II SA/Kr 955/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi S.D. na postanowienie Wojewody z dnia [....] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala Decyzją z [...]maja 1995 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 70 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), Kierownik Urzędu Rejonowego w G. nakazał S.D. wykonanie w terminie do [...] lipca 1995 r. przy istniejącym budynku mieszkalno - gospodarczo -inwentarskim zlokalizowanym na działce nr [...] w B. , gnojownika oraz zbiornika na gnojowicę. Ponadto Kierownik Urzędu Rejonowego w G. orzekł, że przed wykonaniem powyższego należy przedłożyć projekt budowlany gnojowni oraz zbiornika na gnojowicę celem zatwierdzenia. Wojewoda decyzją z [...] lipca 1995 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania S.D. od wyżej wskazanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. utrzymał ją w mocy. W dniu [...] lipca 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w G. , na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. Nr 9 z późn. zm.), wydał decyzję, znak: [...], którą zmienił własną decyzję z [...] maja 1995 r., znak: [...], w części dotyczącej terminu jej wykonania i ustalił nowy: termin do przedłożenia projektu budowlanego gnojowni oraz zbiornika na gnojowicę - do [...] sierpnia 1995 r., termin wykonania szczelnego gnojownika oraz zbiornika na gnojowicę - do [...] września 1995 r. Pozostałe elementy decyzji, jak orzekł, pozostają bez zmian. Wojewoda również po rozpoznaniu wniesionego przez S.D. odwołania, decyzją z [...] września 1995 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownik Urzędu Rejonowego w G. z [...] lipca 1995 r., znak: [...] Upomnieniem z dnia [...] listopada 1995 r., znak: [...], Kierownik Urzędu Rejonowego w G. wezwał zatem S.D. do wykonania w terminie 7 dni obowiązku przedłożenia projektu budowlanego gnojownika oraz zbiornika na gnojowicę, zlokalizowanych na działce nr [...] w S. Wskazał w nim, że obowiązek ten wynika z decyzji z dnia [...] maja 1995 r. i pouczył go o stosownych regulacjach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24, poz. 151), wyjaśniając jakie środki egzekucyjne są w niej przewidziane oraz jakie skutki za sobą pociąga dobrowolne wykonanie nałożonego na zobowiązanego obowiązku. Decyzją z dnia [...] lutego 1996 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 157 § 1, art. 158 t. 156 § 1 k.p.a., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. odmówił stwierdzenia nieważności między innymi decyzji: z [...] lipca 1995 r., znak [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] maja 1995 r., znak: [...] w sprawie nakazu wykonania szczelnego gnojownika oraz zbiornika na gnojówkę oraz decyzji z dnia [...] września 1995 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] lipca 1995 r., znak: [...], w sprawie zmiany terminu wykonania decyzji Kierownika z [...] maja 1995 r., znak: [...]. Wyrokiem natomiast z 5 listopada 1996 r. , sygn. akt: IV SA 372/96, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę S.D. na w/w decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] lutego 1996 r., znak: [...]. W dniu [...] marca 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w G. wystawił tytuł wykonawczy, znak:[...], wskazując w nim, że S.D. nie wykonał obowiązku przedłożenia projektu budowlanego gnojownika oraz zbiornika na gnojowicę, zlokalizowanych na działce nr [...] w B. , celem jego zatwierdzenia, który to obowiązek wynika z decyzji z dnia [...] maja 1995 r. [...] marca 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w G. wydał również postanowienie, znak: [...], którym nałożył na S.D. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 30 zł, wzywając go jednocześnie do jej wpłacenia i do wykonania obowiązku wynikającego z wystawionego tytułu egzekucyjnego. Następnie postanowieniem z [...] maja 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w G. nałożył drugą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30 zł., a postanowieniem z [...] września 1996 r., Kierownik nałożył na S.D. trzecią grzywnę w celu przymuszenia. Pierwsze z wymienionych postanowień nakładających na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia - z [...] marca 1996 r. - zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody z [...] kwietnia 1996 r., znak: [...]. Postanowienie natomiast z [...] września 1996 r. także zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody z [...] listopada 1996 r., znak: [...], nadto skarga na to ostatnie postanowienie Wojewody została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 15 kwietnia 1998 r., sygn. akt: II SA/Kr 2208/96. Postanowieniem z [...] sierpnia 1998 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 64, art. 116 pkt 1, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst, Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161), Kierownik Urzędu Rejonowego w G. nałożył na S.D. czwartą grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30 zł. Postanowieniem z [...] października 1998 r., znak [...], Kierownik odmówił uznania przedstawionych w piśmie z dnia [...] września 1998 r. przez S.D. zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewody [...] grudnia 1998 r., znak: [...]. S.D. nie zgadzając się z postanowieniem Kierownika z [...] sierpnia 1998 r., znak: [...] nakładającym na niego czwartą grzywnę w celu przymuszenia wniósł zażalenie, w którym podniósł, że organ popełnił błąd. Uważa, że wykonał on obowiązek, a zatem stosowanie środka egzekucyjnego w takim wypadku jest niedopuszczalne. Wskazał, że wraz projektami przedłożył on zaświadczenie, wydane przez Urząd Gminy G. , por pismo przewodnie z dnia [...].02.1997 r., stanowiące dowód, iż jako użytkownik działek nr [...] i [...] ma prawo dysponowania nieruchomości na cele budowlane. Zarzucił organowi, że de facto jest to już szósta grzywna, która narusza art. 121 ustawy, bo grzywny te wielokrotnie nakładane nie mogą przekroczyć łącznie 150.00 zł, podczas gdy ta przekracza 180,00 zł. Nie wie, czy skoro przedłożył projekt tytuł wykonawczy zmierza do wyegzekwowania innego projektu. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] grudnia 1998 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Urzędu Rejonowego w G. o nałożeniu czwartej grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Wojewoda podniósł, że wskutek upływu bezskutecznie zakreślonego terminu do wykonania obowiązku, wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 1998 r. , II SA/Kr 2208/98, po rozpoznaniu skargi na postanowienie z [...] listopada 1996 r.. Sąd skargę oddalił podkreślając w jego uzasadnieniu, że organ zasadnie wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne. Tak więc kontynuacja postępowania egzekucyjnego, w świetle tego wiążącego dla organu wyroku, jest prawidłowa i zasadna, zgodna z regulacją ustawową. Postępowanie egzekucyjne organ wszczyna na podstawie tytułu wykonawczego, co nastąpiło. Grzywna została naliczona zgodnie z art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do argumentacji zażalenia Wojewoda stwierdził, że nie znajduje ona uzasadnienia, bo obowiązek wynika z wiążącej decyzji. Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie Wojewody wniósł S.D. powtarzając w niej zarzuty podniesione uprzednio w zażaleniu od postanowienia organu egzekucyjnego l instancji, w szczególności, że w jego ocenie, organy egzekucyjne naruszyły art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem grzywny nakładane wielokrotnie (szeiściokrotnie zdaniem skarżącego), nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 150,00 zł, a w niniejszej sprawie grzywna nałożona postanowieniem z [...] sierpnia 1998 r. de facto przekracza łącznie sumę 180,00 zł. W odpowiedzi na tę skargę Wojewoda podniósł, że zarzuty skarżącego są niezasadne. Z akt sprawy wynika, że na skarżącego były nakładane czterokrotnie grzywny w celu przymuszenia, a nie sześciokrotnie. Łączna suma nałożonych grzywien nie przekroczyła kwoty 150 zł. Grzywny te zostały nałożone po uprzednim stwierdzeniu nie wykonania przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji i po prawidłowym wystosowaniu upomnienia. Wojewoda wniósł więc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych ( art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonują również z urzędu. Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przeprowadzona w niniejszej sprawie sądowa kontrola wydanych w niej postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wedle wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu egzekucyjnego l instancji są zgodne z przepisami prawa, obowiązującymi w dacie ich wydawania. W rozpatrywanej sprawie nie ulega żadnym wątpliwościom, że na skarżącego jako zobowiązanego do wykonania obowiązku polegającego na przedłożeniu projektu budowlanego gnojowni oraz zbiornika na gnojowicę celem zatwierdzenia, wypływającego z ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] maja 1995 r., znak:[...], nałożone zostały cztery grzywny w celu przymuszenia. Mianowicie postanowieniami: [...] marca 1996 r., [...] maja 1996 r., [...] września 1996 r. (zweryfikowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 1998 r., sygn. akt: II SA/Kr 2208/96 oddalającym skargę) oraz podlegającym obecnej ocenie z [...] sierpnia 1998 r. Pierwsze trzy z wymienionych postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skarżącego do wykonania ciążącego na nim obowiązku, zostały wydane na gruncie ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r., Nr 36, poz. 161, zwanej dalej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wówczas obowiązujący art. 121 § 1 wyżej wskazanej ustawy stanowił, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie. W myśl § 2 tego przepisu każdorazowo nałożona grzywna wobec osób fizycznych nie może jednak przekraczać sumy 300.000 zł., zgodnie natomiast z § 3 tej ustawy grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć sumy 1.500.000 zł. Czwarta grzywna w celu przymuszenia (z [...] sierpnia 1998 r.), została nałożona na skarżącego w chwili, gdy weszła w życie ( z dniem 28 grudnia 1996 r.) ustawa z dnia 11 października 1996 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 1996 r. nr 146, poz. 680). Ten wskazany akt prawny dokonał zmiany w treści art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Między innymi § 4 art. 121 tejże ustawy otrzymał brzmienie, że jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Jednakże art. 2 ustawy zmieniającej stanowił, że w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przed dniem wejścia w życie ustawy (ustawy zmieniającej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a więc przed dniem 28 grudnia 1996 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z powyższym nie budzi zastrzeżeń, że organy egzekucyjne w niniejszym przypadku w sposób prawidłowy zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakładając na S.D., kolejną (czwartą) grzywnę w celu przymuszenia, której określona w niej wysokość grzywny w celu przymuszenia, nie przekracza dopuszczalnej wysokości grzywien przepisami ustawy w brzmieniu przed wejściem w życie z dniem 28 grudnia 1996 r. ustawy nowelizującej. Bezspornym jest bowiem, że postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego wszczęte zostało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skoro tytuł wystawiono w dniu [...] marca 1996 r., a jego doręczenie miało miejsce przed 28 grudnia 1996 r. Art. 121 przepisów dotychczasowych (ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązujących przed nowelizacją), które stosować nakazywał organom art. 2 ustawy nowelizującej, stanowił w § 3 art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, że grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć sumy 1.500.000 zł, zaś w myśl § 2 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać sumy 300.000 zł. Wymogi te spełnia grzywna w celu przymuszenia określona w postanowieniu organu l instancji, utrzymanym w mocy postanowieniem organu II instancji, w wysokości 30 zł. Nawet jeżeli by oceniać wszystkie grzywny, to skoro, w myśl § 1 art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu sprzed nowelizacji dopuszczalne było kilkakrotne nakładanie grzywien w celu przymuszenia, a nałożono cztery, każdą w wysokości po 30 zł, to wymogi z art. 121 w brzmieniu sprzed nowelizacji zostały bez wątpienia przez organy egzekucyjne spełnione. Przy tym podkreślić należy, że dokonana przez sąd w wyroku z dnia 15 kwietnia 1998 r., sygn. akt: II SA/Kr 2208/96 ocena prawidłowości nałożenia grzywny w celu przymuszenia w postanowieniu z [...] września 1996 r., znak: [...], jest w niniejszej sprawie wiążąca z mocy postanowień art. 153 p.p.s.a. stanowiącego, że ocena prawna wyrażona przez sąd wiążą w sprawie ten sąd i organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu l instancji nie naruszają zatem prawa, a zarzuty skarżącego są całkowicie bezzasadne. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi.