II SA/Kr 955/06
WyrokWSA w Krakowie2007-11-26
Skład orzekający: Małgorzata Brachel Ziaja, Wojciech Jakimowicz, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów administracji obu instancji, wydane na podstawie przepisu, który utracił moc obowiązującą, są dotknięte wadą nieważności?Ratio decidendi
Decyzje organów administracji obu instancji, które zostały wydane na podstawie przepisu art. 230 ustawy Prawo ochrony środowiska, który utracił moc obowiązującą przed datą wydania tych decyzji, są dotknięte wadą nieważności w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że decyzja nie ma oparcia w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Starosty o uznaniu wniosku o wydanie decyzji ograniczającej hałas emitowany przez firmę za bezzasadny. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd administracyjny stwierdził, że obie decyzje zostały wydane na podstawie przepisu, który utracił moc obowiązującą.Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel Ziaja Sędziowie : WSA Wojciech Jakimowicz AWSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [ ] w przedmiocie uznania wniosku za bezzasadny I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego S.P. kwotę 200 zł ( słownie: dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Organ l instancji Starosta .......... decyzją z dnia .........2006r. znak: ........wydana na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 230 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (Dz. U Nr 62, póz. 627 z póź. zm) a także Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U Nr 178 póz. 1841 z póź. zm) -orzekł , iż wniosek (S.P. z dnia .........2002r.) o wydanie decyzji ograniczającej hałas emitowany przez PPHU ,,[....]" Sp. J. P................. jest bezzasadny.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ l instancji podniósł, iż w wyniku uchylenia decyzji Starosty ......... przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przeprowadzono postępowanie dowodowe, gdzie firma ,,[....]" przedstawiła badania przeprowadzone przez Zakład Badań i Analiz Technicznych ,,[.....]" M.D. , ...........z których wynika, że emitowany hałas wynosi:
-w porze dzieńnej-poniżej 55 dB,
-w porze nocnej -poniżej 45 d B
co jest dopuszczalne i zgodne z dopuszczalnym poziomem hałasu podanym w w/w rozporządzeniu (tj. pkt. 3b) dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami rzemieślniczymi.
Zgodnie z tym firma ,,[.....]" nie oddziałuje negatywnie na środowisko i tym samym nie można było skorzystać z zapisu art. 362 Prawa Ochrony Środowiska. Podmiot nie przekracza dopuszczalnych norm hałasu zatem wniosek o wydanie decyzji ograniczającej poziom hałasu jest bezzasadny.
Organ l instancji podniósł także, że nie skorzystał z zapisu art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, gdyż strona domaga się rozstrzygnięcia w formie decyzji i w
świetle orzecznictwa i piśmiennictwa należało stwierdzić w oparciu o przedstawione dowody jak w sentencji.
Odwołanie od decyzji organu l instancji wniósł S.P. wnosząc o uchylenie decyzji Starosty celem wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Decyzja nie jest uzasadniona i została oparta na błędnych ustaleniach faktycznych polegających na stwierdzeniu, że działalność firmy ,,[....]" nie oddziałuje negatywnie na środowisko.
W sprawie wydano uprzednio szereg decyzji i w każdej z nich stwierdzono, iż ,,[.....]" oddziałuje negatywnie na środowisko. Aktualne rozstrzygnięcie oparto na badaniach prowadzonych przez Zakład Badań i Analiz Technicznych ,,[....]" Starostwo nie przeprowadziło w tym zakresie żądnego postępowania weryfikującego przedmiotowe dane. Dotychczas wszystkie badania potwierdzały przekroczenie norm określonych przepisami prawa. Charakter świadczonych przez ,,[....]" usług i prowadzonej przez firmę działalności przy braku modernizacji sprzętu nie uzasadniają faktu, iż nagle działalność ,,[.....]" przestała być uciążliwa dla otoczenia, środowiska naturalnego. Przedmiotowe rozstrzygnięcie jest nierzetelne, gdyż zostało oparte na nie zweryfikowanym twierdzeniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w uzasadnieniu decyzji znak: ...........z dnia ..........2005r. potwierdziło fakt przekroczenia przez ,,[......]" dopuszczalnej normy o 4,3 dB. Powyższe stwierdzono na podstawie pomiarów przeprowadzonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w K. , przeprowadzonych w dniu .........2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie negowało przedmiotowego ustalenia.
Organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , decyzją z dnia .........2006r. znak: ..............wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 112, art. 362 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U Nr 62, póz. 627 z póź. zm) -utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach orzeczenia wskazano, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W myśl przepisu art. 112 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska w szczególności poprzez utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym samym poziomie (art. 112 pkt 1) lub też zmniejszenie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego gdy nie jest on dotrzymany (art. 112 pkt 2).Natomiast przepis art. 362 ust. 1 stanowi, że w sytuacji gdy podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko organ ochrony może w drodze decyzji nałożyć obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko względnie przywrócenia środowiska do stanu właściwego.
Następnie wskazano, że październiku 2005r. Zakład Badań i Analiz Technicznych ,,[....]" z siedzibą w K. dokonał pomiaru emitowanego hałasu przez PPHU ,,[....]" So. Jawna z siedzibą w P. Pomiarów dziennych i nocnych dokonano w miesiącu sierpniu i wrześniu 2005r. w dniach od ...... sierpnia 2005r. do ....... września 2005r. Z badań pomiarów wynika, że emitowany przez hałas wynosi w porze dziennej 55dB a w porze nocnej 45 dB. Zgodnie z pkt 3 b załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U Nr 178, póz. 1841 z póź. zm) dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami rzemieślniczymi dopuszczalny poziom hałasu w porze dziennej wynosi 55 dB, natomiast w porze nocnej 45 dB. Zatem w przedmiotowej sprawie poziom emitowanego przez PPHU ,,[......]" Sp. J. z siedzibą w P. hałasu nie przekracza obowiązujących norm a tym samym przedsiębiorstwo nie oddziałuje negatywnie na środowisko. Z tych powodów nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska. Przepis ten ma zastosowanie jedynie w sytuacji negatywnego oddziaływania na środowisko przez podmiot.
W konkluzji stwierdzono, że organ l instancji rozstrzygnięcie oparł na wynikach pomiarów dokonanych przez Zakład Badań i Analiz Technicznych ,,[.....]" M.D. z siedzibą w K. Pomiary zostały dokonane przez kompetentne osoby na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Wyniki badań zostały ujęte w opracowaniu wraz z opisem sposobu i metod przeprowadzania. Zarzut odwołującego się , iż organ oparł swe rozstrzygnięcie na badaniach prowadzonych przez ,,[.....]"
natomiast nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania weryfikującego przedmiotowe dane nie jest zasadne.
Skargę do Sądu wniósł S.P., wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 póz. 1270 z póź.zm) zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego art. 112 i art. 362 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U Nr 62, póz. 627 z póź.zm) spowodowane błędną wykładnią i nieodpowiednim ich zastosowaniem.
W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że pismem z dnia .........2002r. znak: ...............Starostwo Powiatowe w ........ informuje PPHU ,,[....]" Sp. Jawna w P. , że działalność w/w firmy jest niezgodna z przepisami z zakresu Prawa Ochrony Środowiska i zaleca zmianę lokalizacji samochodów chłodni, celem wyeliminowania negatywnych oddziaływań na środowisko tj. oddziaływania hałasu na sąsiednią posesję S.P.
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. wykonał jednorazowy pomiar hałasu ( w nocy) przy pracy agregatów chłodniczych zamontowanych na naczepach samorządowych stojących przy rampie za i wyładunkowej. W prawdzie wykazane zostało przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w świetle wówczas obowiązujących przepisów ale nie dokonano pomiaru pracy agregatów w sytuacji ustawienia samochodów przy wjeździe do firmy niemal na wprost jego i zięcia posesji. Kontrola przeprowadzona w obiekcie wykazała nadmierną emisję hałasu do środowiska w porze nocnej podczas pracy agregatów chłodniczych zamontowanych na naczepach samochodów ciężarowych stacjonujących przy rampie załadunkowej co stanowi nieprawidłowe warunki akustyczne na danym terenie a tym samym uciążliwości dla tutejszych mieszkańców.
Ponadto podniósł, iż wymienione zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. nie zostało przekazane do wiadomości Starosty .........
Skarżący podniósł zarzut, iż organ l instancji nie przeprowadził żadnej weryfikacji bądź oceny wyników badań przeprowadzonych przez ,,[.....]" .
Stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , że firma ,,[.....]" nie przekracza dopuszczalnych norm jest bezzasadne.
Starosta .............nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które zostały udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej. Oparł uzasadnienie decyzji na bardzo ogólnikowych wynikach pomiarów i sprawozdania wykonanych przez ,,[.....]" , natomiast nie uwzględnił pism, notatek służbowych i jego interwencji i skarg pod kątem uciążliwości i negatywnego oddziaływania na środowisko.
Problem uciążliwości hałasowej może być rozwiązany jedynie wówczas jeżeli firma PPHU ,,[.....]" przesunie wjazd i wybuduje ekran o którym dwukrotnie przedstawiciele firmy deklarowali w Starostwie. Takie rozwiązanie w znacznym stopniu wyeliminuje uciążliwość.
W piśmie z dnia ....... czerwca 2007r. skarżący S.P. , sprecyzował żądanie skargi w ten sposób , iż domaga się :
1. uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia ........2006r. ......................
2. uchylenia decyzji organu l instancji to jest decyzji Starosty .......... z dnia ..............2006r. .................
Powyższe decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 230 ustawy Prawo o ochronie środowiska powołanego przez organ mimo, że nie obowiązującego w dacie jej wydania, przepisu art. 362 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 112 pkt 1 ustawy polegającym na nie uzasadnionym ich nie zastosowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie powołując argumenty zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu II instancji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:
Na wstępie Sąd zauważą, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, póz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ppsa, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami w nioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią- bez wątpienia- sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 1 pkt 93 ustawy z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy-Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustawach ( Dz. U Nr 113, póz. 954 ) w tytule III w dziale IV cyt. ustawy uchylono rozdział 6 i 7. Przepis art. 230 zamieszczony był w rozdziale 6 i obowiązywał do 27 lipca 2005r. Z dniem 28 lipca 2005r. utracił moc obowiązującą.
Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu ....... listopada 2005r. a w dniu ....... lutego 2006r. czyli w dniu podjęcia rozstrzygnięcia przez organ l instancji przepis ten już nie obowiązywał i nie mógł być powołany jako przepis prawa materialnego stanowiący podstawę wydania decyzji przez organ. Organ II instancji
wydając w dniu ...........2006r. decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję wydał ją również w oparciu o przepis , który już nie obowiązywał. Rozstrzygnięcie zatem organów l i II instancji wydane zostało bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156§ 1 pkt2 kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawą prawną decyzji może być wyłącznie norma prawa materialnego lub procesowego ustanowiona przepisem powszechnie obowiązującym. Wydanie decyzji ,,bez podstawy prawnej" oznacza, że decyzja nie ma podstaw w żadnym powszechnie obowiązującym przepisie prawnym o charakterze materialnym (lub procesowym) zawartym w ustawie lub w akcie wydanym z wyraźnego upoważnienia ustawowego.
Decyzja jest wydana bez podstawy prawnej , gdy została podjęta na podstawie przepisu prawa, który utracił moc obowiązującą w wyniku uchylenia a przepisy przejściowe nie dają podstaw do jego zastosowania.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm). -uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm).-ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również decyzję z ..........2006r. wydaną przez organ l instancji. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej.
W związku z tym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany bez podstawy prawnej przez organ administracyjny, koniecznym było stwierdzenie, że decyzje wydane przez organy obu instancji dotknięte są wadą nieważności w rozumieniu art. 145 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło