II SA/Kr 935/10

Kraków, dnia 15 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.T. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 marca 2011 r., sygn. akt: II SA/Kr 935/10 oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 czerwca 2010 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 8 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...]czerwca 2010 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 19 kwietnia 2011 r. (k. [...]). W dniu 20 maja 2011 r. skarżąca złożyła wniosek o udzielenie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku (k. [...]). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. ustanowiono dla skarżącej adwokata (k. [...]), który został imiennie wskazany w zarządzeniu Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] lipca 2011 r. (k. [...]). Pełnomocnik skarżącej odebrał powyższe zarządzenie w dniu 18 lipca 2011 r. (k. [...]). W dniu 25 lipca 2011 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dołączając sporządzoną przez pełnomocnika skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku podano, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 175 § 1 p.p.s.a. do jej wniesienia uprawniony jest jedynie profesjonalny pełnomocnik. Dopiero zatem z chwilą ustanowienia dla skarżącej - w ramach przyznanego prawa pomocy -pełnomocnika z urzędu, tj. z chwilą doręczenia temu pełnomocnikowi postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz zarządzenia z dnia [...] lipca 2011 r. ustała przyczyna, uniemożliwiająca wniesienie skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, Póz. 1270 z późn. zm. dalej jako: "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W myśl zaś art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej można domagać się, gdy uchybienie terminu do jej wniesienia nastąpiło bez winy strony. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że uchybienie przez skarżącą terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jej winy. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej już po upływie trzydziestodniowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 83 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 111 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, Póz. 93 z późn. zm) termin oznaczony w dniach kończy się z upływem ostatniego dnia, jeżeli zaś początkiem terminu oznaczonego w dniach jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy obliczaniu terminu dnia, w którym to zdarzenie nastąpiło. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu 19 kwietnia 2011 r. W świetle powołanych wyżej przepisów trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 19 maja 2011 r. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został przez skarżącą złożony w dniu 20 maja 2011 r. (data stempla pocztowego na kopercie, k. [...]). We wniosku z dnia 25 lipca 2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie powołano jakichkolwiek okoliczności, które uzasadniałyby wskazane wyżej opóźnienie. W piśmie tym podnosi się jedynie, że brak winy skarżącej w uchybieniu terminu wynika z faktu, że uprawniony do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik został ustanowiony dopiero z chwilą doręczenia adwokatowi postanowienia sądu o przyznaniu prawa pomocy oraz zarządzenia o wyznaczeniu do pełnomocnikiem z urzędu. Dopiero wraz z ustanowieniem pełnomocnika ustała przeszkoda do wniesienia skargi kasacyjnej przez skarżącą. Wbrew powyższemu twierdzeniu nie sposób jednak uznać, by w rozpoznawanej sprawie uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy skarżącej. Wprawdzie z uwagi na swą sytuację majątkową nie była ona w stanie ponieść kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego (jak tego wymaga art. 177 § 1 p.p.s.a), to jednak brak jest podstaw do przyjęcia, że to przebieg postępowania w sprawie o udzielenie skarżącej prawa pomocy spowodował wniesienie skargi kasacyjnej już po upływie przewidzianego prawem terminu. Skoro bowiem skarżąca zainicjowała postępowanie w tym przedmiocie już po upływie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem, nie można zasadnie twierdzić, że to niezależne od niej okoliczności, na przykład leżące po stronie sądu czy też organów samorządu adwokackiego spowodowały niedotrzymanie terminu. Złożenie wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej już po upływie terminu do jej wniesienia wymagało wskazania we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności uzasadniających to opóźnienie. Wniosek z dnia 25 lipca 2011 r. okoliczności takich nie wskazuje. Kwestia powyższa podobnie rozstrzygana jest w orzecznictwie sądowym (postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt: l FZ 419/09). Za przesądzający o braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie może zostać uznany wskazany przez skarżącą w końcowym fragmencie jej wniosku z dnia 20 maja 2011 r. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu (k. [...]) fakt oczekiwania na rachunek za gaz oraz konieczność jego dołączenia do przesyłanego do sądu pisma. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02, M. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki należy przyjmować obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego dbającego o swoje interesy (postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt: FZ 13/04). W świetle zarysowanego wyżej sposobu wykładni przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., wskazana przez skarżącą okoliczność nie mogła zostać uznana za usprawiedliwiającą złożenie wniosku już po uprawomocnieniu się wyroku. Jak wynika ze znajdującego się na k. [...] akt sądowych pisma, skarżąca została prawidłowo poinformowana o przewidzianym przez ustawę terminie do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym też piśmie strona została pouczona o przysługującej jej możliwości zwrócenia się do sądu o przyznanie prawa pomocy. Wskazano tam jednocześnie, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych informacji wynikało zatem, że strona winna złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy w trzydziestodniowym terminie od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Analiza przywołanego już fragmentu wniosku z dnia 20 maja 2011 r. wskazuje, że pouczenie to strona zrozumiała w sposób prawidłowy. Błędnie jedynie przyjęła, że ostatnim dniem terminu do złożenia wniosku był dzień 20 maja, podczas gdy w rzeczywistości, zgonie z powołanymi wyżej przepisami, przypadał on na 19 kwietnia 2011 r. Nawet jednak przyjęcie, że uchybienie przez skarżącą terminu miało swą przyczynę we wskazanej wyżej omyłce, nie mogło skutkować uznaniem, że nastąpiło ono bez winy strony. Ocena ta jest niezależna od ustalenia, czy omyłka ta wynikała z błędu rachunkowego, czy też była wynikiem przyjęcia wadliwego sposobu obliczania terminów w postępowaniu sądowym. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak na wstępie, na zasadzie art. 86 § 1 p.p.s.a.