II SA/Kr 947/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: ASR WSA Anna Kopeć (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy referent sądowy Kamila Maśloch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] Parku Narodowego i T. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 5 października 2020 r., znak: SKO-OŚ-4170-264/18 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżącego [...] Parku Narodowego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżącego T. z siedzibą w W. kwotę 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 24 sierpnia 2018 r. (znak: WOŚ.6220.4.2017), wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku spółki S. " Sp. z o.o. w N. z dnia 12 czerwca 2017 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pn.: "[...]" na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] w Z. na [...] w [...], Burmistrz Miasta Z. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji ww. przedsięwzięcia. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że postanowieniem z dnia 22 czerwca 2018 r. (znak.: 00.4221.12.2018.ASł) Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Krakowie odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, co obliguje Burmistrza Miasta Z. , jako organ prowadzący postępowanie główne, do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła spółka S. Sp. z o.o. w N. , zaskarżając nim dodatkowo – na podstawie art. 142 k.p.a. – postanowienie RDOŚ z dnia 22 czerwca 2018 r. (znak.: 00.4221.12.2018.ASł). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowy Sączu decyzją z dnia 5 października 2020 r., znak SKO-OŚ-4170-264/18, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 105 § 1 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), art. 1 ust. 1, art. 17, art. 18 ust. 1, art. 19 oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm.) - uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że materialną podstawę prawną kwestionowanej odwołaniem decyzji Burmistrza Miasta Z. z dnia 24 sierpnia 2018 r. (znak: WOŚ.6220.4.2017) stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 283 ze zm.). Katalog przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określony został - w dacie złożenia wniosku przez inwestora - w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 71), obowiązującym do dnia 10 października 2019 r., a następnie, tj. począwszy od dnia 11 października 2019 r. do chwili obecnej, w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), przy czym – zgodnie z § 4 aktualnie obowiązującego rozporządzenia - "Do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe". Mając zatem na uwadze art. 61 § 3 k.p.a. oraz to, że wniosek inicjujący postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie został złożony przez inwestora przed dniem 11 października 2019 r., zgłoszone przez niego żądanie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należało oceniać pod kątem przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 71). Dalej organ odwoławczy wskazał, że przedsięwzięcie opisane we wniosku spółki S. Sp. z o.o. w N. z dnia 12 czerwca 2017 r. zostało przez organ zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 49 ww. rozporządzenia, w którym to przepisie do kategorii tej zaliczono: "trasy narciarskie, tory bobslejowe, wyciągi narciarskie, w tym wyciągi do narciarstwa wodnego, skocznie narciarskie, oraz urządzenia im towarzyszące". W ocenie organu odwoławczego, przyjęcie przez Burmistrza Miasta Z. , że przedmiotowy szlak zimowy stanowi przedsięwzięcie w rozumieniu cytowanego art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej, bez jakiegokolwiek zweryfikowania i odniesienia się do twierdzeń odwołującej było wadliwe. W ocenie organu odwoławczego, z całą stanowczością można stwierdzić, że przedmiotowy szlak zimowy nie stanowi zamierzenia budowlanego. W ramach urządzenia przedmiotowego szlaku zimowego nie przewidziano bowiem żadnych robót budowlanych, sam szlak zaś – zgodnie z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – stanowić miałby infrastrukturę sezonową, której przygotowanie polegałoby wyłącznie na wytyczeniu szlaku w terenie za pomocą wtykanych w śnieg chorągiewek połączonych kolorowymi linkami wskazującymi trasę szlaku, oznakowaniu