II SA/Kr 953/14
WyrokWSA w Krakowie2014-10-06
Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Mariusz Kotulski, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze przesyłki zawierającej decyzję administracyjną, dokonane w placówce pocztowej osobie niebędącej adresatem, jego przedstawicielem ustawowym, pełnomocnikiem ani osobą pełnoletnią zamieszkałą razem z adresatem (bez złożenia stosownego oświadczenia lub zastrzeżenia), wywołuje skutek doręczenia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ organ odwoławczy nie ustalił prawidłowo statusu osoby, która odebrała przesyłkę w placówce pocztowej. Bez wyjaśnienia, czy odbiorca był upoważniony zgodnie z przepisami Prawa pocztowego, nie można było stwierdzić, czy doręczenie było skuteczne i czy termin do wniesienia odwołania został zachowany. Postanowienie było przedwczesne i naruszało zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
H.B. złożył odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej rozbiórkę budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając, że decyzja została skutecznie doręczona zastępczo w dniu 11 marca 2014 r. osobie B.K. w placówce pocztowej. H.B. zaskarżył to postanowienie, podnosząc, że osoba odbierająca korespondencję nie była upoważniona, a sam mieszka na stałe w Wiedniu. Sąd administracyjny uchylił postanowienie organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 maja 2014 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Mariusz Kotulski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2014 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem nr [...] z dnia 5 maja 2014 znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że odwołanie H.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nr [...] z dnia 3 marca 2014 znak: [...] , którą nakazano inwestorowi H.B. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4,85 m x 7,75m zlokalizowanego przy ul. [...] w K. na działce [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] , wybudowanego bez wymaganego pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno-administracyjnej wobec braku wypełnienia przez inwestora obowiązku nałożonego postanowieniem PINB w K. z dnia 17.09.2012r. znak: [...] - zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art.129§2 k.p.a.. W uzasadnieniu omawianego postanowienia organ II instancji przypomniał, iż zgodnie z art.129 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym pouczono strony w treści zaskarżonej decyzji. Równocześnie organ odwoławczy zauważył, iż w świetle art.57 §1 k.p.a. jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło .Mając na uwadze powyższe [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, iż w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja PINB w K. Powiat Grodzki została doręczona odwołującemu się w dniu 11 marca 2014r. Organ zauważył, iż przedmiotowa decyzja została doręczona w sposób zastępczy w trybie art.43 k.p.a. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy zauważył, iż korespondencję zawierającą odpis skarżonej decyzji oddano do rąk B.K. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odwołał się równocześnie do stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z dnia 20.02.2009r. sygn. akt I OSK 480/08, w którym przyjęto m.in, iż niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję zastępczo nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Doręczenie zastępcze bowiem z mocy art.43 k.p.a. wywołuje takie skutki jak doręczenie adresatowi do rąk własnych. Niedbalstwo osoby, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego jest traktowane tak samo jak adresata decyzji. Mając na uwadze powyższe organ zauważył, iż termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upłynął dla H.B.w dniu 25 marca 2014r. Równocześnie organ odwoławczy podniósł, iż odwołanie zostało złożone osobiście w siedzibie PINB w dniu 27 marca 2014r., a zatem z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W świetle powyższego MWINB w K. skonstatował, iż przedmiotowe odwołanie zostało wniesione z uchybieniem 14 dniowego terminu do jego wniesienia, co zgodnie z art. 134 k.p.a. skutkuje wydaniem przez organ odwoławczy postanowienia o stwierdzeniu uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.
Z przedmiotowym postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nie zgodził się H.B. składając na niego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie . W osobiście wywiedzionej skardze skarżący podniósł, iż w jego ocenie odwołanie od decyzji PINB w K. zostało wniesione skutecznie, zaraz po przyjeździe do Krakowa z Wiednia gdzie mieszka na stałe. Równocześnie skarżący zarzucił, iż osoba która odebrała kierowaną do niego korespondencje nie była upoważniona do jej odbioru.
W odpowiedzi na przedmiotową skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie przedstawiając argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu .
Rozpoznając przedmiotową sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Skarga H.B. okazała się zasadna w zakresie w jakim doprowadziła do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sąd uchyla postanowienie w całości albo w części, wtedy jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W kontrolowanej sprawie doszło do naruszenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. przepisów postępowania o wyżej wskazanym charakterze, co prowadzi do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzające, iż odwołanie H.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nr [...] z dnia 3 marca 2014 znak: [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu. Przy kontroli legalności przedmiotowego rozstrzygnięcia kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości doręczenia zastępczego, skierowanej przez organ I instancji do skarżącego korespondencji. Powyższe nabiera tym bardziej na znaczeniu, iż skarżący w swojej skardze podniósł zarzut wadliwości przedmiotowego doręczenia, poprzez doręczenie przedmiotowej przesyłki osobie nieupoważnionej do jej odbioru. Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, iż jak wynika z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej przesyłki w dniu 7 marca 2014r. była ona awizowana, a doręczona zaś w dniu 11 marca 2011r. B.K. Obok imienia i nazwiska odbiorcy wprowadzono także adnotację "upow". Powyższy sposób doręczenia oraz wzajemna relacja dnia awizowania przesyłki jak i jej doręczenia wskazuje, iż jej doręczenie miało miejsce w placówce pocztowej, a nie zaś w miejscu zamieszkania adresata. Z tej perspektywy zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma odpowiedź na pytanie, czy kwestionowane przez skarżącego doręczenie, dokonane w siedzibie operatora pocztowego nie narusza treści art. 44 k.p.a. oraz art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r Prawo pocztowe. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na wzajemną relację regulacji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących doręczeń oraz ustawy z dnia 23 listopada 2012 r Prawo pocztowe. Kodeks postępowania administracyjnego regulujący zasady prowadzenia postępowania przed organami administracji publicznej w art. 39 k.p.a. stanowi, iż organ doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Według natomiast art. 43 k.p.a., doręczenie przesyłki może być dokonane nie tylko do rąk adresata, ale również - w razie jego nieobecności - innym osobom, w tym dorosłemu domownikowi, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. W sytuacji braku możliwości dokonania doręczenia bezpośrednio adresatowi, a w dalszej kolejności osobom, o których mowa w art. 43 k.p.a. znajduje zastosowanie art. 44 k.p.a., który przewiduje: konieczność przechowania przesyłki w placówce pocztowej i zawiadomienia o tym adresata (§ 1 pkt 1 i § 2), konieczność powtórnego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki (§ 3), wreszcie, w razie nieskuteczności tych działań domniemanie doręczenia (§ 4). Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje jednak szczegółowo trybu doręczania pism w przypadku ich awizowania przez operatora pocztowego. Przedmiotowa kwestia została uregulowana w art.37 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r Prawo pocztowe zgodnie z którym przesyłka pocztowa, jeżeli nie jest nadana na poste restante, może być także wydana ze skutkiem doręczenia także:
2) przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego:
a) pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej,
b) w placówce pocztowej;
3) osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego:
a) pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej,
b) w placówce pocztowej, po złożeniu na piśmie oświadczenia o zamieszkiwaniu razem z adresatem;
Należy w tym miejscu dodać, iż ustawodawca w art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r Prawo pocztowe przewidział, iż przepisy ust. 2 nie naruszają przepisów innych ustaw dotyczących sposobu, zasad i trybu doręczeń. Mając na uwadze powyższe regulacje prawne należy stwierdzić, iż w realiach niniejszej sprawy kluczową kwestią dla oceny prawidłowości kwestionowanego przez skarżącego doręczenia jest ustalenie czy odbiorca przedmiotowej przesyłki, a więc B.K. , jest jednym z podmiotów, o których mowa w art. 37 ust.2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe. Jak wynika z twierdzeń skargi ww. odbiorca miał być osobą nieuprawnioną do odbioru kierowanej do skarżącego korespondencji. Ponieważ w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek informacji pozwalających zweryfikować status podpisanej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru B.K. , kwestia ta musi zostać wyjaśniona w ponownym postępowaniu przez organ odwoławczy. W pierwszej kolejności należy ustalić, czy skarżący w placówce pocztowej w której wydano korespondencję upoważnił B.K. w trybie art. 37 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r Prawo pocztowe do jej odbioru, lub też czy wskazany odbiorca przed odbiorem przesyłki złożył na piśmie oświadczenie o zamieszkiwaniu razem z adresatem (37 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe). W końcu, gdyby takie oświadczenie zostało przez odbiorcę korespondencji sporządzone należy sprawdzić, czy we wskazanym urzędzie pocztowym skarżący uprzednio zastrzegł możliwość jej doręczenia B.K. Na konieczność rozpoczęcia ustaleń od opisanych powyżej kwestii wskazuje także adnotacja zamieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru obok imienia i nazwiska odbierającego "upow". Dopiero dysponując tymi informacjami organ odwoławczy biedzie mógł zweryfikować prawidłowość kwestionowanego droczenia, a w ślad za tym wypowiedzieć się co do terminowości wniesionego przez H.B. odwołania. W świetle powyższego należy uznać, iż zaskarżone postanowienie jest co najmniej przedwczesne i w aktualnym stanie faktycznym narusza nie tylko wskazany powyżej art.134 k.p.a., ale także art.7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. W kontekście powyższych rozważań oraz stwierdzonych uchybień organu odwoławczego mogących mieć wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a uwzględniając skargę uchylił zakażone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło