II SA/Kr 945/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Spółki Wodno – Kanalizacyjnej w P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009r. w sprawie o sygn. III SA/Kr 948/08 p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla strony skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu 29 maja 2012r. skarżąca Spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009r. Strona skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku podano, iż obecnie toczy się spór co do prawidłowości umocowania nowego składu Zarządu Spółki. Działający obecnie pozostają w konflikcie z nowym zarządem, którego skuteczność powołania pozostaje wątpliwa. Poprzedni członkowie nie mają dostępu do dokumentacji finansowej Spółki albowiem zostali pozbawieni wszelkich praw z tytułu pełnienia funkcji członka Zarządu. Ponadto podnoszą merytoryczne argumenty dotyczące złożonej skargi i reprezentacji Spółki. Odnosząc się do wniosku skarżącej Spółki o zwolnienie od kosztów sądowych, orzekający umorzył postępowanie w tej kwestii. Z akt sprawy wynika bowiem, iż postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 17 października 2011r. skarżąca Spółka została w całości zwolniona od kosztów sądowych. Ponowne rozpoznawanie zatem wniosku w tym zakresie byłoby zatem bezcelowe i niezasadne, biorąc pod uwagę, iż został on już pozytywnie dla strony rozpatrzony. Orzekający zatem na podstawie art. 161 par. 1 pkt 3 cyt. ustawy umorzył postępowanie w tej kwestii. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zważono, co następuje. Zdaniem orzekającego, wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie.` Na wstępie należy odnieść się do kwestii legitymacji strony skarżącej do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przedmiotowa sprawa, w które został złożony niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy niewykonania przez SKO w N. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009r. w sprawie o sygn. akt III SA/kr 948/08. W tymże wyroku Sąd uznał legitymację osób podpisanych pod wnioskiem i skargę przez nich złożoną uwzględnił. Należy zatem przyjąć, iż Spółce Wodno – Kanalizacyjnej w P. , reprezentowanej przez Zarząd w osobach A.G. oraz M.G. służy legitymacja do dochodzenia wykonania tego wyroku, a tym samym do domagania się przyznania prawa pomocy w formie ustanowienia pełnomocnika. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, a także innych sprawach skarżącej Spółki rozpoznawanych przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie ( sygn. akt II SAB/Kr 168/10 ) wynika, iż w związku z toczącym się sporem związanym z prawidłową reprezentacją Spółki , wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie mają dostępu zarówno do dokumentacji dotyczącej spraw majątkowych Spółki, jak również do ewentualnych środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku Spółki. Zarząd Spółki w osobach A.G. oraz M.G. w chwili obecnej został pozbawiony dostępu do konta bankowego Spółki, z którego ew. mogłyby zostać pokryte koszty zastępstwa procesowego. Z powodu konfliktu we władzach Spółki dotychczasowy Zarząd został też pozbawiony faktycznej możliwości dostępu do dokumentacji Spółki obrazującej jej możliwości płatnicze i sytuacje finansową. Tym samym nie mogą zadość uczynić obowiązkowi poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Tym bardziej, iż na obecnym etapie postępowania obowiązuje tzw. przymus adwokacki, co oznacza, iż strona nie może osobiście reprezentować własnych interesów , ale musi przy złożeniu ew. skargi kasacyjnej korzystać z pomocy fachowego pełnomocnika. Stąd też odmowa przyznania tegoż prawa mogłaby doprowadzić do naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu. Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, gdy osoba ta wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Użyte w art. 246 sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie swego udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowe. Mając na uwadze powyższe, w ocenie orzekającego, strona wykazała w sposób wystarczający i skuteczny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia kwalifikowanego zastępstwa procesowego z wyboru. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 161, 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).