wytyczonego szlaku znakami informacyjnymi i przygotowaniu pokrywy śnieżnej, polegającym na podgarnianiu i ubijaniu śniegu przy użyciu ratraka lub skutera śnieżnego. W ocenie organu odwoławczego, na podstawie informacji i materiałów znajdujących się aktach sprawy brak jest również dostatecznych podstaw do uznania, że analizowany szlak zimowy ewentualnie mógłby zostać uznany za "inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu", o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej. Jak słusznie bowiem wskazywała odwołująca się już w treści wniosku z dnia 12 czerwca 2017 r. powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowane jeszcze na gruncie (nieobowiązujących już) przepisów działu VI ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) zatytułowanego "Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko", w tym m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2005 r. sygn. akt II OSK 89/05, tak zdefiniowane pojęcie przedsięwzięcia należy utożsamiać ze "zmianą zagospodarowania terenu" wymagająca ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Mając zaś na uwadze obowiązujące przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 293 ze zm.), w szczególności zaś art. 59 ust. 2 tej ustawy, z dużym prawdopodobieństwem można przyjąć, że urządzenie sezonowej, tymczasowej trasy do biegów narciarskich, niepowodujące zmiany zagospodarowania danego terenu, nie wiązałoby się z koniecznością uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że z przedłożonych przez odwołującą się dokumentów, w tym chociażby z kserokopii decyzji Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia 28 marca 2012 r. (znak: DU.531/6/12) wynika, iż na terenie [...] w [...] już w przeszłości wielokrotnie organizowane były zawody w narciarstwie biegowym. W tym stanie uznać należy, że analizowany szlak zimowy może być rozpatrywany jako pewna stała, mniej lub bardziej regularna, a jednocześnie sezonowa forma (sposób) wykorzystania danego obszaru, niepowodująca zarazem trwałej zmiany sposobu jego zagospodarowania. Z kolei jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dotyczy tylko i wyłącznie przedsięwzięć planowanych (tj. nieistniejących), co wynika choćby z literalnego brzmienia art. 71 ust. 2 ustawy środowiskowej. Nawet w razie uznania, iż analizowany szlak zimowy odpowiadałby definicji przedsięwzięcia w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej, to w ocenie organu odwoławczego brak byłoby podstaw do zaliczenia go do któregokolwiek z rodzajów przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 71). W szczególności zaś, zdaniem organu odwoławczego, trasy narciarstwa biegowego nie są objęte dyspozycją § 3 ust. 1 pkt 49 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 71), wskazanego jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji odmownej. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, na uwzględnienie zasługiwały bowiem – całkowicie przemilczane przez organ pierwszej instancji – argumenty odwołującej podniesione w tym zakresie, w których wskazywała ona np. na opublikowany w 2011 r. przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska zbiór interpretacji przepisów ww. rozporządzenia, w tym m.in. § 3 ust. 1 pkt 49, w którym wskazano, że przedsięwzięcia, o których mowa w tym przepisie cyt. "obejmują infrastrukturę umożliwiającą uprawianie wybranych sportów zimowych: - narciarstwa zjazdowego (trasy i wyciągi narciarskie), - skoków narciarskich (skocznie narciarskie), - bobslejów (trasy bobslejowe)" (por. Wilżak T., Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko - przewodnik po rozporządzeniu Rady Ministrów, GDOŚ, Warszawa 2011, str. 114-115). Na taki kierunek wykładni wyraźnie wskazuje też treść załącznika II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U.UE.L.2012.26.1), zatytułowanego "Przedsięwzięcia, o których mowa w art. 4 ust. 2", w którym wskazano "nartostrady, wyciągi narciarskie i kolejki linowe oraz inwestycje towarzyszące", jako przedsięwzięcia z zakresu turystyki i wypoczynku (pkt 12 załącznika). Nie ulega zaś wątpliwości, że na gruncie stanu faktycznego nie sposób byłoby uznać opisanej przez odwołującą trasy do biegów narciarskich mianem "nartostrady". Pamiętać z kolei należy, że zgodnie z zasadą wykładni prowspólnotowej, przepisy prawa krajowego powinny być interpretowane w zgodzie z wymaganiami stawianymi przez prawodawstwo Unii Europejskiej, co wynika zarówno z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE. Zdaniem organu odwoławczego, przyjęcie odmiennej wykładni od zaprezentowanej powyżej i uznanie, że dyspozycją § 3 ust. 1 pkt 49 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 71) byłyby objęte również – pozbawione co do zasady jakiejkolwiek towarzyszącej infrastruktury technicznej – trasy do narciarstwa biegowego prowadziłoby do absurdalnych wniosków, w których np. wytyczenie krótkiej, sezonowej trasy narciarskiej np. w parku miejskim, na boisku szkolnym, czy też w ogródku przydomowym, bez względu na jej długość, zajętą powierzchnię terenu czy wyposażenie w infrastrukturę towarzyszącą, zawsze wymagałoby uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tego rodzaju interpretacja jawi się zaś jako oczywiście sprzeczna z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Powyższe rozważania prawne i ustalenia faktyczne doprowadziły do konkluzji, że przedmiotem wniosku odwołującej z dnia 12 czerwca 2017 r. nie jest przedsięwzięcie zaliczające się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przywołanych na wstępie przepisów. Ustalanie, że przedsięwzięcie opisane we wniosku wszczynającym postępowanie, nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, obligowało bowiem do wydania decyzji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. [...] Park Narodowy wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. - polegające na zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego oraz podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności w wyniku zaniechania wytyczenia trasy narciarstwa biegowego na obszarze parku narodowego i Natura 2000, braku zweryfikowania wszystkich okoliczności oraz dowodów, jak i zarzutów podniesionych w toku postępowania przed organem I instancji, w szczególności zakresu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na przyrodę parku narodowego; 2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. – poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uchyleniu Decyzji I instancji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji w całości, podczas gdy zachodziły podstawy do utrzymania Decyzji I instancji w mocy, tj. wydania rozstrzygnięcia z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.; II. przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 tej ustawy – poprzez błędną ocenę charakteru inwestycji objętej wnioskiem spółki S. sp. z o.o. z siedzibą w N. (dalej jako: "[...]) i przyjęcie, że nie może ona zostać zakwalifikowana jako "przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; 2) art. 3 ust. 1 pkt 49 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko - poprzez błędne przyjęcie, że umiejscowienie trasy narciarstwa biegowego na terenie [...] Parku Narodowego i obszarze Natura 2000 nie stanowi przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko; 3) art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody - poprzez jego bezzasadne pominięcie, podczas gdy inwestycja objęta wnioskiem [...] jest planowana na terenie [...] i obszaru Natura 2000 [...]; 4) art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska – poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy organ orzekający o środowiskowych uwarunkowaniach danego przedsięwzięcia ma obowiązek kierować się wynikającą z art. 6 p.o.s. zasadą przezorności, obligującą do przewidzenia wszystkich skutków ingerencji w środowisko na etapie realizacji i eksploatacji planowanej inwestycji. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu wniosło również T. , zarzucając jej: I. naruszenie prawa materialnego: 1) § 3 ust. 1 pkt. 49 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w związku z § 4 Rozporządzenia RM z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – poprzez błędną wykładnię tego przepisu wykonawczego, 2) art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory – w związku z art. 9 Konstytucji R.P. z dnia 2 kwietnia 1997 r. – gdyż SKO w Nowym Sączu nie uwzględniło w zaskarżonym rozstrzygnięciu zasady przezorności, obowiązującej w działalności w środowisku – w szczególności na terenach objętych formami ochrony przyrody z mocy prawa Unii Europejskiej (UE), uniemożliwiając przeprowadzenie dla omawianego przedsięwzięcia procedury oceny jego oddziaływania na środowisko (OOŚ); II. naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 7 k.p.a. – w związku z błędnym rozpatrzeniem stanu prawnego i faktycznego omawianej sprawy – dotyczącym wykładni: a) pkt 12 lit. "a" w Załączniku II do Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U. UE.L.2012.26.1) – na skutek błędnej wykładni użytego tam zwrotu "nartostrada", b) art. 3 ust. 1 pkt. 