II SA/Kr 963/03
PostanowienieWSA w Krakowie2006-06-28
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona do sądu administracyjnego przez pełnomocnika, który nie posiadał umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może zostać skutecznie uzupełniona przez tego pełnomocnika po ustanowieniu go w toku postępowania?Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez pełnomocnika, który nie posiadał umocowania do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie może zostać skutecznie uzupełniona przez tego pełnomocnika po ustanowieniu go w toku postępowania. Podpis pełnomocnika na skardze jest skuteczny jedynie od daty udzielenia mu pełnomocnictwa, a nie od daty pierwotnego wniesienia skargi, jeśli w tym momencie nie był on umocowany. Brak podpisu strony lub prawidłowo umocowanego pełnomocnika na skardze stanowi brak formalny, który skutkuje odrzuceniem skargi, jeśli nie zostanie uzupełniony przez stronę.Stan faktyczny
Skarżąca E. F. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. za pośrednictwem pełnomocnika R. Ś., który był umocowany jedynie do postępowania administracyjnego. Skarga została wniesiona w dniu [...].04.2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie. Po ustanowieniu nowego pełnomocnika, adwokata A. W., w dniu [...].05.2005 r., Sąd wezwał go do uzupełnienia skargi poprzez jej podpisanie przez skarżącą osobiście. Pełnomocnik A. W. podpisał skargę w imieniu skarżącej, jednak Sąd uznał ten podpis za nieskuteczny w odniesieniu do okresu sprzed ustanowienia pełnomocnictwa.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 lutego 2003 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: skargę odrzucić
Na wniosek E. F., reprezentowanej przez R. Ś. -pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu administracyjnym, Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na dobudowie części gastronomicznej do istniejącego budynku mieszkalnego, wykonaniu przyłączy instalacyjnych oraz przebudowie pomieszczeń gospodarczych na potrzeby planowanej gastronomii.
Decyzję tą w dniu [...].12.2002 r. odebrał R. Ś. W dniu [...].12.2002 r. odwołanie od tej decyzji wnieśli R. M. –D. i W. D..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 24.02.2003 r. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I-instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta O.
Decyzję organu odwoławczego R. Ś. otrzymał w dniu [...].03.2003 r. i w dniu [...].04.2003 r. wniósł od niej skargę do Naczelnego Sąd Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie. Skargę podpisał R. Ś. działając z upoważnienia inwestora – E. F.. Do skargi dołączono pełnomocnictwo udzielone R. Ś. w toku postępowania administracyjnego przez E. F., upoważniające pełnomocnika do reprezentowania mocodawczym w zakresie objętym umową o prace projektowe, a w szczególności do udziału w postępowaniu w sprawie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz w postępowaniu w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę.
W dniu [...].05.2005 r. do sprawy przystąpił adwokat A. W., pełnomocnik E. F., dołączając pełnomocnictwo. W dniu [...].03.2006 r. wniesiony został wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, po czym w dniu [...] i [...] marca 2006 r. powiadomiono wszystkie pozostałe strony o wniosku skarżącej E. F. o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i możliwości zgłoszenia wniosku o przeprowadzenie rozprawy w terminie 14 dni. Żadna ze stron nie złożyła wniosku o przeprowadzenie w sprawie rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wezwaniem z dnia [...].05.2006 r. zwrócił się do A. W. o uzupełnienie wniesionej w dniu [...].04.2003 r. skargi do Naczelnego Sąd Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie poprzez usunięcie braku formalnego, polegającego na braku podpisania skargi przez skarżącą E. F. osobiście, wyznaczając w tym celu termin 7 dni na dokonanie tego uzupełnienia pod rygorem odrzucenia skargi.
W dniu [...].06.2006 r. pełnomocnik skarżącej adwokat A. W. uzupełnił skargę z dnia [...].04.2003 r. o swój podpis wyjaśniając, iż jako pełnomocnik upoważniony został do podejmowania wszelkich czynności w tym do uzupełniania braków formalnych pism procesowych.
Pełnomocnik A. W. wskazał również, iż powiadomił skarżącą o wezwaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wysyłając jej w dniu [...].06.2006 r. faxem informację o wezwaniu Sądu do osobistego podpisania skargi. W dniu [...].06.2006 r. E. F. złożyła dwa podpisy: jeden na przefaksowanym piśmie pełnomocnika A. W. informującym skarżącą o wezwaniu Sądu do osobistego podpisania skargi oraz drugi podpis na przefaksowanym wezwaniu Sądu do osobistego podpisania skargi. W dniu [...].06.2006 r. taką przesyłkę otrzymał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Przesyłka nie zawierała skargi z dnia [...].04.2003 r. Skarga wniesiona w dniu [...].04.2003 r. nie została podpisana przez skarżącą E. F.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24.02.2003 r. została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie w dniu [...].04.2003 r.
Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.
W tej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarga w imieniu E. F. została wniesiona przez R. Ś., pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu administracyjnym. Pełnomocnictwo z dnia [...].10.2001 r. udzielone R. Ś. przez E. F. obejmowało tylko reprezentowanie mocodawczyni w postępowaniu administracyjnym, a tym w szczególności do udziału w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, wystąpienia o uzyskanie zapewnienia zasilania projektowanego budynku oraz ustalenia technicznych warunków połączenia do sieci uzbrojenia terenu, a także wystąpienia o uzyskanie uzgodnień i opinii niezbędnych do skompletowania dokumentów umożliwiających uzyskanie pozwolenia na budowę oraz udział w postępowaniu w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę. Treść pełnomocnictwa nie obejmuje w jakimkolwiek zakresie reprezentowanie mocodawczyni (skarżącej E. F.) w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Nie ulega również wątpliwości, że R. Ś. nie był uprawniony do wniesienia skargi w imieniu skarżącej nie tylko z powodu braku w tym zakresie pełnomocnictwa, ale również dlatego, że w chwili wnoszenia skargi (w dniu [...].04.2003 r.) obowiązujący w tym zakresie art. 87 k.p.c. który wyraźnie wskazywał, że pełnomocnikiem w postępowaniu sądowym może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. Dodatkowo pełnomocnikiem przedsiębiorcy nie posiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik takiego przedsiębiorcy. Stosowanie art. 87 k.p.c. do postępowania sądowoadministracyjnego wynikało z treści art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, póz. 368 ze zm.).
Z dniem 1.01.2004 r. weszła w życie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne; pełnomocnikiem przedsiębiorcy może być również pracownik tego przedsiębiorcy (art. 35 § l i 2 P.p.s.a.).
Interpretacja powołanych przepisów prowadzi do wniosku, iż w postępowaniu przed sądem administracyjnym (do 1.01.2004 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym-Ośrodkiem Zamiejscowym, a po tej dacie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym) pełnomocnikiem strony nie mogła być osoba nie będąca jednocześnie stroną postępowania, rodzicem, małżonkiem, bratem bądź siostrą (rodzeństwem) lub zstępnym strony bądź też adwokatem bądź radcą prawnym. Pełnomocnik w postępowaniu administracyjnym R. Ś. nie spełnia żadnej z wyżej wymienionych przesłanek i tym samym nie można uznać go za pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Jednocześnie po wniesieniu skargi, a przed rozstrzygnięciem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skarżąca ustanowiła swoim pełnomocnikiem adwokata A. W.. Pełnomocnictwo to zostało ustanowione w dniu [...].05.2005 r. i zostało złożone w Sądzie dnia [...].05.2005 r. Pełnomocnictwo to ma charakter ogólny i upoważnia do reprezentowania skarżącej.
W związku z ustanowieniem pełnomocnika, Sąd zobowiązany jest, na podstawie art. 67 § 5 P.p.s.a., kierować pisma pełnomocnikowi strony. Taka jest bowiem treść tego przepisu i nie przewiduje on wyjątków. Z istoty pełnomocnictwa prawidłowo udzielonego w toku postępowania sądowego wynika, że stronę reprezentuje właśnie pełnomocnik od chwili jego ustanowienia.
Reguła ta ma zastosowanie również wówczas, gdy strona mieszka za granicą, a w postępowaniu sadowym reprezentuje ją pełnomocnik. W związku z tym również pismo wzywające do usunięcia braków formalnych skargi kierowane jest do pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał więc pełnomocnika skarżącej adwokata A. W. o uzupełnienie wniesionej w dniu [...].04.2003 r. skargi poprzez jej podpisanie przez skarżącą osobiście. Wezwanie to nie zostało wykonane, zaś sam pełnomocnik oświadczył, iż zakres udzielonego mu pełnomocnictwa upoważnia go do usuwania braków formalnych skargi i tym samym w imieniu skarżącej E. F. dokonał podpisania skargi. W ocenie pełnomocnika skarżącej adwokata A. W. został w ten sposób uzupełniony brak formalny polegający na braku skutecznego podpisania skargi.
Z tym poglądem nie można się zgodzić. Adwokat A. W. został ustanowiony pełnomocnikiem przez skarżącą E. F. dopiero w dniu [...].05.2005 r., stąd pełnomocnictwo to obejmuje umocowanie do podejmowania wszelkich czynności ale dopiero od tej daty. Skarga zaś została wniesiona w dniu [...].04.2003 r. i w chwili jej wniesienia powinna być prawidłowo podpisana. W tej sprawie prawidłowe podpisanie skargi polegałoby na zaopatrzeniu jej w podpis skarżącej E. F.. W ocenie Sądu pełnomocnik ustanowiony w toku postępowania może podejmować skutecznie czynności procesowe dopiero od daty jego ustanowienia i ze skutkiem od daty ustanowienia. Stąd w tej sprawie podpis złożony na skardze przez pełnomocnika adwokata A. W. usuwa brak formalny skargi tylko za okres od [...].05.2005 r. (od daty ustanowienia pełnomocnictwa), nie zaś za okres wcześniejszy. Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby, iż skarga wniesiona z uchybieniem warunku formalnego, która podlegałaby odrzuceniu z powodu braku podpisania jej przez skarżącą, po pewnym czasie w związku z ustanowieniem pełnomocnikiem adwokata, podlega swoistemu sanowaniu za okres wcześniejszy. Tak zaś nie jest, Sąd zbadał prawidłowość wniesienia skargi w dacie [...].04.2003 r., a nie w dacie [...].06.2006 r., kiedy została ona podpisana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Tym samym tylko sama skarżącą mogła w całym okresie postępowania sądowoadministracyjnego dokonać usunięcia braku formalnego polegającego na uzupełnieniu skargi o jej podpis. Pełnomocnik ustanowiony w toku postępowania może wprawdzie podpisać skargę w imieniu skarżącej, ale taki podpis będzie skuteczny od daty udzielenia pełnomocnictwa.
Skarga uzupełniona o podpis wywołuje skutki od dnia jej wniesienia (art. 49 § 3 P.p.s.a.), a w tej sprawie w dniu wniesienia skargi ([...].04.2003 r.) adwokat A. W. nie był ustanowiony pełnomocnikiem.
Z akt sprawy wynika również, że skarżąca została powiadomiona przez pełnomocnika A. W. o treści wezwania Sądu i w zakreślonym terminie udzieliła odpowiedzi w ten sposób, że podpisała kopię wezwania Sądu oraz kopię pisma pełnomocnika, nie podpisała zaś kopii skargi. Skarżącej znane było więc wezwanie Sądu wraz z rygorem związanym z brakiem uzupełnienia skargi o jej podpis.
W związku z powyższym należy wskazać, iż w tej sprawie zaistniały przesłanki odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § l pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli pomimo wezwania nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Brakiem takim jest brak podpisania skargi przez skarżącą.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło