II SA/Kr 940/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 5 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie II SA/Kr 568/91 p o s t a n a w i a I. zwolnić skarżącego od wpisu sądowego, w pozostałej części oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. W dniu [...] września 2007r. E. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie II SA/Kr 568/91. Skarżący domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z uwagi na niskie dochody rodziny, brak wystarczających środków, koniecznych do uiszczenia kosztów, a także znaczne koszty leczenia i utrzymania. Zdaniem Sądu, wniosek skarżącego zasługuje w części na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżący prowadzi samodzielnie. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury w wysokości 1069,73 zł. Ponadto z akt sprawy wynika, iż skarżący jest osobą w podeszłym wieku, cierpiącą na wiele przewlekłych chorób. W marcu 2007r. zmarła żona wnioskodawcy. Fakt jej śmierci spotęgował trudną sytuację rodzinną skarżącego. Z akt sprawy wynika, iż skarżący posiada dom o pow. 105 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 0,25 ha. Wykazuje także budynek gospodarczy o pow. 10 m2 oraz samochód osobowy C. z 1996 roku. Skarżący nie wykazuje we wniosku o przyznanie prawa pomocy faktu posiadania innych wartościowych ruchomości czy też oszczędności. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowane zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 cyt. ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże " oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżący wykazał skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych dochodów, wydatki na leczenie oraz utrzymanie, brak osób zobowiązanych do alimentacji i pomocy, niemożność podjęcia dodatkowej pracy zarobkowej ze względu na zły stan zdrowia i podeszły wiek - nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów wpisu sądowego w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia kosztów w formie wpisu sądowego należnego od złożonej skargi Sąd uznał za uzasadnione. Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie adwokata, Sąd uznał, iż strona nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie, która to przesłanka uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca posiada bowiem stały dochód w kwocie 1 069,73 zł, a także majątek w formie domu jednorodzinnego i nieruchomości gruntowej. Posiadanie natomiast majątku w zasadzie wyklucza możliwość udzielenia pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli majątek te nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia. Istotne jest bowiem, że majątek ten może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeżeli właścicielowi, który zobowiązany jest do poniesienia określonych wydatków brakuje bieżących środków finansowych. W tym miejscu Sąd pragnie natomiast podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 cyt. ustawy - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem wnikliwie bada sprawę, bez względu na fachowość i konstrukcję samej skargi sporządzonej przez stronę skarżącą nie posiadającą wykształcenia prawniczego. Z uwagi bowiem na regulację zawartą w art. 134 oraz art. 140 nie mają uzasadnienia obawy strony, że bez udziału profesjonalnego prawnika nie będzie w stanie prawidłowo bronić swojego interesu w toczącym się postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).