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 72 ust. 1 pkt 3 tej ustawy oraz art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i prawomocnym - ponieważ błędnie uznano iż planowany do realizacji na [...] w [...] "szlak zimowy rekreacyjny" nie jest przedsięwzięciem wymagającym ustalenia środowiskowych uwarunkowań w celu koniecznego uzyskania dla jego realizacji decyzji o warunkach zabudowy terenu – z uwagi na brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) art. 10 § 1 k.p.a. – ponieważ organ odwoławczy nie dopełnił ustawowego obowiązku powiadomienia stron, w tym także [...], o zakończeniu postępowania odwoławczego, możliwości zapoznania się z kompletnymi aktami sprawy i o prawie złożenia końcowych uwag i wniosków w sprawie - przed wydaniem zaskarżonej decyzji, 3) art. 77 § 1 k.p.a. w związku z: a) prawomocnym Postanowieniem Burmistrza Miasta Z. z dnia 4 sierpnia 2017 r. (o znaku WOS.6220.4.2017) – o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ) oraz określeniu zakresu nakazanego do sporządzenia raportu, b) postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Krakowie z dnia 22 czerwca 2018 r. (o znaku 00.4242.12.2018.ASI) - organu specjalistycznego, c) raportem o oddziaływaniu na środowisko omawianego przedsięwzięcia, sporządzonym we wrześniu 2017 r. przez spółkę E. z siedzibą w P. – ponieważ umarzając dalsze postępowanie organu I instancji SKO w Nowym Sączu nie wzięło pod uwagę (nie rozpatrzyło) istotnych w sprawie dowodów –świadczących wprost o tym iż szlak zimowy rekreacyjny na [...] w [...] należy do przedsięwzięć, o których jest mowa w art. 59 ust. 1 pkt. 2 ustawy środowiskowej – czyli do tak zwanej II grupy ocenowej. W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o ich oddalenie, w pełni podtrzymując dotychczasowe stanowisko. O oddalenie skargi wniósł także uczestnik postępowania S. Sp. z o.o. w N. . Sprawa ze skargi [...] Parku Narodowego została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Kr 1419/20, a sprawa ze skargi T. – pod sygnaturą II SA/Kr 126/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił połączyć te sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia – i prowadzić je dalej pod sygnaturą II SA/Kr 1419/20 i wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2021 r. oddalił obie skargi. Po rozpoznaniu skarg kasacyjnych [...] Parku Narodowego oraz T. z siedzibą w W. wniesionych od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 czerwca 2024 r., sygn. III OSK 26/22 uchylił opisany wyżej wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpatrzenia. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej jako "p.p.s.a." - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji według tak określonych kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że jest ona wadliwa i wymaga uchylenia. W pierwszej jednak kolejności należy przypomnieć, ze zgodnie z art. 190 zd. 1 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 czerwca 2024 r., sygn. III OSK 26/22 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził między innymi: "Wadliwe stanowisko Sądu I instancji polegające na przyjęciu, że w sprawie nie ma zastosowania § 4 rozporządzenia z 2019 r., a w konsekwencji, że zachodzi konieczność umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość doprowadziło w efekcie do braku rozpoznania sprawy. W efekcie nie zostały poddane ocenie zarzuty skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i to w odniesieniu do najważniejszych, zasadniczych ich elementów. Istota tych skarg sprowadzała się do zakwestionowania stanowiska organu administracji, że przedmiotowa inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia oraz że nie jest to przedsięwzięcie zaliczane, zgodnie z rozporządzeniem z 2010 r. do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Nie można bowiem, jako oceny Sądu I instancji, uznać stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w tym względzie stanowisko organu, które zostało "wcześniej szczegółowo zreferowane, to też nie ma potrzeby czynienia tego ponownie teraz". Obowiązkiem Sądu I instancji było dokonanie samodzielnej analizy sprawy, a nie poprzestanie na zdawkowej akceptacji rozwiązań przyjętych przez organ administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się także w sposób należyty do pozostałych zarzutów skarg mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy." Ponownie rozpoznając sprawę Sąd przyjął, że będące przedmiotem postępowania przedsięwzięcie z uwagi na datę wszczęcia postępowania należy kwalifikować na podstawie obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 71) – dalej jako "rozporządzenie z 2010 r.". W świetle przepisów tego rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczono "trasy narciarskie, tory bobslejowe, wyciągi narciarskie, w tym wyciągi do narciarstwa wodnego, skocznie narciarskie, oraz urządzenia im towarzyszące" (§ 3 ust. 1 pkt 49). Istota sporu na obecnym etapie sprawy sprowadza się do oceny, czy objęte postępowaniem przedsięwzięcie w postaci trasy narciarstwa biegowego mieści się w zakresie przytoczonego wyżej przepisu rozporządzenia i szerzej – czy w ogóle stanowi "przedsięwzięcie" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112) – dalej jako "ustawa środowiskowa". Organ I instancji nie miał w tym zakresie wątpliwości, w związku z czym przeprowadził postępowanie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań wraz z oceną oddziaływania na środowisko. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze zajęło stanowisko całkowicie odmienne przyjmując, że przedsięwzięcie objęte wnioskiem w ogóle nie mieści się w zakresie ustawy środowiskowej. Ustalenia faktyczne co do zakresu przedsięwzięcia nie budzą wątpliwości. Został on szczegółowo omówiony w sporządzonym na potrzeby postępowania przed organem I instancji raporcie oddziaływania na środowisko. Planowany szlak zimowy ma stanowić infrastrukturę sezonową, użytkowaną od świtu do zmierzchu w okresie od jesieni do 30 marca, o długości ok. 2 500 m i szerokości 8 – 12 m. Przygotowanie szlaku zimowego polegałoby wyłącznie na jego wytyczeniu w terenie za pomocą wtykanych w śnieg chorągiewek połączonych kolorowymi linkami wskazującymi trasę szlaku, oznakowaniu wytyczonego szlaku znakami informacyjnymi i przygotowaniu pokrywy śnieżnej, polegającym na podgarnianiu i ubijaniu śniegu przy użyciu ratraka lub skutera śnieżnego przez około godzinę dziennie. Minimalna grubość pokrywy śnieżnej dla pracy ratraka to 50 cm. Nie przewiduje się dodatkowego oświetlenia, naśnieżenia, usunięcia drzew czy też innych dalej idących ingerencji w środowisko. Zaskarżona decyzja koncentruje się wyłącznie opisie przedsięwzięcia i jego zakresie, natomiast całkowicie pomija fakt, że ma ono zostać zlokalizowane na terenie [...] Parku Narodowego, na terenie Natura 2000 oraz na obszarze występowania gatunków chronionych – szafran spiski, osiem stanowisk dziewięćsiła bezłodygowego i pojedynczy egzemplarz storczyka męskiego (raport oddziaływania str. 75). Zgodnie z art. 5 pkt 2b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1336 z późn. zm.) obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków, specjalny obszar ochrony siedlisk lub obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, utworzony w celu ochrony populacji dziko występujących ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty; Z kolei zgodnie z art. 8 tej ustawy park narodowy obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe (ust. 1). Park narodowy tworzy się w celu zachowania różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia właściwego stanu zasobów i składników przyrody oraz odtworzenia zniekształconych siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów (ust. 2). Parki narodowe, obszary Natura 2000 i ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów stanowią formy ochrony przyrody (art. 6 ust. 1 pkt 1, 5 i 10 ustawy o ochronie przyrody). Trzeba również przypomnieć, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Z kolei art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54 z późn. zm.) wprowadza tzw. zasadę przezorności stanowiąc: Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. Przepisy te, pomimo, że znajdują się w innych aktach prawnych niż ustawa środowiskowa i rozporządzenia wykonawcze do tej ustawy, wprowadzają ramy prawne do kompleksowej oceny wpływu procedowanego przedsięwzięcia na środowisko. Oceny takiej zaniechało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ograniczając swoje rozważania wyłącznie do wąskiego rozumienia pojęcia przedsięwzięcia zdefiniowanego w ustawie środowiskowej oraz § 3 ust. 1 pkt 49 rozporządzenia z 2010 r. Odnosząc się do definicji przedsięwzięcia rozumianego jako zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin - trzeba zgodzić się ze stanowiskiem SKO, że planowany szlak zimowy nie stanowi zamierzenia budowlanego. Nie ma jednak racji organ twierdząc, że szlak ten nie może zostać uznany za "inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu". W postępowaniu przed organem I instancji swoje stanowisko przedstawił Dyrektor [...] Parku Narodowego, co stało się podstawą do odmowy uzgodnienia decyzji środowiskowej przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektora RDOŚ z 22 czerwca 2018 r. stwierdza się: "(...) w trakcie eksploatacji tras narciarskich negatywny wpływ na siedliska łąkowe może mieć mechaniczne niszczenie, powodowane przez narciarzy przy niskiej pokrywie śnieżnej i w okresie wytapiania śniegu oraz wydłużony okres zalegania warstwy śniegu na naśnieżanym i ratrakowanym terenie (...) Dużo większym zagrożeniem dla siedlisk łąkowych jest ubita ratrakiem i nartami pokrywa śnieżna, która tworzy jednolitą skorupę zagęszczonego śniegu, zalegającą na trasach narciarskich średnio o 2-3 (4) tygodnie dłużej niż na obszarach położonych poza trasami narciarskimi". Z kolei w raporcie oddziaływania na środowisko (str. 64) wskazano na konieczność prowadzenia monitoringu szafrana spiskiego celem oceny wpływu szlaku na populację gatunku i konsultowanie z [...] Parkiem Narodowym ewentualnych działań w przypadku spadku populacji. Zatem planowana trasa nart biegowych stanowi ingerencję w środowisko, która poprzez zmianę sposobu wykorzystania terenu (ubijanie śniegu ratrakiem) może prowadzić do dłuższego zalegania na tym terenie pokrywy śnieżnej i w konsekwencji może wpływać na wegetację roślin, w tym chronionego gatunku szafrana spiskiego. Nietrafny jest argument Kolegium, że skoro na terenie [...] w [...] już w przeszłości wielokrotnie organizowane były zawody w narciarstwie biegowym, to analizowany szlak zimowy może być rozpatrywany jako pewna stała, mniej lub bardziej regularna, a jednocześnie sezonowa forma (sposób) wykorzystania danego obszaru, niepowodująca zarazem trwałej zmiany sposobu jego zagospodarowania. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 7 września 2004 r., C-127/02, (LEX nr 210685) wskazał, że "Działalność taka jak mechaniczne połowy sercówek, wykonywane od wielu lat, na które jednakże każdego roku wydawane jest pozwolenie na czas określony, przy czym za każdym razem dokonuje się nowej oceny kwestii, czy działalność ta może być wykonywana i, jeżeli tak, na jakiej części terenu, wchodzi w zakres pojęcia 'plan' lub 'przedsięwzięcie' w rozumieniu art 6 ust 3 dyrektywy Rady 92/43 w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory". W uzasadnieniu tego wyroku wskazano między innymi "(...) zgodnie z art. 6 ust. 3 zdanie pierwsze dyrektywy siedliskowej, jeżeli plan lub przedsięwzięcie, które nie jest bezpośrednio związane lub konieczne do zagospodarowania terenu, niesie z sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony tego terenu, należy je wówczas uznać jako mogące oddziaływać na przedmiotowy teren w sposób istotny. Ocena tego ryzyka powinna być dokonana w szczególności w świetle charakterystyki i specyficznych uwarunkowań środowiskowych terenu, którego dotyczy plan lub przedsięwzięcie" (motyw 49). Zatem fakt powtarzalności czy regularności danego rodzaju działalności, jak również fakt, że podobne działania miały już miejsce w przeszłości nie wyklucza przyjęcia, że mamy do czynienia z przedsięwzięciem w rozumieniu dyrektywy i ustawy środowiskowej. Traci również w tym kontekście aktualność argument dotyczący zasady wykładni prowspólnotowej przepisów prawa krajowego, która to wykładnia – zdaniem Kolegium – miałaby wykluczać zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 49 rozporządzenia z 2010 r. w niniejszej sprawie. Unijne organy sądownicze wielokrotnie wyrażały stanowisko kładące nacisk na zasadę przezorności i konieczność uwzględniania szerokiego kontekstu okoliczności sprawy przy rozstrzyganiu spraw z zakresu ochrony środowiska. Wbrew stanowisku Kolegium nie ma żadnych podstaw by użyte w § 3 ust. 1 pkt 49 rozporządzenia z 2010 r. pojęcie "tras narciarskich" ograniczać wyłącznie do narciarstwa zjazdowego. Trzeba zauważyć, że w rozporządzeniu z 2010 r. brak jest rozróżnienia na "trasy narciarskie" zlokalizowane na obszarach objętych różnymi formami ochrony przyrody i poza takimi obszarami, niemniej jednak zarówno z przytoczonych wcześniej przepisów ustawy o ochronie przyrody, jak i z orzecznictwa ETS jednoznacznie wynika, że przy ocenie ewentualnej możliwości wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko uwarunkowania dotyczące konkretnej sprawy i konkretnego terenu mają znaczenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wywodzi, że objęcie tras narciarstwa biegowego zakresem przepisu § 3 ust. 1 pkt 49 rozporządzenia z 2010 r. prowadziłoby do absurdalnych wniosków, w których np. wytyczenie krótkiej, sezonowej trasy narciarskiej np. w parku miejskim, na boisku szkolnym, czy też w ogródku przydomowym, bez względu na jej długość, zajętą powierzchnię terenu czy wyposażenie w infrastrukturę towarzyszącą, zawsze wymagałoby uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Istnieją oczywiste różnice pomiędzy wpływem na środowisko trasy narciarstwa biegowego w parku miejskim czy boisku szkolnym i takiej trasy na terenie parku narodowego i obszaru Natura 2000, które Kolegium uparcie pomija, opierając się wyłącznie na literalnym brzmieniu przepisu § 3 ust. 1 pkt 49 rozporządzenia z 2010 r. Zasadne okazały się zarzuty obydwu skarg, w szczególności te obejmujące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy środowiskowej, § 3 ust. 1 pkt 49 rozporządzenia z 2010 r., jak również naruszenie zasady przezorności. Rację ma [...] Park Narodowy, że SKO w ogóle nie dokonało oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, przez co naruszono art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Słusznie również zwrócono uwagę, że przyjęcie poglądu prezentowanego przez SKO prowadziłoby do sytuacji, w których na terenie parku narodowego lub na obszarze objętym ochroną Natura 2000, wytyczenie trasy narciarstwa biegowego byłoby możliwe w każdej sytuacji, bez jakiejkolwiek kontroli i bez względu na to, czy w związku z funkcjonowaniem trasy narciarstwa biegowego dojdzie do zniszczenia gatunków roślin i zwierząt objętych szczególną ochroną prawną. Przyjęcie takiej wykładni i dopuszczenie do realizacji planowanego przedsięwzięcia bez żadnej weryfikacji pod kątem ewentualnego wpływu na środowisko mogłoby otworzyć drogę do podobnych inicjatyw na innych terenach objętych formami ochrony przyrody. Stałoby to w oczywistej sprzeczności z zasadą przezorności i mogłoby prowadzić do nieodwracalnej utraty wartości przyrodniczych tych cennych terenów. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpozna sprawę w sposób merytoryczny przyjmując, że objęte postępowaniem przedsięwzięcie mieści się w zakresie pojęcia użytego w art. rozporządzenia z 2010 r. Z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego i błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. W pkt II i III wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na rzecz [...] Parku Narodowego zasądzono kwotę 697 zł, na którą złożyły się: 200 zł wniesione przez stronę skarżącą tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem reprezentującego stronę skarżącą radcy prawnego oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej za pełnomocnictwo. Z kolei na rzecz T. zasądzono kwotę 387 zł, na którą złożył się wpis od skargi (200 zł), koszty podróży przedstawiciela Stowarzyszenia na rozprawę (180 zł) oraz opłata notarialna za sporządzenie odpisu dokumentu dołączonego do skargi (7 zł).