II SA/Kr 960/09

Kraków, dnia 11 czerwca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 kwietnia 2009 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić wniosek skarżącego J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 10 stycznia 2010r. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego źródła dochodu. Wnioskodawca podał, że w skład jego majątku wchodzi dom o pow. 153 m2 , mieszkanie o pow. 25 m2 oraz nieruchomość rolna o łącznej pow. około 5,60 ha. Stosownie do zarządzenia referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2010 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających wysokość osiąganego dochodu, wyjaśnienie jaki dochód osiąga z tytułu prowadzonego gospodarstwa wraz z dopłatami z Unii Europejskiej i określeniem charakteru prowadzonej produkcji, wyjaśnienie jakie koszty i z jakich środków ponosi skarżący w związku z posiadanymi nieruchomościami wraz przedstawieniem stosownych dokumentów potwierdzających wydatki na utrzymanie, oświadczenie czy skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej oraz przedstawienie rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na powyższe skarżący oświadczył, iż uzyskuje dochód zerowy. Nie pobiera żadnych dotacji z Unii. Uprawia jedynie ziemniaki. Czasami zdobywa niewielkie wynagrodzenie za drewno opałowe. Nie prowadzi żadnej hodowli zwierząt. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie posiada rachunków bankowych. Skarżący nie wykonał wezwania w pozostałym zakresie, w tym nie podał jakie ponosi koszty utrzymania w stosunku do posiadanych nieruchomości, ani też ich nie udokumentował. Postanowieniem z dnia 14 maja 2010r. referendarz sądowy oddalił wniosek J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący złożył w terminie sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy osoba ubiegająca się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowy wniosek nie jest pierwszym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. WSA w Krakowie prawomocnym postanowieniem z dnia 16 września 2009r. oddalił wniosek o udzielenie prawa pomocy. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W związku z tym wnioskodawca ma prawo do wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, jednakże odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpoznawaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazał wystąpienia istotnej zmiany okoliczności, która dawałaby podstawę do zmiany oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy. Ponownie w sposób identyczny przedstawił on swoją sytuację materialną jako bardzo trudną, ale nie wskazał on podstawowych danych o które został wezwany, w tym przede wszystkim informacji w zakresie ponoszonych wydatków na utrzymanie, jak i ponoszonych kosztów związanych z posiadanymi nieruchomościami. Stosownie zaś do art. 246 p.p.s.a. to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania swojej trudnej sytuacji materialnej. Brak w/w oświadczeń jest przeszkodą do oceny sytuacji materialnej skarżącego, zwłaszcza wobec wskazywania posiadania przez niego znacznego areału nieruchomości rolnych - 5,60 ha, a także domu o powierzchni 153 m2 oraz mieszkania o pow. 25 m2. Posiadane nieruchomości mieszkalne oraz nieruchomości rolne (gospodarstwo o znacznym areale) wskazują że skoro skarżącego stać na ich utrzymanie to nie może on znajdować się w stanie ubóstwa. Ponadto nie można uznać, za uzasadnione powoływanie się przez wnioskodawcę na brak dochodowości gospodarstwa, ponieważ brak racjonalnego wykorzystywania powyższego składnika majątkowego obciąża jego właściciela i nie może stanowić podstawy do uzyskania zwolnienie od kosztów, które w efekcie oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli, jako podatników. Podnieść przy tym należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób pozostających w bardzo trudnej sytuacji materialnej (ubóstwie), a strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 246 § 1 p.p.s.a.