II SA/Kr 963/12

WyrokWSA w Krakowie2013-02-07

Skład orzekający: Jacek Bursa, Wojciech Jakimowicz, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem została prawidłowo sformułowana, jeśli nakaz wykonania tych czynności jest zbyt ogólny?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że nakaz wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem został sformułowany zbyt ogólnie. Decyzja administracyjna musi precyzyjnie określać, jakie konkretne roboty lub czynności mają zostać wykonane, aby była wykonalna i aby adresat wiedział, jakie obowiązki na nim spoczywają.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego jednorodzinnego do stanu zgodnego z prawem, ze względu na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i brak odniesienia się do wszystkich zarzutów. Sąd uznał, że nakaz wykonania czynności był zbyt ogólny.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących kwotę 774 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B.P. i M.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 25 kwietnia 2012 r. [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących B.P. i M.P. kwotę 774 zł (siedemset siedemdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [....] z dnia 23 sierpnia 2011r. znak: [....] , wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. a także art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm., dalej u.p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 z późn. zm., dalej k.p.a.) po stwierdzeniu przez organ nadzoru budowlanego istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego do decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. o pozwoleniu na budowę z 25 października 1991r. znak: [....] przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [....] w S. przez W.U. i E.U. , nałożył na ww. inwestorów obowiązek "sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [....] w S. wraz z planem zagospodarowania dziatki (4 egzemplarze) uwzględniającego zmiany wynikłe z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy w/w budowie jak też uwzględniającego wykonanie określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia istniejącego obiektu i zagospodarowania do stanu zgodnego z prawem, w terminie do 4 miesięcy od dnia gdy, niniejsza decyzja stanie się ostateczna". W uzasadnieniu organ l instancji przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. W toku postępowania ustalono, iż W.U. i E.U. uzyskali 25 października 1991r. decyzję znak: [....] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [....] położonej w S. W sprawie, na przestrzeni kilkunastu lat, zostało wydanych wiele orzeczeń, w tym również poddanych kontroli sądu administracyjnego. I tak decyzją z 25 września 1995r. Burmistrz Miasta i Gminy N. umorzył postępowanie w sprawie zagospodarowania wód opadowych na działce nr [....] w S. , Wojewoda [....] decyzją z 28 marca 1996 . utrzymał w mocy ww. decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, wyrokiem z 19 września 1996r. sygn. akt II SA/Kr 683/96 uchylił ww. decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu sąd wskazał, że począwszy od dnia wejścia w życie nowego prawa budowlanego, nie było żadnych przeszkód do kompleksowego zbadania sprawy w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami zmian dokonanych w trakcie realizacji budowy, jak również prawidłowości odprowadzenia wód opadowych oraz zastosowania procedur przewidzianych w art. 50 i 52 Prawa budowlanego z 7.07.1994r. Postanowieniem z 30 grudnia 1998r., Burmistrz Miasta i Gminy N. nakazał inwestorom dostarczyć projekt zagospodarowania wód opadowych. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 15 listopada 1999r. Sąd administracyjny, w wyroku z 31 października 2002r., sygn. akt II SA/Kr 2453/99, oddalił skargę B.P. i Z.P. . Następnie organ I instancji w oparciu o art. 66 ustawy Prawo budowlane wydał decyzję 17 stycznia 2005r., którą odmówił wydania inwestorom nakazu wykonania określonych czynności celem doprowadzenia odprowadzanych wód opadowych z budynku mieszkalnego i tarasu ziemnego zlokalizowanych na działce nr [....] w S. do stanu zgodnego z prawem. Postępowanie odwoławcze przez MWINB w K. zostało zakończone wydaniem decyzji w dniu 2 października 2007r. znak: [....] , którą zreformowano zaskarżoną decyzję organu l instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 17 lipca 2008r., sygn. akt II SA/Kr 1306/07 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż organy nadzoru budowlanego powinny prowadzić postępowanie w sprawie realizacji przez W.U. i E.U. na działce nr [....] w S. budynku mieszkalnego jednorodzinnego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia 25.10.1991r. o pozwoleniu na budowę przy uwzględnieniu przepisów prawa materialnego, które stanowiły art. 50-51 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane oraz zakończyć postępowanie wydaniem decyzji merytorycznej. Dodatkowo, Sąd (w związku z pismem z 21 czerwca 2000r., którym Burmistrz Miasta i Gminy N. zawiadomił o przyjęciu bez zastrzeżeń zgłoszenia do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego) wskazał, iż brak reakcji organu administracji architektoniczno-budowlanej przez wniesienie w terminie sprzeciwu, nie mógł prowadzić do legalizacji inwestycji zrealizowanej w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Do czasu zakończenia ostateczną decyzją postępowania toczącego się w sprawie realizacji obiektu budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę zgłoszenie zamiaru przystąpienia do jego użytkowania nie mogło zostać dokonane skutecznie. Mając powyższe na uwadze organ I instancji w dniu 21 kwietnia 2009r. wydał decyzję, którą nałożył na inwestorów obowiązek "sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dz. nr [....] w S. wraz z planem zagospodarowania działki (4 egzemplarze) uwzględniającego zmiany wynikłe z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Postępowanie odwoławcze przed MWINB w K. zostało zakończone wydaniem w dniu 22 lutego 2010r., którą uchylono skarżoną decyzję w i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wyrokiem z dnia 27 października 2010r., sygn. akt II SA/Kr 478/10 WSA w Krakowie skargę na ww. decyzję oddalił. W toku ponownie prowadzonego postępowania PINB w W. zakwalifikował jako istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę: w zakresie zagospodarowania terenu wyłącznie zmiany w ukształtowaniu terenu przy tarasie, tj. nasypy z obudowami kamiennymi (vide protokół kontroli z dnia 14 kwietnia 2011r.) oraz zmiany "układu podpiwniczenia, zmianę w układzie ścianek działowych, zmianę i zróżnicowanie wysokości kondygnacji piwnic, (...) zmiany w układzie otworów okiennych (...) poddasze: wg projektu miało być nie użytkowe wykonano jako użytkowe (...) wykonano balkon na elewacji zachodniej." Od niniejszej decyzji złożyli odwołania B.P. i Z.P. i M.P. oraz E.U. i W.U. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z 25 kwietnia 2012r. znak: [....] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej k.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. a także art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.-Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm., dalej u.p.b.), utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie są roboty budowlane wykonane na działce nr [....] w S. w sposób istotnie odbiegający od wydanej decyzji pozwolenia na budowę - decyzja z dnia 25 października 1991r. znak: [....] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [....] położonej w S. W ocenie organu odwoławczego, przeprowadzone przez PINB w W. kontrole wykazały, iż wykonane przez inwestora roboty budowlane naruszają postanowienia decyzji o pozwoleniu na budowę. Podczas kontroli w dniu 19 lutego 2009r., ustalono między innymi, iż: (...) został zmieniony układ podpiwniczenia, w projekcie powierzchnia piwnic wynosiła 45,3 m2 a obecnie wynosi 54,6 m2, wysokość budynku wg projektu do kalenicy wynosiła 5,75 m a wg inwentaryzacji wykonano 7,10 m, nachylenie połaci dachowej wg projektu 23° wykonano 30° (...) na poddaszu przewidziane była ścianka kolankowa nie wyższa niż ok. 45 cm wg inwentaryzacji ścianka kolankowa wynosi 115 cm (...) na parterze (...) wysokość projektowa 2,75 wykonana 2,43 (...). Dodatkowo, inwestorzy oświadczyli, iż w celu wykonania wejścia do piwnicy (...) dokonali oni podkopu gruntu o ok.(5 m na długości 2-3 m, a następnie po tej długości zrównano z terenem pierwotnym. Ustalono także, iż (...) przy tarasie ponieważ ukształtowanie działki było nieregularne a w zatwierdzonym projekcie budowlanym (elewacja zachodnia) był znaczny nasyp przeto inwestorzy wykonali mur oporowy z pustaków żelbetowych aby zabezpieczyć grunt przed osunięciem się (...). Natomiast w toku kontroli w dniu 14 kwietnia 2011r. stwierdzono ponadto, iż w zakresie zagospodarowania terenu istotnymi odstępstwami są zmiany w ukształtowaniu terenu przy tarasie, tj. nasypy z obudowami kamiennymi. Jak wynika z powyższego, zdaniem organu II instancji, należało uznać za udowodnione, że wykonane zmiany dotyczą zakresu objętego zagospodarowaniem działki i charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego. PINB w W. prawidłowo więc ocenił, iż ww. zmiany spełniają dyspozycję art. 36a ust. 5 pkt 1 u.p.b. W ocenie organu odwoławczego zastosowanie w niniejszej sprawie ma tryb określony w. 51 u.p.b. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b.: (...) właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby -wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlane stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. MWINB uznał, iż organ I instancji zastosował się do zaleceń określonych w decyzji MWINB w K. z dnia 22 lutego 2010r., znak: [....] oraz w postanowieniu WSA w Krakowie z dnia 27 października 2010r. sygn. akt II SA/Kr 478/10. Mając na względzie ww. zalecenia WSA w Krakowie, PINB w W. przeprowadził w dniu [....] kwietnia 2011r. kontrolę. Odnośnie robót ziemnych i budowlanych wykonanych w czasie budowy budynku, ustalono, iż były to "ukształtowanie tarasów przy budynku i skarp" (...) "skarpy te są ukształtowane schodkowo tzn. nie mają jednolitego spadku". PINB w W. prawidłowo ustalił, iż są to jedyne odstępstwa w zakresie zagospodarowania terenu. W zakresie istniejącego na przedmiotowej działce drenażu stwierdzono: "wylot jednego drenażu odprowadzającego wody gruntowe jest w zagłębieniu w gruncie przy końcu działki inwestorów, wg oświadczenia inny drenaż odprowadzający wody z połaci dachowej za od strony południowo wschodniej zakończony ślepo w gruncie od strony północno wschodniej również zakończony ślepo w gruncie". Jak wynika z dokumentacji organu I instancji, drenaż ten został wykonany w oparciu o "Projekt odwodnienia terenu z odprowadzeniem wód deszczowych z działki nr [....] w S. Gm. [....] /własność – E.U. i W.U. /" autorstwa mgr inż. AL. z dnia 20 grudnia 1994r. W kwestii odprowadzania wód gruntowych i opadowych ustalono że największe nawodnienie gruntu występuje przy granicy zachodniej działki oraz na działce sąsiedniej nr nr [....] , natomiast nie ma stojącej wody przy granicy z działką państwa P. Ustalono również, iż naturalny spadek terenu był i jest od strony nieruchomości nr [....][....] , tj. od strony wschodniej w kierunku północno-zachodnim, tj. w kierunku działki p. P. oraz innych sąsiadujących nieruchomości. Nie stwierdzono zalegających wód stojących wokół tarasu. Inwestorzy oświadczyli że zachodnia część ich działki, jak również działek od [....] do [....] w S. zawsze była mokra, co wynika z nachylenia terenu. Potwierdza to przedłożona do wglądu w toku kontroli dokumentacja hydrologiczna zgodnie z którą "na działkach występują podmokłości a swobodne zwierciadło wody kształtuje się na głębokości 0,1 do 0,3 m poniżej poziomu terenu". Jak poinformowali Inwestorzy, rowy melioracyjne, które gromadziły wody, zostały zaniedbane w związku z czym ze względu na duży stopień nawodnienia działek zaszła konieczność ich odwodnienia. Jak wynika z powyższego nawodnienie działek sąsiadujących z działką p. U. jest efektem naturalnego ukształtowania terenu. Uznano, że dokonanie przedmiotowej budowy nie wpłynęło na zwiększenie spływu tych wód. W zakresie kanalizacji, a w szczególności odprowadzania ścieków z przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego ustalono, iż jest on podłączony do sieci kanalizacyjnej a szambo zlikwidowano, na dowód czego inwestorzy przedłożyli do wglądu oryginał umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków zawartej w dniu 25 listopada 2002r. Nie stwierdzono, aby na działce były gdziekolwiek wyprowadzane ścieki. Tym samym za nieuzasadniony uznano zarzut, iż drenażem wykonanym na działce p. U. "leją się fekalia i nieczystości". W ocenie organu odwoławczego, PINB w W. słusznie zażądał od inwestorów przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego nie tylko zmiany wynikłe z dotychczas wykonanych robót budowlanych, ale również wykonanie określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia istniejącego obiektu do stanu zgodnego z prawem, w którym wykonane prace budowlane nie będą negatywnie wpływać na stosunki wodne na działkach sąsiednich. Przedłożenie projektu budowlanego zamiennego obejmującego ww. zakres pozwoli organowi nadzoru budowlanego na procedowanie na dalszym etapie, prowadzącym do zatwierdzenia sporządzonego projektu. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem, B.P. i M.P. , reprezentowani przez adwokata J.T. , wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, żądając uchylenia jej oraz poprzedzającej ją decyzję organu I instancji. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono: 1. obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść ww. rozstrzygnięcia w postaci: a. naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zakresie w jakim rozstrzygnięcie nie zawiera elementów istotnych z punktu widzenia sądowej kontroli zajętego w sprawie administracyjnej stanowiska, a to odniesienia się do zarzutów i twierdzeń Z.P. b. naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., która polegała na niedokładnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy co było skutkiem nie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaniechanie powołania opinii biegłego na okoliczność ustalenia czy zachodzi związek przyczynowo skutkowy między budową na działce p. U. a zalewaniem działki skarżących tym samym naruszenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, poprzez niesłuszne uznanie że okoliczności tej sprawy zostały wyjaśnione, co przejawia się m.in. przyjęciem w obliczu niezgodności budowy na działce p. U. z decyzją o pozwoleniu na budowę z 1991 r., istnienia nasypu przy tarasie oraz drenażu, służącego do odprowadzenia nieczystości pomimo, że zostały wzniesione bez jakiegokolwiek zezwolenia, brak odniesienia się do zarzutów zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego przez Z.P. tym samym zaniechanie rozważenia czy naruszenia po stronie inwestorów nie powinny być kwalifikowane jako podstawa do wydania decyzji, o której mowa jest w art. 48 § 1 prawa budowlanego, jak też uznania, że największe nawodnienie gruntu występuje przy zachodniej granicy działki jak też na działce sąsiedniej oraz stwierdzenie, że brak jest stojącej wody przy granicy z działką należącą do M.P. . 2. błąd w ustaleniach stanu faktycznego, przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia w postaci przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, uzasadniającego wydanie decyzji administracyjnej opartej na art. 51 § 1 pkt 3 prawa budowlanego tymczasem szczegółowa analiza ujawnionego materiału dowodowego uzasadnia twierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów techniczno budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego w postaci domu jednorodzinnego, położonego na działce nr [....] w S. do stanu zgodnego z prawem tj. w taki sposób, by wyeliminować niekorzystny wpływ immisji wynikających z budowy na działkę stanowiącą własność M.P. jak też ww. budowa na działce [....] w S. odnośnie nasypów i drenażu jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie przedmiotowej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto uwzględniając skargę Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było na podstawie art. 51 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 nr 243 poz.1623 ze zmianami), którego większa część przepisów dotyczy rozwiązań legalizacyjnych. Niewątpliwe i niesporne jest w niniejszej sprawie, że budynek został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę, jednakże z wielorakimi i to istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ustalenia w tym względzie oraz wyciągnięte wnioski i oceny sformułowane przez organy administracyjne, a także z oceną Sądu wyrażoną w wyroku WSA w Krakowie z 27.10.2010r., sygn. akt II SA/Kr 478/10. Już w tamtym orzeczeniu Sąd jednoznacznie stwierdził, że "niektóre odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego są niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa, w tym techniczno - budowlanymi. W związku z powyższym prawidłowo wskazał w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej, że nałożenie na inwestora sporządzenie projektu zamiennego wykonanych robót budowlanych nie doprowadzi wykonanych na działce nr [....] w S. robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W takiej sytuacji ww. art. 51 ust. 1 pkt 3 in fine przewiduje również nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. (...) Należy przy tym podkreślić, że dla skarżących kwestia nieprawidłowości związanych z podmakaniem działki stanowiącej ich własność ze względu na nieprawidłowości wykonane roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku na działce nr [....] stanowi podstawową kwestię w sprawie. A jak wynika z akt sprawy organ pierwszej instancji w czasie przeprowadzonych nie poczynił w tym zakresie żadnych istotnych ustaleń." Dokonane przez organy administracyjne ustalenia do stanu realizacji inwestycji na działce nr [....] w S. oraz zakres rażąco istotnych odstępstw od zatwierdzonego pozwolenia na budowę nie budzą wątpliwości i jednoznacznie świadczą nie tylko o odstępstwach od zatwierdzonego projektu budowlanego, ale wręcz o lekceważeniu prawa i jego świadomym naruszeniu przez inwestorów. Organy państwa, a szczególnie organy administracyjne muszą zatem bezwzględnie doprowadzić przedmiotową inwestycję, zgodnie z obowiązującymi przepisami, do stanu zgodnego z prawem. Regulacja art. 51 ust. 1 prawa budowlanego dotyczy trzech przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego, w tym również przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę. Otóż w sytuacji, gdy wystąpiło istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę (art.53 ust. 1 pkt 3), o którym mowa w art. 36a. Właściwy organ nakłada wówczas na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (do projektu tego odpowiednie zastosowanie mają przepisy dotyczące projektu budowlanego). Organ może też nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót. Obowiązki powyższe powinny być wykonane w terminie określonym przez organ, a termin ten powinien być możliwie krótki, ale prawnie i technicznie uzasadniony. W ramach sądowej kontroli przeprowadzonej z urzędu należy wskazać, że organ odwoławczy uzasadniając swoje rozstrzygniecie popadł w sprzeczność, uznając z jednej strony, że wykonane przez inwestora zmiany, dotyczące zakresu objętego zagospodarowanie działki i charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, mają charakter nieistotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a w innym miejscu podając, że wykonane przez inwestora roboty budowlane na działce nr [....] w S. , w sposób istotny odbiegają od wydanej decyzji. Ponadto MWINB utrzymał w mocy decyzję, której wyrzeczenie nie pokrywa się z nadanym mu przez organ odwoławczy sensem. PINB w rozstrzygnięciu swoim zawarł obowiązek uwzględnienia w projekcie budowlanym zamiennym wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia istniejącego obiektu i zagospodarowania do stanu zgodnego z prawem. Natomiast organ odwoławczy uznał, iż PINB zażądał od inwestorów wykonania określonych czynności lub robót, w celu doprowadzenia istniejącego budynku do stanu zgodnego z prawem (strona nr 8 uzasadnienia zaskarżonej decyzji). Znaczenie wynikające z brzmienia wyrzeczenia organu I instancji nie pokrywa się więc ze znaczeniem nadanym mu przez MWINB w K. Jest to rozbieżność istotna, wymagająca wyjaśnienia w toku ponownego rozpoznania sprawy. Przede wszystkim jednak podnieść należy zarzut błędnego sformułowania wyrzeczenia zawartego w decyzji organu i instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z tym wszakże zastrzeżeniem, że jest on zasadny w stosunku do wyrzeczenia dotyczącego nałożonego na inwestorów obowiązku "sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku (...) uwzględniającego zmiany wynikłe z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy w/w budowie" W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że decyzja PINB zawiera w istocie dwa wyrzeczenia, choć nie zostały podzielone formalnie na dwa punkty decyzji. Pierwsze dotyczy nałożenia na inwestorów obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, posadowionego na nieruchomości składającej się z działki nr [....] położonej w S. , uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy ww. budowie; drugie zaś wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia istniejącego obiektu i zagospodarowania do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z tym jak to zostało doprecyzowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. (vide strona 8, 6 linijka od góry uzasadnienia zaskarżonej decyzji). O ile pierwsza część wyrzeczenia nie budzi wątpliwości i jest prawidłowa o tyle druga nie może się ostać w obrocie prawnym. Nakaz wykonania określonych czynności lub robót nie może być sformułowany ogólnie, tylko poprzez zacytowanie przepisu. Przepis art. 51 ust. 1 pkt. 3, w części dotyczącej możliwości nałożenia przedmiotowego obowiązku, ze swej natury musi być sformułowany na tyle ogólnie, aby dawał możliwość subsumpcji różnych stanów faktycznych, niezwykle w tej materii różnorodnych, do zawartej w nim normy prawnej. Niemniej to właśnie w decyzji administracyjnej, rozstrzygającej sprawę indywidualną, ma się skonkretyzować obowiązek jej adresata. Zatem nakazane roboty lub czynności muszą być określone w sposób konkretny, na tyle precyzyjnie, żeby decyzja nadawała się do wykonania (dobrowolnego lub z użyciem środków przymusu egzekucyjnego) i aby z rozstrzygnięcia jasno wynikało jakie konkretnie obowiązki zostały na adresata nałożone. (vide wyrok WSA w Krakowie z dnia 11.10.2012r., sygn. akt II SA/Kr 1084/12). Zdaniem Sądu stosując w określonym w tym przepisie stanie faktycznym dyspozycję sformułowaną w uniwersalny sposób przez ustawodawcę nie można poprzestać na jej abstrakcyjnym brzmieniu, lecz konieczne jest skonkretyzowanie obowiązku poprzez dokładne określenie jakie czynności lub roboty mają zostać wykonane w celu doprowadzenia istniejącego obiektu i zagospodarowania do stanu zgodnego z prawem. Wymaga to oczywiście wcześniejszego dokładnego ustalenia jakie czynności lub roboty mają zostać wykonane w celu doprowadzenia istniejącego obiektu i zagospodarowania terenu do stanu zgodnego z prawem. Zatem stwierdzić należy, iż wobec jednoznacznego ustalenia przez organ administracyjny jakie dokładnie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego zostały dokonane oraz to że mają one charakter istotnych odstępstw, organy muszą jasno wskazać jakie czynności lub roboty budowlane – w świetle obowiązującego prawa - powinny zostać wykonane przez inwestorów w celu doprowadzenia istniejącego obiektu i zagospodarowania terenu do stanu zgodnego z prawem. Z jednej strony stan zgodny z prawem wyznacza zatwierdzony pozwoleniem na budowę projekt budowlany obiektu, którego dotyczy niniejsze postępowanie, a z drugiej strony obowiązujące przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego (np. obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, decyzja ustalająca warunki zabudowy) oraz przepisy z zakresu prawa budowlanego (zwłaszcza wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Organy mając więc powyższe na uwadze powinny w decyzji wydawanej na podstawie art. art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. jasno wskazać jakie to czynności lub roboty budowlane i w jakim terminie inwestor ma dokonać - w celu doprowadzenia obiektu, zrealizowanego w warunkach istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, do stanu zgodnego z prawem. Mając na względzie okoliczności powyższe oraz wcześniej wskazane Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Klauzula zawarta w pkt II wyroku wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przy orzekaniu o uwzględnienie skargi przepisu art. 152 wskazanej powyższej ustawy. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło