II SA/Kr 950/01
WyrokWSA w Krakowie2005-03-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, NSA Anna Szkodzińska, WSA Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa ogrodzenia od strony drogi publicznej, która została wykonana bez wymaganego zgłoszenia, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, czy też kwalifikuje się jako inny przypadek robót budowlanych podlegający art. 50 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa ogrodzenia, podobnie jak przyłącze wodociągowe, jest urządzeniem budowlanym, a nie obiektem budowlanym lub jego częścią w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W związku z tym, samowolne roboty budowlane związane z ogrodzeniem powinny być rozpatrywane w kontekście art. 50 Prawa budowlanego, a nie art. 48, który nakazuje rozbiórkę. Zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego i postępowania, co skutkowało jej uchyleniem.Stan faktyczny
Skarżący dokonali modernizacji ogrodzenia od strony ulicy, zastępując stare drewniane ogrodzenie nowym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę ogrodzenia, uznając je za wybudowane bez wymaganego zgłoszenia, co stanowiło samowolę budowlaną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do sądu, zarzucając m.in. naruszenie zasad współżycia społecznego i niezgodność decyzji z prawem.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005r. sprawy ze skargi K.M. i B.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 2 marca 2001r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza , że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących B. i K.M. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 950/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...].01.2001 r. , wydaną na podstawie art.48 , art.52 i art.81 ust. l ustawy z dnia 7.07.1994r Prawo budowlane / Dz.U. Nr 89 poz.414 z późn.zm./ oraz art. 104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał K.M. dokonanie rozbiórki ogrodzenia od strony ul [...] w B. wybudowanego na działce nr ew. [...] na odcinku od budynku mieszkalnego do ogrodzenia między działkami od strony południowej.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...].11.2000r ustalono , że na działce ewidencyjnej nr [...] od jej strony zachodniej , to jest od strony ul. [...] istnieje ogrodzenie wykonane z kształtowników stalowych zamontowanych do słupków stalowych utwierdzonych w murku fundamentowym betonowym , usytuowane w odległości 6,20 m od osi drogi. K.M. oświadczył , że na szerokości działki od budynku mieszkalnego do ogrodzenia z działką południową istniała brama drewniana zlicowana z budynkiem mieszkalnym. W 2000 r. dokonał jej rozbiórki i wykonał istniejące obecnie ogrodzenie. Zdaniem organu , ponieważ ogrodzenie zostało wykonane od strony drogi publicznej , zgodnie z treścią art. 30 ust. l pkt 2 i ust.2 prawa budowlanego na jego budowę wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art.48 prawa budowlanego , właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji , rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części , będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia , bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
W odwołaniu od tej decyzji K.M. i B.M. zarzucili, że wykonali modernizację ogrodzenia , dokładnie w miejscu istniejącego wcześniej starego ogrodzenia drewnianego.
Nie dokonali zgłoszenia zamiaru wykonania tego remontu , gdyż nie wiedzieli, że spoczywa na nic taki obowiązek.
Wnieśli o wyrażenie przez organ zgody na zachowanie istniejącego ogrodzenia , uzasadniając prośbę ograniczonymi możliwościami finansowymi rodziny i troską o jej bezpieczeństwo.
Decyzją z dnia [...] marca 2001r znak :[...] , wydaną na podstawie art.138 § l pkt l kpa , po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że ogrodzenie zostało wykonane na całej szerokości działki. W ogrodzeniu istnieje brama o szerokości 3,80 m. Organ podkreślił, że z samego oświadczenia inwestora wynika , że na odcinku od budynku mieszkalnego do ogrodzenia działki sąsiedniej wykonane zostało nowe ogrodzenie wraz z bramą wjazdową , a stare drewniane ogrodzenie usytuowane dalej od drogi zostało rozebrane.
Przepis art.28 prawa budowlanego stanowi , że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art.29 i 30 ustawy.
Przepis art.29 ust. l pkt 7 prawa budowlanego stanowi , że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń , natomiast art.30 ust. l pkt 2 ustawy , przesądza , że budowa ogrodzeń od strony dróg , ulic , placów i innych miejsc publicznych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W myśl art.30 ust.2 zgłoszenia należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych , przy czym z brzmienia dalszej części przepisu wynika , że od dnia doręczenia zgłoszenia do dnia rozpoczęcia robót musi upłynąć co najmniej 30 dni.
Skoro inwestor wykonał przedmiotową budowę bez dokonania zgłoszenia dopuścił się samowoli budowlanej.
Organ administracji obowiązany był zatem wypełnić dyspozycję art.48 ustawy i orzec rozbiórkę obiektu. W myśl tego przepisu właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji , rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części , będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia , bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję K.M. i B.M. zarzucili , że przedmiotowa modernizacja ogrodzenia nie narusza interesu osób trzecich , że budowa była prowadzona bez przekroczenia linii rozgraniczającej ul.[...] , a inwestorzy uzyskali informację , że zamierzone przez nich prace nie wymagają wydania decyzji o pozwoleniu na budowę Zarzucili , że decyzja jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego.
W odpowiedzi na skargę strona przecina wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosła , że nakaz rozbiórki wynika z faktu stwierdzenia samowoli budowlanej , a podnoszone zarzuty nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/.
Na wstępie podnieść należy , że protokół oględzin z dnia [...].11.2000r nie jest zbyt precyzyjny , a szkic stanowiący załącznik do protokołu oględzin jest nieczytelny i nie wiadomo przez kogo sporządzony , co narusza przepis art.68 kpa.
Odnośnie zastosowania przez organ przepisu art.48 prawa budowlanego podnieść należy , że :
Zgodnie z treścią art.28 prawa budowlanego z 1994r roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę , z zastrzeżeniem art.29 i art.30.
Z treści art.29 prawa budowlanego , obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji wynika , że pozwolenia na budowę nie wymaga m.in. budowa ogrodzeń.
W myśl art.30 ust. l pkt 2 prawa budowlanego , budowa ogrodzeń od strony dróg , ulic , placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Stosownie do przepisu art.48 cytowanej ustawy właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Kategoryczna treść "nakazu rozbiórki", zawarta w art. 48 prawa budowlanego, odnosi się do "obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia". W myśl art. 3 pkt 6 prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego.
Zgodnie z art. 3 pkt l prawa budowlanego obiektem budowlanym jest: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami i c) obiekt małej architektury.
Z kolei, w myśl art.3 pkt 9 ustawy przez urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym - należy rozumieć urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania lub gromadzenia ścieków, przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
Stosownie do uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu administracyjnego w Warszawie z dnia 15maja2000r , OPS 20/99 ONSA 2000/4/133 , wykonywanie lub wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego (przyłącza wodociągowego), o którym mowa w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 tej ustawy.
Uchwała ta powinna znaleźć zastosowanie również w sytuacji budowy ogrodzenia , które tak jak przyłącze wodociągowe jest urządzeniem budowlanym.
Jeżeli ogrodzenie jest urządzeniem budowlanym, to z uwzględnieniem pojęcia robót budowlanych (art. 3 pkt 7 tej ustawy), przez które rozumieć należy budowę, ale także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu, trzeba przyjąć, że ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym, jak również częścią obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 prawa budowlanego. Można więc wyrazić pogląd, że podjęte przez inwestora w sposób samowolny roboty budowlane stanowią inny przypadek robót budowlanych, o których mowa w art. 50 ust. l pkt l prawa budowlanego. .
Stosownie do treści art. 145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wcześniej wskazano , zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku oparto na przepisie art.152 ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło