ograniczenia. Analiza powyższej regulacji ustawowej nie daje zatem podstaw do przyjęcia, że stwierdzenie wystąpienia »tajemnicy przedsiębiorcy« automatycznie przesądza odmowę udostępnienia informacji publicznej, jeżeli osoba fizyczna lub przedsiębiorca nie rezygnują z przysługującego im prawa. Rezygnacja ta wyklucza ograniczenie i pozwala na pełne udostępnienie informacji publicznej, natomiast brak rezygnacji determinuje konieczność ustalenia w konkretnej sprawie granic, w jakich może być zrealizowane prawo dostępu do informacji publicznej" (wyrok NSA z dnia 29 września 2017 r., I OSK 3046/15, CBOSA). Nawet ewentualne zidentyfikowanie "tajemnicy przedsiębiorcy" w danym przypadku samo przez się nie stanowi jeszcze podstawy do wydania decyzji odmownej i tym samym nie może kończyć analizy sprawy – konieczne jest w następnej kolejności określenie zakresu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na tę wartość. Istnienie "tajemnicy przedsiębiorcy" nie jest jednoznaczne z wyłączeniem prawa do informacji publicznej, lecz stanowi podstawę do jego ograniczenia. Konieczne jest zatem wyważenie wartości leżących u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej, a opierających się zasadniczo na jawności porządku publicznego (jawności działania instytucji publicznych, działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa) i wartości leżących u podstaw "tajemnicy przedsiębiorcy" w celu ustalenia zakresu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (zob. powołany wyrok NSA z dnia 29 września 2017 r.). "Ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę ustawowo chronioną ma charakter wyjątku od zasady jawności informacji publicznej. Oznacza to, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. W tych przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej ze wskazanego powodu muszą być omówione i wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny" (wyrok WSA w Opolu z dnia 9 stycznia 2018 r., II SA/Op 583/17, CBOSA). Konfrontując powyższe ustalenia z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że nie zostały w nim wykazane podstawy do odmowy udostępnienia żądanej informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy – ani w aspekcie formalnym, ani w aspekcie materialnym; w ogóle nie dokonano też wyważenia relewantnych wartości. Przedmiotowa umowa wykonawcza rzeczywiście zawiera klauzulę poufności, jednak ma ona charakter blankietowy i jej treść nie wskazuje jednoznacznie, że dotyczy ona postanowień samej umowy i to w jej całokształcie. W uzasadnieniu decyzji nie przedstawiono też argumentów pozwalających uznać – z uwzględnieniem reguł wykładni oświadczeń woli – że właśnie taka była intencja stron. Klauzula, o której mowa, prima facie zdaje się być zorientowana na informacje pozyskiwane przez strony w toku wykonywania umowy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie naprowadzono też na to, jakie informacje wynikające z przedmiotowej umowy mają wyczerpywać przesłankę materialną tajemnicy przedsiębiorcy – a zatem jakie informacje stanowią informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób. Zawarte w uzasadnieniu decyzji sformułowanie, że "takie cechy posiada i przesłanki wypełnia umowa wykonawcza w aspekcie przyjętej koncepcji prawnej o treści ekonomicznej" – zdaniem Sądu – nie jest miarodajne ani wystarczające. W ocenie Sądu, w świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji brak jest podstaw do zidentyfikowania "tajemnicy przedsiębiorcy", z względu na którą prawo do informacji miałoby podlegać ograniczeniu – toteż jedynie na marginesie, niejako hipotetycznie rzecz ujmując, należy wskazać, że nawet gdyby do takiego zidentyfikowania doszło, nie byłoby to jeszcze samoistną podstawą do wydania decyzji odmownej, zwłaszcza w odniesieniu do całości wniosku. Wtedy bowiem pojawiłaby się potrzeba owego wyważenia wartości leżących u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej i wartości leżących u podstaw "tajemnicy przedsiębiorcy" w celu ustalenia zakresu ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej. Również to wyważenie oraz konkluzje z niego płynące musiałyby znaleźć odzwierciedlenie w podjętym rozstrzygnięciu. Zaskarżona decyzja tej materii w ogóle nie podejmuje. W ocenie Sądu, dotychczasowe wyjaśnienia organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę nie wskazują na podstawy do ograniczenia dostępu do informacji publicznej objętej wnioskiem skarżącego z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Nie została zatem wykazana wyprowadzona z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przesłanka odmowy udostępnienia informacji publicznej, wobec czego zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem – w każdym razie prawem procesowym, tj. art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a.; na zasadzie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także uprzednią decyzję tego samego organu. Definitywne rozstrzygnięcie kwestii ewentualnego naruszenia prawa materialnego byłoby obecnie przedwczesne. Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne w zakresie, w jakim korelują one z niniejszym uzasadnieniem. W prowadzonym ponownie postępowaniu w sprawie organ obowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło