II SA/Kr 95/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Ł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 27 września 2011 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości. postanowienia z dnia 20 kwietnia 2012r. W dniu 12 marca 2012r. skarżący J.Ł. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] września 2011r., Nr [...] wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania. Skarżący domagał się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na niskie dochody, duże koszty utrzymania, spłatę pożyczki. Jednocześnie podnosił argumenty odnoszące się do meritum swej sprawy. W dniu 14 marca 2012r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydał postanowienie, w który zwolnił skarżącego w ½ części od wpisu sądowego, należnego od skargi, a w pozostałej części oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 12 kwietnia 2012r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw skarżącego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2012r., sygn. akt II SA/Kr 95/12. Samo pismo zostało nadane w dniu 10 kwietnia 2012r. w urzędzie pocztowym [...], a zatem nastąpiło to w terminie do wniesienia sprzeciwu od w/w postanowienia Sądu. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, iż jest on jeszcze w stanie spłacać zaciągniętą w banku pożyczkę, ale każde dodatkowe obciążenie finansowe czyniłoby powyższe niemożliwym. Skarżący dodał, że co prawda w zajmowanym przez niego i jego żonę domu znajduje się pięć pokoi nadających się do zamieszkania, jednak fakt zalewania przyziemia domu oraz nieustanne awantury i bijatyki nie stanowią dobrej reklamy dla ewentualnych najemców. Ponadto J. Ł. wrócił uwagę na fakt, że tak on jak i jego żona są schorowanymi ponad siedemdziesięcioletnimi osobami i nie są oni w stanie podejmować działalności gospodarczej wymagającej inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej jako "p.p.s.a." – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Kluczową zaś rolę dla oceny możliwości płatniczych skarżącego ma fakt, iż zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżący wykazał skutecznie, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość stałych miesięcznych dochodów rodziny w łącznej kwocie 2871 zł otrzymywanych z tytułu rent (skarżącego oraz jego żony), wydatki na lekarstwa, stan zdrowia skarżącego oraz jego małżonki, zwyczajowe koszty utrzymania, brak oszczędności, spłacaną pożyczkę bankową, sytuację w miejscu zamieszkania (zalewanie przyziemia budynku) - nie jest on w stanie ponieść należnych kosztów sądowych. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia aktualnie wymaganych i ewentualnych przyszłych kosztów sądowych uznano za uzasadnione. Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych czy kosztów ustanowienia pełnomocnika mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżący do takich osób należy. Dlatego przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości należy uznać za adekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 260 w zw. z art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 p.p.s.a.