II SA/Kr 949/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-09-20
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej dochody, wynoszące łącznie 2.648,34 zł na cztery osoby, są niewystarczające do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny, zwłaszcza biorąc pod uwagę chorobę męża, wydatki na leczenie i edukację dzieci. W związku z tym przyznano jej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca R. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca wraz z mężem i dwoma synami utrzymuje się z jej wynagrodzenia i renty inwalidzkiej męża, co daje łącznie 2.648,34 zł miesięcznie. Mąż skarżącej jest schorowany, a rodzina ponosi znaczne wydatki na leczenie, edukację dzieci i bieżące utrzymanie. Skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono R. K. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 20 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. K. i L. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 marca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności p o s t a n a w i a zwolnić R. K. od kosztów sądowych
W odpowiedzi na wezwanie skarżącej R. K. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 marca 2011 r. Nr: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania czynności, skarżąca złożyła wniosek na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z powodu niskich dochodów i ciężkiej sytuacji finansowej rodziny.
W niniejszej sprawie stroną skarżącą są małżonkowie R. i L. K.. Po rozpoznaniu wniosku L. K. o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2011 roku Referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości.
Z oświadczenia R. K. wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem L. K. oraz dwójką synów: [...]-letnim W. i [...]-letnim A.. Ich miesięczny dochód brutto wynosi 3.511,29 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 2.716,80 zł orz. renta inwalidzka jej męża w wysokości 794,49 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom mieszkalny jednorodzinny z 19... roku o powierzchni zabudowy 99 m² znajdujący się na działce wielkości 3,80 ha. Posiada ona samochód osobowy [...] 1.2, rok produkcji 19.... Mąż wnioskodawczyni jest współwłaścicielem gruntu rolnego o powierzchni 0,4333 ha z udziałem 1/3. Skarżąca nie dysponuje oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż z tytułu zatrudnienia w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1.959,34 zł, zaś dochody męża z renty inwalidzkiej [...] grupy to kwota 689 zł netto. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje dwóch uczących się synów. Dochód na jednego członka rodziny wynosi 662 zł. L. K. cierpi na poważne schorzenia kręgosłupa, bioder i nadgarstka oraz nadciśnienie tętnicze II stopnia. W lipcu przeszedł operację wymiany lewego biodra, obecnie jest w trakcie rehabilitacji. Pobyt w szpitalu, badania związane z zabiegiem, dojazdy, zakup leków stanowią znaczne obciążenie domowego budżetu. Stałe miesięczne wydatki rodziny przedstawiają się następująco: energia, gaz, woda, kanalizacja, wywóz śmieci minimum 500 zł, leki męża (oprócz w/w) na nadciśnienie 70-80 zł, leki dla syna cierpiącego na trądzikowe zapalenie skóry 200 zł na dwa tygodnie, ogrzewanie (węgiel + drewno) 5 tysięcy zł rocznie. Przedstawiona sytuacja powoduje ciągły spadek środków potrzebnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Skarżąca korzysta obecnie z debetu na koncie bankowym (zadłużenie 700 zł). Rodzina nie korzysta z pomocy społecznej. Budżet rodziny obciążony jest także kosztami zakupu podręczników szkolnych dla synów oraz wydatkami na ubezpieczenie, zakup ubrania roboczego na praktyki (koszt około 160 zł).
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy).
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo.
W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu. Źródłem utrzymania rodziny K. jest wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości 1.959,34 zł oraz renta inwalidzka jej męża w wysokości 689 zł. Łączny dochód rodziny wynosi zatem 2.648,34 zł i przypada na cztery osoby. Powyższe oznacza, że na osobę w rodzinie przypada dochód 662 zł. Nie są to dochody wysokie zważywszy na obecny poziom cen za dobra i usługi. Mąż wnioskodawczyni L. K. jest osobą schorowaną, dlatego znaczna część uzyskiwanych dochodów przeznaczana jest na zakup lekarstw i konieczne leczenie. Duże wydatki wiążą się także z edukacją dzieci. Wnioskodawczyni nie posiada przy tym oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych.
W sytuacji majątkowej skarżącej poniesienie przez nią kosztów sądowych mogłoby wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu siebie oraz rodziny, a więc grozić zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byliby oni w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie mogłaby zatem pozbawić skarżącą prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło