II SA/Kr 942/05

WyrokWSA w Krakowie2007-10-17

Skład orzekający: Piotr Głowacki, Krystyna Daniel, Małgorzata Brachel-Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych, które nie są precyzyjnie zidentyfikowane w rozstrzygnięciu, może zostać utrzymana w mocy?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę obiektów budowlanych, która nie precyzuje, które z istniejących obiektów podlegają rozbiórce, jest wadliwa. Rozstrzygnięcie decyzji musi być jasne, precyzyjne i jednoznaczne, aby mogło być wykonane, zwłaszcza w kontekście postępowania egzekucyjnego. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał W.S. rozbiórkę dwóch obiektów budowlanych użytkowanych jako domki letniskowe. Organ ustalił, że obiekty te zostały postawione w 1988 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę i stanowią własność W.S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący W.S. wniósł skargę do WSA, zarzucając organom nieuwzględnienie aspektu społecznego i wnosząc o uchylenie decyzji oraz zasądzenie odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, oraz zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w na rzecz skarżącego W.S. kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją [....] na podstawie art. 80 ust. 2 pkt. 1, art. 83 ust. 1, art. 103 ust. 2 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414 ze zm.), art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 24. 10. 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 póz. 229 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał W.S. wykonanie rozbiórki -usunięcia dwóch sztuk obiektów budowlanych, użytkowanych jako domek letniskowy stanowiących własność inwestora, położonych na terenie działki oznaczonej numerem geodezyjnym .... w miejscowości K. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że w niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek J.M. i Z.M. . Organ l instancji w trakcie oględzin przeprowadzonych na terenie działki nr .... w K. ustalił, że na w/w działce posadowione są 3 sztuki melamin ustawionych na fundamencie betonowym oraz filarach betonowych, obite płytami pilśniowymi, przykryte papą. Strony postępowania przyznały, że powyższe obiekty są użytkowane w sezonie letnim, jako domek letniskowy. Nadto ustalono, że działka nr.... stanowiąca własność W.B. i W.B. została w 1987 r. wydzierżawiona przez W.S. na dowód czego przedłożono umowę dzierżawy działki nr ...Dzierżawca działki W.S. potwierdził, że w 1988 r. ustawił na tej działce melaminę, która jest użytkowana, jako domek letniskowy. Ponadto ustalono, że częścią działki nr ....włada R.G. , który jest właścicielem jednej melaminy, ustawionej na działce w latach 1987-1988, którą użytkuje w ten sam sposób jak dwie pozostałe. Sprawę melaminy stanowiącej własność R.G. , ustawionej jako pierwsza przy wjeździe na teren działki nr...., organ l instancji wydzielił do odrębnego postępowania. Organ l instancji ustalił, że przedmiotowe dwie melaminy zostały ustawione przez W.S. w 1988 r. bez wymaganego pozwolenia i stanowią jego własność. Odnosząc powyższe ustalenia do obowiązujących przepisów ustawy z 7.07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r., Nr 89, poz.414 ze zm.) organ l instancji stwierdził, że nie będzie miał zastosowania do wybudowanych obiektów art. 48 w/w ustawy przewidujący obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu l budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, gdyż zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1. 01.1995 r.), gdyż do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z 24. 10. 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U z 1974 r., Nr 38, póz. 229 ze zm.). Dlatego też organ l instancji według przepisów tej ustawy ocenił, czy wybudowanie przedmiotowego obiektu wymagało od inwestora uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z § 44 ust. 1 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20. 02. 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz.U. z 1975 r., Nr 8, póz. 48) pozwolenia na budowę wymaga wykonywanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Z kolei zgodnie § 4 ust. 1 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3. 03.a 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, póz. 62) przez budynki tymczasowe należy rozumieć budynki nie połączone w sposób trwały z gruntem, skonstruowane jako rozbieralne, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki. Zdaniem organu przytoczone brzmienie powyższych przepisów pozwalało przyjąć, że ustawienie użytkowanych jako domek letniskowy melamin nie było zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepisy ustawy z 1974 r. przewidywały możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu pod warunkiem, że nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę (art. 37 ust. 1 pkt. 1). Ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego Gminy ...... wynika, że zatwierdzony Uchwałą GRN Nr. [....] i zmieniony uchwałą Rady Gminy [....] r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy... nie dawał możliwości legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego na działce nr ...z uwagi na istniejącą kolizję pomiędzy zapisami planu, a funkcją obiektu. W tej sytuacji organ l instancji był zobligowany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W.S. , domagając się jej uchylenia. Wskazał, że w 1988 r. na terenie działki nr ....w K. postawił 2 sztuki przenośnych melamin, nietrwale z gruntem związanych, oraz, że nie miał świadomości, iż na "takie tymczasowe obiekty budowlane" wymagane jest pozwolenie na budowę. Nadto świadczył, że użytkuje melaminy jako domki rekreacyjne i ich rozbiórka będzie dla niego krzywdząca. .... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7. 07. 1994 r. Prawo budowlane (Dz .U. z 2003 r., Nr 207, póz. 2016 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, realizacja przedmiotowych obiektów budowlanych ustawionych na dz. nr ....w K. powinna być poprzedzona uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem w sytuacji nie spełnienia przez inwestora tego obowiązku, istnieją przesłanki do zastosowania trybu z art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r., jednak z uwagi na to, iż obiekty zostały zrealizowane przed wejściem w życie ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., na podstawie art. 103 ust. 2 tej ustawy zastosowanie mają przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Norma zawarta w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt budowlany lub jego część wybudowany jest niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. Podlega on przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. W niniejszej sprawie zaistniała przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż przedmiotowe obiekty zrealizowano na terenie, który zgodnie z obowiązującym w dacie jego budowy miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy ..... nie jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę. Wskazano przy tym, iż przesłanki z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie muszą wystąpić kumulatywnie. Zaistnienie jednej z nich uzasadnia wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. W sprawie uwag zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy nie podzielił ich. Materiał dowodowy sprawy wskazuje, iż nastąpiło naruszenie przepisów prawa poprzez realizację przedmiotowych obiektów bez wymaganej przepisami prawa decyzji o pozwoleniu na budowę. Postępowanie wykazało, iż w niniejszej sprawie nie było możliwe wdrożenie trybu legalizacyjnego w stosunku do przedmiotowej inwestycji, gdyż obiekty zostały zrealizowany niezgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył W.S. , zarzucając organom l i II instancji, że nie spojrzały na sprawę z punktu widzenia społecznego, sprzyjającego człowiekowi. Dlatego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie jej wykonania, a w przypadku nie uwzględnienia skargi, zasądzenie odszkodowania za straty wynikające ze wzrostu w latach 2001 - 2005 kosztów rozbiórki nielegalnie postawionych budynków. .... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji [....] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określonej w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z art. 107 § 1 zd. 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie czy i w jakim trybie przysługuje od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Należy podkreślić, że w doktrynie i w ustalonym orzecznictwie podkreśla się, że rozstrzygnięcie zwane także osnową lub sentencją decyzji, jako stanowiące konstytutywny element decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie. Decyzja organu administracji publicznej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania powinna obowiązek ten wyrazić precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji ( por. wyrok NSA z 30.12. 1987 r., sygn. akt SA/Gd 1045/87, ONSA 1987/2/94). Rozstrzygnięcia nie można ani domniemywać, ani wyprowadzać z treści uzasadnienia. Winno być wyrażone expresis verbis w osnowie decyzji (wyrok NSA z 12.04. 1999 r. IVSA 1886/96, niepubl.) Jasne, precyzyjne i jednoznaczne sformułowanie rozstrzygnięcia jest niezbędne z uwagi na ewentualną potrzebę poddania decyzji wykonaniu w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Odnosząc powyższe do przedmiotowych decyzji należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu l instancji, utrzymanej w mocy decyzją organu odwoławczego nie spełnia w/w wymogów, l tak w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy nałożono na adresata decyzji – W.S. o- obowiązek wykonania "rozbiórki - usunięcia dwóch sztuk obiektów budowlanych użytkowanych jako domek letniskowy, stanowiących własność inwestora, położonych na terenie dz. oznaczonej numerem .... w miejscowości K. z uzasadnienia decyzji organu l instancji wynika jednak, że na przedmiotowej działce znajdują się trzy domki letniskowe, określane jako melaminy. Jak wynika z ustaleń poczynionych w dniu .... 10. 2001 podczas wizji lokalnej na terenie dz. nr ....wszystkie 3 domki posadowione są na fundamencie betonowym oraz filarach betonowych, obite pilśniami i przykryte papą, przy czym jeden z nich stanowi własność R.G. . W załączonych aktach administracyjnych brak szkicu przedmiotowej działki ze wskazaniem usytuowania znajdujących się na niej obiektów budowlanych tj. 3 przedmiotowych melamin. Z uzasadnienia decyzji pierwszoistancyjnej wynika co prawda, że domek określony jako melamina należący do R.G. znajduje się "jako pierwsza przy wjeździe na teren dz. nr ... ale mając na uwadze w/w postulaty w zakresie poprawnej konstrukcji rozstrzygnięcia należy stwierdzić, że już w samym rozstrzygnięciu powinno znajdować się precyzyjnie określenie obiektów objętych nakazem rozbiórki, uwzględniające ich usytuowania na przedmiotowej działce, a tego organ l instancji nie uczynił. Tym samym decyzję pierwszointancyjną jako pozbawioną waloru wykonawczego oraz decyzję organu II instancji - utrzymującą w mocy decyzję organu l instancji- należało uznać za wadliwe. Przy ponownym wydaniu decyzji organ l instancji powinien w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych określić jasno i precyzyjnie w rozstrzygnięciu decyzji, które z trzech melamin znajdujących się na terenie dz. nr .... w K. podlegają nakazowi rozbiórki. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" ustawy z 30. 08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w punkcie l sentencji. W punkcie II sentencji na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. W punkcie III sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło