II SA/Kr 945/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.T.-Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.T.-Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 kwietnia 2012 r. Nr: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.T.Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną. Z oświadczenia zawartego we wniosku "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód brutto wynosi [...] zł i stanowi go renta w wysokości [...] zł oraz dochód z umowy zlecenia w wysokości [...] zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, iż sama prowadzi gospodarstwo domowe, gdyż od czterech lat pozostaje w separacji z mężem. Utrzymuje się z renty, która wynosi 540 zł. Ze względu na wysokość tego świadczenia wnioskodawczyni zmuszona była podjąć pracę na umowę zlecenie, ponieważ koszty utrzymania mieszkania (czynsz, prąd, gaz i telefon), lekarstwa na przewlekłe choroby oraz wyżywienie przekraczały jej dochody. Z tych względów strona prosi o zwolnienie jej od kosztów sądowych. W związku z tym, że dane zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie miały cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez oświadczenie czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem D.Ł. (co wynika z załączonych dokumentów) – jeśli tak należało wykazać źródło i wysokość dochodów uzyskiwanych przez syna skarżącej, wyjaśnienie, czy oprócz dochodów z tytułu emerytury w kwocie [...] zł i umowy zlecenia (wynagrodzenie [...] zł) uzyskuje także dochody z umowy o pracę w Zakładzie Usługowym "[...]" A.H. w K. , czy też umowa ta została wypowiedziana, przedłożenie wykazów wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię z okresu ostatnich trzech miesięcy, spisu miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącej potwierdzonych aktualnymi rachunkami / fakturami (za ostatni okres rozliczeniowy), tj. opłaty za prąd, gaz, ubezpieczenie itp., a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, telefon, ewentualne leczenie, itp., a także oświadczenie, czy skarżąca korzysta aktualnie z pomocy w formie dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na wezwanie A.T.-Ł oświadczyła, iż syn D. jest tylko zameldowany w mieszkaniu, a mieszka z dziewczyną. W Zakładzie Usługowym "[...]" skarżąca pracowała na pół etatu, lecz w miesiącu czerwcu 2012 roku rozwiązano z nią umowę. W lipcu 2012 roku podjęła ona pracę na pełen etat w firmie "[...]", ale ze względu na wiek skarżącej umowa o pracę została rozwiązana z dniem 30 listopada 2012 roku. Do pisma skarżąca załączyła następujące dokumenty: rozwiązanie umowy cywilno-prawnej z dnia 23 listopada 2012 roku, kopie trzech faktur za usługi telekomunikacyjne za miesiące wrzesień, październik i listopad 2012 roku opiewających odpowiednio na kwoty: 117,01 zł, 120,48 zł i 124,50 zł, kopię faktury za gaz za styczeń 2013 roku na kwotę 144,57 zł, kopię faktury za energię elektryczną za okres od 10 maja 2012 roku do 8 listopada 2012 roku na kwotę 152,92 zł, kopię faktury za gaz za maj 2012 roku na kwotę 267,73 zł, kopię decyzji z dnia 28 sierpnia 2012 roku w sprawie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego na okres 6 miesięcy od 1 września 2012 roku do 28 lutego 2013 roku oraz zaświadczenie ZUS z dnia 17 grudnia 2012 roku o wysokości emerytury skarżącej za październik, listopad i grudzień 2012 roku. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. A.T.-Ł jest emerytką utrzymującą się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 548,65 zł. Od miesiąca grudnia 2012 roku, ze względu na rozwiązanie z nią umowy zlecenia, dochód z emerytury jest jedynym źródłem utrzymania wnioskodawczyni. Nie może ona liczyć na wsparcie najbliższych, bowiem od czterech lat pozostaje w separacji z mężem. Korzysta z wypłacanego przez gminę świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego. Uzyskiwane przez skarżącą w miesiącu dochody w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów jej bieżącego utrzymania. Strona nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Nie jest ona zatem w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).