II SA/Kr 952/12

PostanowienieWSA w Krakowie2012-09-07

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca utrzymywanie się ze zbierania surowców wtórnych, posiadanie domu o pow. 90 m2, zobowiązania pieniężne, orzeczenie o niepełnosprawności i brak innych źródeł dochodu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącego, polegająca na utrzymywaniu się ze zbierania surowców wtórnych, posiadaniu domu o pow. 90 m2, szeregu zobowiązań pieniężnych, orzeczeniu o niepełnosprawności i braku innych źródeł dochodu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w przypadku osób w trudnej sytuacji materialnej lub gdy środki są bardzo ograniczone.
Stan faktyczny
Skarżący Z.P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Wojewody odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący oświadczył, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, utrzymującą się ze zbierania surowców wtórnych. Posiada dom o pow. 90 m2, ale ma też zobowiązania finansowe i grozi mu eksmisja. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
I) zwolnić skarżącego Z.P. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego Z.P. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickej po rozpoznaniu w dniu 7 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Wojewody [....] z dnia 24 kwietnia 2012 r. Nr [....] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego Z.P. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącego Z.P. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. W dniu 30 lipca 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek Z.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na postanowienie Wojewody [....] z dnia 24 kwietnia 2012 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Orzeczono wobec niego umiarkowany stopień niepełnosprawności. Nie posiada renty inwalidzkiej, zasiłku z MOPS ani nie podejmuje on pracy dorywczej. Utrzymuje się jedynie ze zbiórki surowców wtórnych. W roku 2011 nie składał zeznania podatkowego z uwagi właśnie na brak dochodów. Od roku 2005 od śmierci matki prowadzi gospodarstwo domowe sam. Jak wynika z oświadczenia skarżący jest właścicielem domu o pow. 90 m2. Innego majątku ruchomego ani nieruchomości nie wykazał. W piśmie z dnia 22 sierpnia 2012 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż dom o pow. 90 m2 jest jego własnością, nabytą w drodze spadku po zmarłej matce. Mieszkanie położne w K. przy ul. [....] jest własnością Gminy K. i pozostaje w zarządzie ZBK. Skarżącemu została wypowiedziana umowa najmu i orzeczona eksmisja z tego lokalu. W dniu 27 luteg0 2012 r. złożył on apelacje od wyroku eksmisyjnego. Do pisma dołączone zostały następujące dokumenty: kserokopia karty z Grodzkiego Urzędu Pracy potwierdzając stawiennictwo skarżącego w urzędzie, kserokopię wyroku orzekającego eksmisję, kserokopię pozwu złożonego w imieniu [....] przeciw skarżącemu o zapłatę zaległych faktur za dostawę energii elektrycznej za okres od kwietnia 2010 r. do lutego 2011 r.- 1,168,77 zł., kserokopię decyzji MOPS o odmowa przyznania świadczenia z formie zasiłku stałego, wyrok z dnia 21 lipca 2011 r. ustalający, iż skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, kserokopię opinii sądowo-lekarskiej w tej sprawie. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, utrzymywanie się jedynie ze zbierania surowców wtórnych, szereg zobowiązań pieniężnych wobec Gminy K. i dostawców mediów, orzeczenie o niepełnosprawności, brak innych źródeł dochodu uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło