II SA/Kr 942/05
WyrokWSA w Krakowie2007-10-17
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Krystyna Daniel, Małgorzata Brachel-Ziaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych, które nie są precyzyjnie zidentyfikowane w rozstrzygnięciu, może zostać utrzymana w mocy?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych, która nie precyzuje, które z istniejących obiektów podlegają rozbiórce, jest wadliwa. Rozstrzygnięcie decyzji musi być jasne, precyzyjne i jednoznaczne, aby mogło być wykonane, zwłaszcza w kontekście postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W.S. rozbiórkę dwóch obiektów budowlanych użytkowanych jako domki letniskowe. Organ ustalił, że obiekty te zostały postawione w 1988 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę i stanowią własność W.S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący W.S. wniósł skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie aspektu społecznego i wnosząc o uchylenie decyzji oraz zasądzenie odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, oraz zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w na rzecz skarżącego W.S. kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją [....] na podstawie art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1, art. 103 ust. 2 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414 ze zm.), art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 24. 10. 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 póz. 229 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał W.S. wykonanie rozbiórki -usunięcia dwóch sztuk obiektów budowlanych, użytkowanych jako domek letniskowy stanowiących własność inwestora, położonych na terenie działki oznaczonej numerem geodezyjnym .... w miejscowości K.
W uzasadnieniu organ l instancji podał, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek J.M. i Z.M. . Organ l instancji w trakcie oględzin przeprowadzonych na terenie działki nr .... w K. ustalił, że na w/w działce posadowione są 3 sztuki melamin ustawionych na fundamencie betonowym oraz filarach betonowych, obite płytami pilśniowymi, przykryte papą. Strony postępowania przyznały, że powyższe obiekty są użytkowane w sezonie letnim, jako domek letniskowy. Nadto ustalono, że działka nr.... stanowiąca własność W.B. i W.B. została w 1987 r. wydzierżawiona przez W.S. na dowód czego przedłożono umowę dzierżawy działki nr ...Dzierżawca działki W.S. potwierdził, że w 1988 r. ustawił na tej działce melaminę, która jest użytkowana, jako domek letniskowy. Ponadto ustalono, że częścią działki nr ....włada R.G. , który jest właścicielem jednej melaminy, ustawionej na działce w latach 1987-1988, którą użytkuje w ten sam sposób jak dwie pozostałe. Sprawę melaminy stanowiącej własność R.G. , ustawionej jako pierwsza przy wjeździe na teren działki nr...., organ l instancji wydzielił do odrębnego postępowania. Organ l instancji ustalił, że przedmiotowe dwie melaminy zostały ustawione przez W.S. w 1988 r. bez wymaganego pozwolenia i stanowią jego własność.
Odnosząc powyższe ustalenia do obowiązujących przepisów ustawy z 7.07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r., Nr 89, poz.414 ze zm.) organ l instancji stwierdził, że nie będzie miał zastosowania do wybudowanych obiektów art. 48 w/w ustawy przewidujący obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu
l
budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, gdyż zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1. 01.1995 r.), gdyż do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z 24. 10. 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U z 1974 r., Nr 38, póz. 229 ze zm.). Dlatego też organ l instancji według przepisów tej ustawy ocenił, czy wybudowanie przedmiotowego obiektu wymagało od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z § 44 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20. 02. 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz.U. z 1975 r., Nr 8, póz. 48) pozwolenia na budowę wymaga wykonywanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Z kolei zgodnie § 4 ust. 1 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3. 03.a 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, póz. 62) przez budynki tymczasowe należy rozumieć budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki. Zdaniem organu przytoczone brzmienie powyższych przepisów pozwalało przyjąć, że ustawienie użytkowanych jako domek letniskowy melamin nie było zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepisy ustawy z 1974 r. przewidywały możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu pod warunkiem, że nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt. 1). Ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy ...... wynika, że zatwierdzony Uchwałą GRN Nr. [....] i zmieniony uchwałą Rady Gminy [....] r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy... nie dawał możliwości legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego na działce nr ...z uwagi na istniejącą kolizję pomiędzy zapisami planu, a funkcją obiektu. W tej sytuacji organ l instancji był zobligowany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W.S. , domagając się jej uchylenia. Wskazał, że w 1988 r. na terenie działki nr ....w K.
postawił 2 sztuki przenośnych melamin, nietrwale z gruntem związanych, oraz, że nie miał świadomości, iż na "takie tymczasowe obiekty budowlane" wymagane jest pozwolenie na budowę. Nadto świadczył, że użytkuje melaminy jako domki rekreacyjne i ich rozbiórka będzie dla niego krzywdząca.
.... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz .U. z 2003 r., Nr 207, póz. 2016 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, realizacja przedmiotowych obiektów budowlanych ustawionych na dz. nr ....w K. powinna być poprzedzona uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem w sytuacji nie spełnienia przez inwestora tego obowiązku, istnieją przesłanki do zastosowania trybu z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., jednak z uwagi na to, iż obiekty zostały zrealizowane przed wejściem w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., na podstawie art. 103 ust. 2 tej ustawy zastosowanie mają przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r.
Norma zawarta w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt budowlany lub jego część wybudowany jest niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. Podlega on przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W niniejszej sprawie zaistniała przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż przedmiotowe obiekty zrealizowano na terenie, który zgodnie z obowiązującym w dacie jego budowy miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy ..... nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę. Wskazano przy tym, iż przesłanki z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie muszą wystąpić kumulatywnie. Zaistnienie jednej z nich uzasadnia wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.
W sprawie uwag zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy nie podzielił ich. Materiał dowodowy sprawy wskazuje, iż nastąpiło naruszenie przepisów prawa poprzez realizację przedmiotowych obiektów bez wymaganej przepisami prawa decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowanie wykazało, iż w niniejszej sprawie nie
było możliwe wdrożenie trybu legalizacyjnego w stosunku do przedmiotowej inwestycji, gdyż obiekty zostały zrealizowany niezgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył W.S. , zarzucając organom l i II instancji, że nie spojrzały na sprawę z punktu widzenia społecznego, sprzyjającego człowiekowi. Dlatego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania, a w przypadku nie uwzględnienia skargi, zasądzenie odszkodowania za straty wynikające ze wzrostu w latach 2001 - 2005 kosztów rozbiórki nielegalnie postawionych budynków.
.... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji [....]
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określonej w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z art. 107 § 1 zd. 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie czy i w jakim trybie przysługuje od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Należy podkreślić, że w doktrynie i w ustalonym orzecznictwie podkreśla się, że rozstrzygnięcie zwane także osnową lub sentencją decyzji, jako stanowiące konstytutywny element decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie. Decyzja organu administracji
publicznej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania powinna obowiązek ten wyrazić precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji ( por. wyrok NSA z 30.12. 1987 r., sygn. akt SA/Gd 1045/87, ONSA 1987/2/94). Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno być wyrażone expresis verbis w osnowie decyzji (wyrok NSA z 12.04. 1999 r. IVSA 1886/96, niepubl.) Jasne, precyzyjne i jednoznaczne sformułowanie rozstrzygnięcia jest niezbędne z uwagi na ewentualną potrzebę poddania decyzji wykonaniu w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Odnosząc powyższe do przedmiotowych decyzji należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu l instancji, utrzymanej w mocy decyzją organu odwoławczego nie spełnia w/w wymogów, l tak w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy nałożono na adresata decyzji – W.S. o- obowiązek wykonania "rozbiórki - usunięcia dwóch sztuk obiektów budowlanych użytkowanych jako domek letniskowy, stanowiących własność inwestora, położonych na terenie dz. oznaczonej numerem .... w miejscowości K. z uzasadnienia decyzji organu l instancji wynika jednak, że na przedmiotowej działce znajdują się trzy domki letniskowe, określane jako melaminy. Jak wynika z ustaleń poczynionych w dniu .... 10. 2001 podczas wizji lokalnej na terenie dz. nr ....wszystkie 3 domki posadowione są na fundamencie betonowym oraz filarach betonowych, obite pilśniami i przykryte papą, przy czym jeden z nich stanowi własność R.G. . W załączonych aktach administracyjnych brak szkicu przedmiotowej działki ze wskazaniem usytuowania znajdujących się na niej obiektów budowlanych tj. 3 przedmiotowych melamin. Z uzasadnienia decyzji pierwszoistancyjnej wynika co prawda, że domek określony jako melamina należący do R.G. znajduje się "jako pierwsza przy wjeździe na teren dz. nr ... ale mając na uwadze w/w postulaty w zakresie poprawnej konstrukcji rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że już w samym rozstrzygnięciu powinno znajdować się precyzyjnie określenie obiektów objętych nakazem rozbiórki, uwzględniające ich usytuowania na przedmiotowej działce, a tego organ l instancji nie uczynił. Tym samym decyzję pierwszointancyjną jako pozbawioną waloru wykonawczego oraz decyzję organu II instancji - utrzymującą w mocy decyzję organu l instancji- należało uznać za wadliwe. Przy ponownym wydaniu decyzji organ l instancji powinien w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych określić jasno i precyzyjnie w
rozstrzygnięciu decyzji, które z trzech melamin znajdujących się na terenie dz. nr .... w K. podlegają nakazowi rozbiórki.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" ustawy z 30. 08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w punkcie l sentencji.
W punkcie II sentencji na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
W punkcie III sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło