II SA/Kr 960/09

Kraków, dnia 16 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski po rozpoznaniu w dniu 16 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 kwietnia 2009 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić wniosek skarżącego J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego źródła dochodu. Wnioskodawca podał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. 153 m2 , mieszkanie o pow. 25 m2 oraz nieruchomość rolna o łącznej pow. około 5,60 ha. Stosownie do zarządzenia referendarza sądowego z dnia 8 lipca 2009 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez oświadczenie z czego się utrzymuje, przedstawienie dokumentów poświadczających wysokość osiąganego dochodu, w tym zeznań podatkowych za rok 2008, udokumentowanie obciążeń budżetu domowego, kosztów utrzymania, leczenia. Skarżący został wezwany także do potwierdzenia stosowanymi dokumentami wydatków związanych z utrzymaniem, a także do wykazania dochodu osiąganego z prowadzonego gospodarstwa rolnego, w tym wysokości dopłat z UE. W odpowiedzi na powyższe skarżący oświadczył, iż utrzymuje się jedynie z uprawy roli i nie pobiera żadnych świadczeń. Do pisma dołączył decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2008 (podatek rolny, leśny i od nieruchomości) w wysokości 77 zł i 147 zł. Skarżący nie wykonał wezwania w pozostałym zakresie, w tym nie podał jakie ponosi koszty utrzymania, ani też ich nie udokumentował. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2009r. referendarz sądowy oddalił wniosek J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył w terminie sprzeciw, zarzucając iż "nie ma obowiązku wykazywać tego czego nie posiada". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał tej przesłanki. Przede wszystkim nie wskazał on podstawowych danych o które został wezwany, w zakresie ponoszonych wydatków na utrzymanie, jak i dochodów jakie osiąga z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Skarżący wskazał jedynie wysokość płaconego podatku rolnego co do posiadanych nieruchomości i ogólnie podał, że utrzymuje się z pożytków rolnych - ziemniaków. Stosownie zaś do art. 246 p.p.s.a. to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania swojej trudnej sytuacji materialnej. Brak w/w oświadczeń i dokumentów jest przeszkodą do rzetelnej oceny sytuacji materialnej skarżącego, zwłaszcza wobec wskazywania posiadania przez niego znacznego areału nieruchomości rolnych - 5,60 ha, a także domu o powierzchni 153 m2 oraz mieszkania o pow. 25 m2. Posiadane nieruchomości mieszkalne oraz nieruchomości rolne (gospodarstwo o znacznym areale) wskazują, że skoro skarżącego stać na ich utrzymanie to nie może on znajdować się w stanie ubóstwa. Podnieść przy tym należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W powyższej sytuacji zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli, jako podatników. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.