II SA/Kr 964/03
WyrokWSA w Krakowie2005-07-12
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Halina Jakubiec, Wiesław Kisiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przez organy administracyjne przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 9 i art. 81, dotyczące obowiązku informowania stron i umożliwienia im wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji stwierdzającej brak choroby zawodowej?Ratio decidendi
Organy administracyjne, koncentrując się wyłącznie na materialnoprawnych aspektach sprawy i opierając się na opiniach lekarskich, naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 9 i art. 81. Brak należytego informowania strony o jej prawach, możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień, mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, prowadząc do zgromadzenia niepełnych informacji. W związku z tym, zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A. F. o stwierdzenie choroby zawodowej. Lekarze rozpoznali u niej dolegliwości zdrowotne, ale uznali, że nie mają one związku z pracą nauczyciela. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny i Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, opierając się na tych opiniach, odmówili stwierdzenia choroby zawodowej. A. F. wniosła skargę do sądu, twierdząc, że jej problemy zdrowotne są konsekwencją pracy w szkole. W trakcie postępowania przed sądem podniosła zarzut braku kontaktu z organami i nieotrzymania informacji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie : WSA Halina Jakubiec NSA Wiesław Kisiel sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r sprawy ze skargi A. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 2 kwietnia 2003 r Nr : [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Lekarze [...] Ośrodka Medycyny Pracy w [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] rozpoznali u A. F. dolegliwości zdrowotne, ale uznali, że nie pozostają one w związku przyczynowym z pracą w zawodzie nauczyciela. Zarówno Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w decyzji wydanej w I instancji w dniu [...] marca 2003 r., jak i Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] orzekając w II instancji w dniu [...] kwietnia 2003 r. odwołał się do powyższej diagnozy i orzekł o braku przesłanek do stwierdzenia choroby zawodowej u A. F.. Schorzenia strony nie mieszczą się w wykazie chorób zawodowych. Decyzja organu odwoławczego wydana została na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art.5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. 1998, nr 90, poz.575 ze zm.) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. nr 132, poz.1115).
W skardze do sądu administracyjnego A. F. wyraziła swoje przekonanie, że stanowisko lekarzy i organów administracyjnych jest błędne, gdyż jej dolegliwości z głosem są konsekwencją pracy w szkole i wysiłku głosowego nieodłącznie związanego z zawodem nauczyciela.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wniósł o oddalenie skargi. Nie przeczy, że Skarżąca dotknięta jest kłopotami zdrowotnymi, ale podtrzymał swe wcześniejsze stanowisko, że nie ma podstawy do zaliczenia tych problemów do konsekwencji pracy zawodowej strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Organy administracyjne skoncentrowały całą swoją uwagę na problematyce materialnoprawnej. Kierując się opiniami lekarskimi negatywnie załatwiły wniosek strony o stwierdzenie u niej choroby zawodowej. Tymczasem równie ważnym obowiązkiem organu administracyjnego jest przestrzeganie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca w czasie rozprawy skonkretyzowała swoje zarzuty wobec organów administracyjnych w tym zakresie stwierdzając, że w ogóle nie miała kontraktu z organami wydającymi decyzje w jej sprawie.
Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. (art.9 K.p.a.). W czasie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie Skarżąca podkreślała, że nie przedstawiła żadnej dokumentacji swych chorób i leczenia, gdyż nie wiedziała że jest do tego uprawniona. Zarzut ten należy uznać za wiarygodny z uwagi na brak w aktach sprawy jakiegokolwiek dowodu, że organy o czymkolwiek informowały stronę, że starał się uzyskać od niej informacje i opinie mogące mieć znaczenie dla załatwienia sprawy.
Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. (art.81 K.p.a.). W czasie rozprawy Skarżąca stwierdziła, że w czasie całego postępowania administracyjnego w obu instancjach w ogóle nie otrzymała żadnej informacji o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia dodatkowych wyjaśnień i wniosków dowodowych. Zarzut ten należy uznać za wiarygodny z uwagi na brak w aktach sprawy jakiegokolwiek dowodu, że organy wyznaczyły stronie termin i miejsce zapoznania się z dokumentacją sprawy.
Sąd stwierdza, że organy administracyjne, które wydały decyzje w niniejszej sprawie działały z naruszeniem praw strony, zagwarantowanych przez art.9 i art.81 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na końcowy wynik postępowania, gdyż strona mogła swymi wyjaśnieniami i posiadaną dokumentacją wskazać na dodatkowe okoliczności, istotne w sprawie.
W postępowaniu mającym ocenić czy dolegliwości zdrowotne strony są chorobami zawodowymi na organie administracyjnym spoczywa ciężar obalenia ustawowego domniemania, że dolegliwości strony są konsekwencją pracy w warunkach szkodliwych. Pozbawienie A. F. adekwatnej pomocy i informacji ze strony organów administracyjnych mogło doprowadzić do zgromadzenia przez organy administracyjne niepełnej informacji o przebiegu pracy zawodowej strony. W szczególności mógł zostać pominięty okres pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia z czego płynęłoby domniemanie zawodowej etiologii chorób Skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło