II SA/Kr 959/00
WyrokWSA w Krakowie2004-03-29
Skład orzekający: Grażyna Danielec, Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe dla strażaków powinna być obliczana według stawek obowiązujących w dniu złożenia wniosku, czy w dniu zakończenia budowy, jeśli decyzja o przyznaniu zaliczki została wydana po wejściu w życie rozporządzenia regulującego zasady przyznawania tej pomocy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe dla strażaków powinna być obliczana według stawek obowiązujących w dniu złożenia wniosku, a nie w dniu zakończenia budowy, jeśli decyzja o przyznaniu zaliczki została wydana po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1998 r. Zastosowanie przepisu § 6 tego rozporządzenia, który odnosi się do pomocy przyznanej przed wejściem w życie rozporządzenia, stanowiło naruszenie prawa.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu mieszkalnego w 1995 r. Pomoc w formie zaliczki przyznano mu decyzją z 1997 r. Po ukończeniu budowy w 2000 r. organ I instancji przyznał pomoc w pełnej wysokości, stosując stawki i normy obowiązujące na dzień 1.12.1997 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji, który zastosował przepis § 6 rozporządzenia z 10 stycznia 1998 r. Skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie przepisów, zaniżenie kwoty pomocy oraz przewlekłość postępowania. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2004r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia 17 marca 2000r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/ Kr 959/ 00
UZASADNIENIE
Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] decyzją z dnia 17.03.2000r [...], powołując się na przepis art. 80 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. 0 Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400 z póżn. zm.),.§ 3 ust.3 pkt.1 i ust.4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997r w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 4, poz. 13, z 1998r) i §6 ust. 1lit.a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r w sprawie pomocy na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 15, poz. 68), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] dnia 15.02. 2000r w przedmiocie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe udzielonej R. K..
W skardze na powyższą decyzję R. K. zarzucił , że zastosowano w stosunku do niego niewłaściwe przepisy skutkiem czego decyzja jest dla niego niekorzystna, gdyż zaniżona została kwota przyznanej pomocy. Mianowicie powołany w uzasadnieniu decyzji Komendanta Wojewódzkiego przepis § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998r w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (wyżej powołanego) dotyczy przypadków, w których strażak skorzystał z pomocy finansowej w formie zaliczkowej przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Natomiast Skarżącemu pomoc w formie zaliczkowej przyznano dopiero w grudniu 1997r., a powołane rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 grudnia 1997r. - to jest z mocą wsteczną - co wynika z przepisu §10 tego rozporządzenia .
Nadto w okresie który upłynął pomiędzy datą złożenia wniosku , tj. 15.12.1995r a wydaniem decyzji o przyznaniu pełnej pomocy finansowej tj. dniem 15.02.2000r uległy zwiększeniu uprawnienia skarżącego ze względu na urodzenie się dziecka w tym czasie .
Podniesiony został w skardze także zarzut przewlekłości postępowania co uniemożliwiło Skarżącemu skorzystanie przez ten okres z przysługujących mu jako funkcjonariuszowi Państwowej Straży Pożarnej ,uprawnień.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki wniósł o jej oddalenie, albowiem okoliczność, że cel pomocy finansowej nie został zrealizowany, spowodowała konieczność rozliczenia pomocy finansowej udzielonej w formie zaliczkowej według stawek obowiązujących na dzień , w którym upłynęły 3 lata od dnia w którym wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę, a według norm zaludnienia przysługujących w dacie złożenia wniosku. Jako podstawę zajęcia takiego stanowiska Komendant Wojewódzki wskazał przepis § 6 pkt.2 lit.a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 10 stycznia 1998r. -powołanego na wstępie, równocześnie wskazując na § 4 tego rozporządzenia jako miarodajny w zakresie określenia ilości przysługujących norm zaludnienia . Wyrażony został także pogląd, że pomoc finansowa ma charakter przywileju, dlatego zarzut przewlekłości postępowania jako przyczyny wyrządzenia szkody nie może zostać uznany za trafny.
Ustalony przez organy stan faktyczny sprawy jest zasadniczo niesporny i przedstawia się następująco:
W dniu 12.12. 1995 r R. K. pełniący służbę w Jednostce Ratowniczo -Gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej w [...] ( przy czym strażakiem mianowany został na stałe od 16. 12. 1992 r)., złożył wniosek o przyznanie pomocy mieszkaniowej na wybudowanie domu mieszkalnego. Pomoc finansową uzyskał na podstawie decyzji z dnia [...].1997 r w wysokości [...] zł. Jako uwzględnionych przy określeniu wysokości pomocy finansowej wymieniono wnioskodawcę z żoną i synem ur. [...].1993 roku co pozwalało na obliczenie 3 norm zaludnienia przy przyjęciu stawki 320 zł za 1m2.
Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została w dniu
[...].1992 r ,a budowę R.K. ukończył i zamieszkał w tym domu w czerwcu 2000 r ,co wynika z złożonego oświadczenia
W tych okolicznościach organ I instancji - Komendant
Miejski Państwowej Straży Pożarnej przyznając pomoc finansową w pełnej wysokości za podstawę ustalenia jej wysokości przyjął posiadane na dzień 1.12.1997 r uprawnienia i fakt nieukończenia budowy, wysokość kwoty za 1 m2-320 zł , przy uznaniu 3 norm zaludnia przewidzianych, jak można się domyślać przepisem § 3 pkt.1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997 r w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej ( Dz.U.z 1998 r Nr 4 poz. 13 ). Tak przyjęty sposób obliczenia przysługującej R. K. pomocy finansowej na budowę domu został utrzymany zaskarżoną decyzją Komendanta Wojewódzkiego .
Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Powołany przez organ II instancji przepis § 6 rozporządzenia stanowi, że:
§ 6. 1. W przypadku gdy strażak skorzystał z pomocy finansowej w formie zaliczkowej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, przyznaje się pomoc finansową w pełnej przysługującej wysokości, uwzględniając wypłaconą zaliczkę, przy czym stosuje się następujące zasady:
1) jeżeli cel pomocy finansowej został zrealizowany (strażak uzyskał lokal, zakończył budowę, remont, modernizację lokalu lub domu jednorodzinnego), wydaje się decyzję o przyznaniu pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości, według stawek i na zasadach obowiązujących w dniu zakończenia realizacji celu,
2) jeżeli cel pomocy finansowej nie został zrealizowany, a została ona udzielona na budowę (remont, modernizację) lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu jednorodzinnego, wydaje się decyzję o przyznaniu pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości, według stawek obowiązujących w dniu, w którym upłynęły:
a) 3 lata od dnia wydania decyzji o pozwoleniu na budowę,
b) rok od dnia wypłaty pomocy finansowej na remont (modernizację),
c) 2 lata od dnia uzyskania domu (lokalu) do wykończenia,
3) jeżeli cel pomocy finansowej nie został zrealizowany, a została ona udzielona na uzyskanie lokalu spółdzielczego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość, wydaje się, na wniosek strażaka, decyzję o przyznaniu pomocy finansowej według stawek i na zasadach określonych w niniejszym rozporządzeniu.
Treść tego przepisu wskazuje jednoznacznie na ograniczenie zakresu jego zastosowania do sytuacji w których pomoc w formie zaliczkowej przyznana została strażakowi przed wejściem w życie rozporządzenia, gdyż tylko w takiej sytuacji możliwe było skorzystanie z tej pomocy w terminie określonym tym przepisem.
Z kolei § 10 rozporządzenia stanowi, że rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia jednakże z mocą od dnia 1 grudnia 1997r., a przepisy rozporządzenia stosuje się w myśl § 9 - do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem jego wejścia w życie .
Już literalna wykładnia tych przepisów wskazuje na to, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje przepis § 4 rozporządzenia, albowiem skarżący nie mógł skorzystać z pomocy finansowej w formie zaliczkowej, skoro przyznana mu została decyzją wydaną po dacie określonej § 10 rozporządzenia, która jest datą uzyskania wstecz mocy obowiązującej przez ten akt prawny.
Fakt iż wydając decyzje o pomocy na budownictwo mieszkaniowe w formie zaliczkowej organy nie mogły przewidzieć zmiany stanu prawnego nie ma znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy.
Zastosowanie w stosunku do Skarżącego przepisu § 6 rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1998 r. wyżej powołanego stanowi naruszenie prawa polegające na nie uwzględnieniu faktu , że pomoc finansowa udzielona została po dacie 1 grudnia 1997r. wskazanej w przepisie § 10 jako dzień uzyskania mocy obowiązującej przez to rozporządzenie, natomiast wynikające z treści zastosowanego przepisu. Zasady przyznania pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości dotyczą wyłącznie przypadku, gdy strażak skorzystał z pomocy zaliczkowej przed wejściem w życie rozporządzenia, co jest równoznaczne z uzyskaniem mocy obowiązującej. Wydane po dniu ogłoszenia decyzje Komendanta Miejskiego, jak i Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej powinny treść przepisów tych uwzględnić .
Przy ponownym rozpoznaniu zastosowanie znaleźć powinien przepis § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r , stanowiący ,że wysokość pomocy finansowej oblicza się przez przemnożenie kwoty [...]zł. przez liczbę norm zaludnienia przysługujących strażakowi i każdemu członkowi jego rodziny, określonych w przepisach o przydziale i opróżnianiu lokali, według uprawnień na dzień złożenia wniosku. Zwiększenie uprawnień po dacie złożenia wniosku , a wynikające z faktu urodzenia dziecka nie może mieć wpływu na wysokość przyznanej pomocy.
Na marginesie sprawy należy zauważyć, że zaprezentowany przez organ II instancji pogląd iż pomoc finansowa stanowi przywilej którego przyznanie zależy od organu co usprawiedliwia zwłokę do jakiej doszło przy rozpatrzeniu wniosku nie znajduje potwierdzenia w konstrukcji pojęcia "uprawnienia", istotą którego jest ,że to kwestia realizacji uprawnienia bądź nie, należy do uprawnionego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 §1 pkt 1 i art..200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) w związku z przepisem art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przewidziane przepisem art.152 ustawy o postępowaniu przed sadami administracyjnymi rozstrzygnięcie dotyczące wstrzymania wykonania uchylonej decyzji w rozpatrywanej sprawie nie może znaleźć zastosowania gdyż wstrzymanie wykonania decyzji przyznającej pomoc finansową, której uchylenie wynika jedynie z faktu, że wysokość przyznanej pomocy uległa zaniżeniu pozostawałoby w sprzeczności z zapisem art.134 §2 tej ustawy stanowiącym o zakazie zmiany na niekorzyść skarżącego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło