II SA/Kr 945/12
WyrokWSA w Krakowie2013-03-01
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Jacek Bursa, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, który jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, może zostać utrzymana w mocy, mimo że istnieją inne podobne obiekty naruszające ten plan?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę altany. Obiekt ten został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, a jego parametry (powierzchnia zabudowy 43,2 m², wysokość 5,1 m) przekraczają dopuszczalne normy określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (max. 35 m² powierzchni zabudowy i 5 m wysokości dla obiektów jednokondygnacyjnych). Niezgodność z planem miejscowym uniemożliwia legalizację obiektu, a fakt istnienia innych podobnych naruszeń na terenie ogrodu działkowego nie stanowi podstawy do odstąpienia od nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę altany-budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 43,2 m² i wysokości 5,1 m, znajdującej się na działce w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym, ponieważ została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę i jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca A.T.-Ł. kwestionowała decyzję, wskazując na przekroczenie dopuszczalnej szerokości altany już w momencie przejęcia działki oraz na istnienie innych podobnych obiektów na terenie ogrodu działkowego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Jacek Bursa WSA Krystyna Daniel / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2013 r. sprawy ze skargi A.T.-Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 23 kwietnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. decyzją z [...] grudnia 2011 r, na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z 7. 07. 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.),nakazał T.Ł i A.T.-Ł, jako współwłaścicielom wykonanie rozbiórki altany - budynku gospodarczego o wymiarach 6,0 m x 7,2 m i wysokości 5,1 m, znajdującego się na terenie działki oznaczonej numerem [...] Ogrodu Działkowego "[...] w Z. ".
W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało wszczęte po przeprowadzeniu rutynowych kontroli na terenie Ogrodu Działkowego "[...]" na działce nr ewid. [...] w Z. Na działce były kilkakrotnie przeprowadzane oględziny. Organ stwierdził, że wymiary altany w rzucie wykonane po obrysie fundamentu wynoszą 7,2 m x 6.0 m, wysokość - 5,1 m. Obiekt budowlany jest parterowy z poddaszem nieużytkowym, o konstrukcji murowanej. Dach altany jest dwuspadowy o konstrukcji drewnianej, pokryty blacho-dachówką. Budynek z zewnątrz został otynkowany i ocieplony, wewnątrz pozostał w stanie surowym niewykończonym. Altana posiada wewnętrzną instalację elektryczną, natomiast nie posiada instalacji wodno-kanalizacyjnej i c.o.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie tj.: deklaracji kandydata na członka [...] Związku Działkowców z 26 maja 2003r., planu zagospodarowania dla działki oznaczonej numerem [...] wraz ze szkicem planowanej budowy altany przez T.Ł. z 28 września 2005r. oraz oświadczenia A.T.-Ł. z 22 czerwca 2011 r., organ stwierdził, iż użytkownikami, jak i częściowo inwestorami przedmiotowej altany są T.Ł: i A.T-Ł. . Nadto zgodnie z § 14 pkt 2 regulaminu [...] Ogrodu Działkowego uchwalonego przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców "nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce, wykonane lub nabyte ze środków finansowych użytkownika działki, stanowią jego własność".
Organ wskazał, że budowa altany - budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 43,2 m2 wymagała ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, wyłączenie z art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo budowlane nie ma zastosowania. Wszczęcie procedury legalizacyjnej obiektu usytuowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę jest możliwe w przypadku, gdy obiekt ten jest zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem i wyrysem z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Z. z 17 czerwca 2011 r., działka nr [...] w Z. ujęta jest symbolem "ZD" - teren ogródków działkowych. W § 19. 1. planu ustalono, że teren ogródków działkowych ("ZD"), przeznacza się na cele indywidualnych upraw ogrodowych i rekreacji realizowanych na wydzielonych działkach wraz z obiektami jednokondygnacyjnymi których powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m 2 i urządzeniami właściwymi dla tej funkcji. Organ odwołał się do definicji kondygnacji zawartej w § 3 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12. 04. 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.). W świetle powyższego organ uznał, że altana jest obiektem jednokondygnacyjnym, ponieważ poddasze nie jest przeznaczone na pobyt ludzi, zatem nie może być uznane jako dodatkowa kondygnacja. Podkreślił jednak, że zgodnie z planem miejscowym na terenie działki nr ewid. [...] w Z. nie jest możliwa zabudowa obiektów o powierzchni zabudowy większej niż 35 m2. Wobec powyższego wzniesienie przedmiotowej altany -budynku gospodarczego o powierzchni 43,2 m2 jest niezgodne z przepisami w zakresie uniemożliwiającym jej legalizację.
Od powyższej decyzji odwołała się A.T.-Ł. Wskazała, że zakupiła przedmiotowa altanę 10 lat wcześniej, jedynie kończąc wraz z mężem jej budowę. Podkreśliła, że altana jest jednokondygnacyjna, gdyż poddasze nie jest użytkowe, powierzchnia zabudowy wynosi 41,3 m2.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...] kwietnia 2012 r., znak:[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ I instancji oraz rozważania prawne. Podał, że T.Ł, oraz A.T.-Ł. zakupili przedmiotowy obiekt w trakcie jego budowy, a następnie w latach 2003 - 2004 dokończyli jego realizację. Altana ma wymiary wedle ustaleń organu I instancji 6,00 x 7,20 m i wysokość 5,10 m. Z oświadczeń obecnych właścicieli złożonych w toku prowadzonych przez organ I instancji czynności wyjaśniających wynika, że nie legitymują się oni stosowną decyzją o pozwoleniu na budowę.
Organ II instancji uznał, że będący przedmiotem postępowania budynek gospodarczy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zastosowanie w sprawie znajdował zatem art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowalne. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określone w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego sprowadzają się w istocie do dokonania ustaleń przez organ nadzoru budowlanego w zakresie zgodności budowy z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz oceny zgodności obiektu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wobec niezgodności zrealizowanej inwestycji z przeznaczaniem nieruchomości określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie ma możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej. Zatem organ I instancji zobligowany był do zastosowania art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazującego rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
A.T.-Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. . Skarżąca wskazała, że jedynym zarzutem jest przekroczenie szerokości altany, a taki stan rzeczy istniał w 2001 r. kiedy wraz z mężem przejęli działkę. Wniosła o legalizację obiektu i nałożenie ewentualnej kary za przekroczenie dozwolonej wielkości. Nadto podała, że na terenie ogródków działkowych jest więcej altan przekraczających dopuszczalne rozmiary i nikt nie ma z tego powodu postępowania, a postępowanie przeciwko nim zostało wszczęte na skutek anonimowego doniesienia.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przypadku złożenia skargi ocenie sądu podlega zatem zgodność zaskarżonego aktu, w tym wypadku decyzji administracyjnej, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. W myśl art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna.
W niniejszej sprawie skargą objęto decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. z [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. z 30 grudnia 2011 r,, którą nakazano T.Ł. i A.T.-Ł. jako współwłaścicielom wykonanie rozbiórki altany - budynku gospodarczego o wymiarach 6,0 m x 7,2 m i wysokości 5,1 m, znajdującego się na terenie działki oznaczonej numerem [...] Ogrodu Działkowego "[...] w Z. "
Nakaz rozbiórki wydany został w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane stanowiący, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Już na wstępie należy wskazać, że stosownie do ww. przepisu nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, w tym znaczeniu że stwierdzenie przez organ faktu zaistnienia samowoli budowlanej nie prowadzi wprost do nakazania rozbiórki wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego. Przed orzeczeniem rozbiórki organ nadzoru budowlanego ma bowiem obowiązek zbadania, czy jest możliwa legalizacja danego obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do treści art. 48 ust. 2 w pierwszej kolejności organ administracyjny powinien ustalić czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy). Pozytywne ustalenie w tym zakresie pozwala organowi przystąpić do dalszych czynności legalizacyjnych określonych treścią art. 48 ust. 2 pkt 2 tj. zbadania czy obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego prawem. Natomiast w sytuacji ustalenia, że dany obiekt narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podejmowanie dalszych czynności przewidzianych w procedurze legalizacyjnej jest niedopuszczalne, a wówczas zakończenie postępowania administracyjnego następuje poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki (por. wyrok NSA sygn. II OSK 1347/10, cbois.nsa.gov.pl; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9. 08. 2012 r., sygn. akt IISA/Go 316/12, lex1224003). A zatem gdy nie ma możliwości wykazania zgodności wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy, nie ma możliwości jego legalizacji.
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy będącej przedmiotem rozpoznania już na wstępie należy wskazać, że przedmiotowy obiekt tj. altana – budynek gospodarczy posadowiony jest na działce oznaczonej nr [...] znajdującej się na terenie [...] Ogrodu Działkowego "[...]". Przedmiotowy obiekt znajduje się na działce nr ewid. [...] w Z.
Zgodnie z niekwestionowanymi ustaleniami organów przedmiotowa altana – budynek gospodarczy jest obiektem jednokondygnacyjnym o wymiarach 6,0m x 7,2 m i wysokość 5,1 m, co jest zgodne z ustaleniami zawartymi w protokole oględzin przeprowadzonych na dz. nr [...] w dniu 21 czerwca 2011, przedłożonego do akt sprawy. Z dokonanych ustaleń wynika zatem , że przedmiotowy budynek ma powierzchnię zabudowy wynoszącą 43.2m². Stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowane można rozpocząć wyłącznie na podstawie decyzji o pozwoleniu z zastrzeżeniem art. 29-31na budowę. Ustalony w art. 29 Prawa budowlanego katalog wskazujący przypadki, w których nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę nie wymienia takiego obiektu jaki został wzniesiony na działce nr [...] na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...]" w Z . Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowla altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m² w miastach i do 35 m² poza granicami miast oraz wys. do 5 m przy dachach stronnych i do 4 m przy dachach płaskich. Mając na uwadze, iż przedmiotowy obiekt budowlany ma pow. przekraczającą 35 m² i wysokość przekraczającą 5 m na jego budowę potrzebne było pozwolenie na budowę.
Z akt administracyjnych badanej sprawy wynika, iż działka nr [...] w Z. , w obrębie której znajduje się działka nr [...] na której posadowiona jest przedmiotowa altana zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy wypisem i wyrysem z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Z. z zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Z. Nr [...] z 30 maja 2003 r. objęta jest symbolem "ZD" - teren ogródków działkowych. Zgodnie z § 19. 1. Planu miejscowego ustalono, że teren ogródków działkowych ("ZD"), przeznacza się na cele indywidualnych upraw ogrodowych i rekreacji realizowanych na wydzielonych działkach wraz z obiektami jednokondygnacyjnymi, których powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m 2 i urządzeniami właściwymi dla tej funkcji.
Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły, iż parametry przedmiotowej altany- budynku gospodarczego ze względu na ustalenia planu miejscowego obowiązującego dla terenu na którym przedmiotowy budynek został wzniesiony nie pozwalają na jego legalizację. Przedmiotowa altana ma bowiem parametry przekraczające dopuszczalne parametry ustalone w obowiązującym planie miejscowym. W takim stanie rzeczy należy uznać, ze organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazując rozbiórkę przedmiotowej altany - budynku gospodarczego. Altana wzniesiona została bez uzyskania pozwolenia na budowę, pomimo tego, że nie podlegała ustawowemu zwolnieniu od tego obowiązku, a w świetle ustaleń obowiązującego planu miejscowego jej legalizacja nie jest dopuszczalna.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wypada zauważyć, że przepisy prawa budowlanego dotyczące rozbiórki i legalizacji samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych mają za zadanie ochronę ładu przestrzennego, a następnie ochronę bezpieczeństwa osób korzystających z danych obiektów oraz ochronę mienia. Analiza przepisów wskazuje, że ochrona, o której wyżej mowa skierowana jest na powyższe dobra w tej właśnie kolejności, przy czym, aby samowolnie wzniesiony obiekt mógł nadal funkcjonować winien jednocześnie spełniać określone wymogi dotyczące ładu przestrzennego oraz bezpieczeństwa. Niespełnienie któregokolwiek z powyższych wymogów uniemożliwia jego legalizację (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9. 08. 2012, sygn. akt II Sa/Go 316/12, Lex 1224003). W tej sytuacji nie ma zatem znaczenia, że na terenie ogródków działkowych [...] Ogrodu Działkowego "[...]" znajdują się także inne altany o wymiarach przekraczających dopuszczalne. Fakt, że prawo jest przekraczane przez innych nie rodzi bowiem żadnych uprawnień dla Skarżącej. Nie ma także znaczenia, że jak podnosi Skarżąca "stan taki trwa od 2001 r. ponieważ upływ czasu nie sanuje samowoli budowlanej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło