II SA/Kr 942/10

Kraków, dnia 15 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 13 kwietnia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia 18 września 2010 r. złożonym na urzędowym formularzu skarżąca A. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą samotną, mieszka w starej góralskiej chacie o powierzchni 70 m 2. Wskazał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni 3 ha 30 arów, jednak ze względu na zły stan zdrowia nie zajmuje się gospodarstwem rolnym. Podstawowym źródłem dochodu jest renta w wysokości 706,29 zł miesięcznie. Skarżąca podniosła, że uiszczenie wpisu od skargi w wysokości prawie równej wysokości pobieranego świadczenia praktycznie przekracza jej możliwości finansowe i nie jest w stanie ponieść takiego wydatku bez znacznego uszczerbku dla swojego utrzymania. Zaznaczyła, że wysokość renty nie pozwala na zgromadzenie oszczędności. Uzupełniając złożony wniosek, w piśmie z dnia 2 października 2010 r. skarżąca wyjaśniła, że w 2004 r. przekazała grunty rolne synowi do bezpłatnego użytkowania. Do pisma dołączyła kserokopię ostatniego odcinka pobieranego świadczenia rentowego, rachunek za usługi telekomunikacyjne w wysokości 42,78 zł, kserokopię rachunku za energię elektryczną w wysokości 133,81 zł oraz kserokopię rachunku za lekarstwa na kwotę 61,64 zł. Postanowieniem z dnia 15 października 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że nie zgadza się z twierdzeniami zawartymi w jego uzasadnieniu. Skarżąca podkreśliła, że mieszka samotnie i z nikim nie prowadzi wspólnego gospodarstwa. Nie ponosi opłat za wodę i kanalizację ponieważ mieszka w starej góralskiej chałupie, która nie ma kanalizacji, a wodę czerpie ze swojej prywatnej studni. Nie ponosi również kosztów ogrzewania ponieważ chałupa jest opalana drzewem, które skarżąca zbiera w lesie lub dostarcza je syn z okolicznych tartaków. Podniosła, że syn jest zameldowany w jej domu, ale faktycznie od lat mieszka osobno z żoną i dwójką dzieci. Grunty rolne przekazała synowi ponieważ stan zdrowia i wiek uniemożliwiają jej pracę na gospodarstwie. Skarżąca po raz kolejny powołała się na swoją trudną sytuację materialną uzasadniającą zwolnienie jej od kosztów sadowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, może nastąpić, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Równocześnie wskazać należy, że instytucja prawa pomocy pozwala zapewnić osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, pomimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy wiąże się zatem z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie tego prawa w zakresie częściowym. W ocenie sądu sytuacja finansowa skarżącej uzasadnia zwolnienie jej od konieczności uiszczenia wpisu sądowego, bowiem uiszczenie wpisu w kwocie 500 zł mogłoby stanowić dla skarżącej zbyt duże obciążenie finansowe. Miesięczny dochód skarżącej stanowi renta w wysokości 706,29 zł, skarżąca nie posiada poza tym wartościowych przedmiotów ani oszczędności. Taka sytuacja majątkowa skarżącej nie pozwala jej na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500 zł bez znaczącego uszczerbku w swoim comiesięcznym utrzymaniu. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.