II SA/Kr 949/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R.K. i L.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 marca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności p o s t a n a w i a zwolnić L.K. od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] marca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności, L.K. złożył wniosek, na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną R.K. oraz dwójką synów: 17-letnim W. i 15-letnim A. Ich miesięczny dochód brutto wynosi [...] zł i stanowi go renta inwalidzka wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie za pracę jego żony w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom mieszkalny jednorodzinny z 1993 roku o powierzchni zabudowy 99 m² znajdujący się na działce wielkości 3,80 ar. Wnioskodawca jest współwłaścicielem gruntu rolnego o powierzchni 0,4333 ha z udziałem 1/3. Posiada samochód osobowy Renault Clio 1.2, rok produkcji 1995. Nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż jego dochody z renty inwalidzkiej z III grupy to [...] zł netto, zaś dochody netto jego żony z tytułu zatrudnienia w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. wynoszą [...] zł. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje dwóch uczących się synów. Dochód na jednego członka rodziny wynosi 659 zł. Skarżący cierpi na poważne schorzenia kręgosłupa, bioder i nadgarstka. Planowany termin operacji biodra (endoproteza) to 10 lipca 2011 roku. Ponadto choruje on na nadciśnienie tętnicze II stopnia. Z tego tytułu stałe opłaty za leki to wydatek około 70 zł miesięcznie. Opłaty stałe związane z utrzymaniem domu (kanalizacja, woda, prąd, gaz) wynoszą 400 zł miesięcznie. Koszty ogrzewania (węgiel + drewno) to 5.000 zł rocznie. Skarżący nie jest zatem w stanie uiścić kwoty wpisu od skargi w wysokości 500 zł, jak również innych opłat i kosztów z uwagi na niski poziom pozostałych do dyspozycji środków, które pozwalają na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny (żywność, odzież, przybory szkolne i podręczniki dla dzieci). Wykonując wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący poinformował, że od dnia 10 lipca 2011 roku został przyjęty na Oddział Chirurgii Urazowej i Ortopedii w Szpitalu Specjalistycznym w T. , gdzie w dniu [...] lipca przeprowadzono u skarżącego operację – całkowitą wymianę lewego stawu biodrowego z uwagi na zaawansowaną chorobę zwyrodnieniową. Skarżący zostanie poddany zabiegom rehabilitacyjnym i dalszemu leczeniu specjalistycznemu. Z uwagi na aktualny stan zdrowia skarżący został zobligowany do zakupu kosztownych leków. Najdroższy z leków kosztuje 145 zł i wystarcza na 10 dni. Z uwagi na ryzyko powstania zakrzepicy zalecone jest przejmowanie tego leku przez okres co najmniej 60 dni. Sytuacja ta ma bezpośredni związek z pogorszeniem się i tak trudnej sytuacji materialnej rodziny wnioskodawcy. Wydatkami koniecznymi są wciąż rosnące koszty związane z pobieraniem nauki synów. Przewidywany koszt zakupu podręczników i pomocy szkolnych wyniesie minimum 1 tys. zł. Skarżący oświadczył ponadto, że opłaty stałe związane z utrzymaniem domu wynoszą średnio 500 zł miesięcznie i przedstawiają się następująco: energia elektryczna 197 zł, woda i kanalizacja 114 zł, gaz 167 zł, wywóz śmieci 22 zł. Opłaty za leki przed operacją wynosiły średnio 70-80 zł miesięcznie, zaś po operacji 542-552 zł miesięcznie (w okresie najbliższych 2 miesięcy 943 zł za leki przeciwzakrzepowe) plus leki stałe nadciśnieniowe 70-80 zł. Zakup żywności i środków czystości to kwota około 1.500 zł miesięcznie, wydatki szkolne wynoszą około 1.200 – 1.500 zł rocznie, zaś wydatki związane z chorobami dzieci i żony to kwota około 300 zł rocznie. Skarżący oświadczył, że rodzina nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Do pisma skarżący załączył plik dokumentów stanowiących potwierdzenie stanu zdrowia oraz wysokości dochodów i ponoszonych wydatków na konieczne utrzymanie i leczenie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady partycypacji strony w kosztach postępowania sądowego wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Źródłem dochodu skarżącego jest renta inwalidzka w wysokości [...] zł. Małżonka uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosi zatem [...]zł i przypada na cztery osoby. Powyższe oznacza, że na osobę w rodzinie przypada dochód 661,83 zł. Nie są to dochody wysokie zważywszy na obecny poziom cen za dobra i usługi. L.K. jest osobą schorowaną, dlatego znaczna część uzyskiwanych dochodów przeznaczana jest na zakup lekarstw i konieczne leczenie. Szczególnie wysokie wydatki na leki skarżący poniesie w okresie najbliższych dwóch miesięcy w związku z koniecznością przyjmowania leków przeciwzakrzepowych po przebytej operacji wymiany stawu biodrowego. W okresie tym skarżący ma również zwiększone wydatki na edukację dzieci w związku z rozpoczynającym się niebawem rokiem szkolnym. Wydatek na zakup podręczników i pomocy szkolnych sięga 1.000 zł i stanowi poważne obciążenie domowego budżetu. Wnioskodawca nie posiada przy tym oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Przedstawiona sytuacja materialna i zdrowotna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).