II SA/Kr 965/11
WyrokWSA w Krakowie2011-09-15
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Renata Czeluśniak, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest prawidłowa, gdy brak jest jednoznacznych ustaleń co do przeznaczenia nieruchomości w poprzednio obowiązującym planie?Ratio decidendi
Decyzje organów ustalające opłatę planistyczną zostały uchylone z powodu braku jednoznacznych ustaleń co do przeznaczenia nieruchomości w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, co stanowi poważne naruszenie przepisów postępowania i zasad prawdy materialnej. Organy nie wyjaśniły również odmowy wiarygodności dokumentom przedstawionym przez skarżącą, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Wójt Gminy ustalił jednorazową opłatę planistyczną dla J.S. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca podniosła, że nieruchomość miała już wcześniej przeznaczenie budowlane, co kwestionowało zasadność opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, pomimo wątpliwości dotyczących wcześniejszego przeznaczenia nieruchomości i niepełnego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję organu I instancji; określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 387 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 marca 2011 r. nr [....] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej J.S. kwotę 387 zł (słownie trzysta osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 28 października 2010 r. znak: [...] Wójt Gminy [...] ustalił dla J. S. jako zbywcy nieruchomości położonej we wsi L., gmina [...], oznaczonej jako działka nr "1" o pow. 0,3327 ha, jednorazową opłatę w wysokości 9681,90 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "tzw. opłatę planistyczną". Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1, 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz.717 ze zm.), art. 104 ustawy kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jedn. z 2000 r. Dz.U. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), Uchwały Rady Gminy Mogilany z dnia 20 lutego 2006 r. Nr XXX/271/2006 (Dz.U. Woj. Małopolskiego Nr 615, poz. 3806) oraz Uchwały Rady Gminy Mogilany z dnia 3 sierpnia 2006 r. Nr XXXV/312/2006 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Mogilany (Dz.U. Woj. Małopolskiego Nr 616, poz. 3807). W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy Mogilany z dnia 27 czerwca 1991 r. oraz zmianami z dnia 22 września 1994 r., a także zmianami z dnia 12 grudnia 1994 r., ujęta była w terenach upraw polowych oraz w terenach łąk i pastwisk. Powyższy plan utracił moc w myśl art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dniem 31 grudnia 2003 r. Od 1 stycznia 2004 r. do 10 listopada 2006 r. Gmina [...] nie posiadała planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie natomiast z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], uchwalonym uchwałą Nr XXX/271/2006 Rady Gminy Mogilany, z dnia 20 lutego 2006 r., oraz Uchwałą Nr XXXV/312/2006 z dnia 3 sierpnia 2006r., nieruchomość ta zmieniła dotychczasowe przeznaczenie i znajduje się w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zagrodowej i usługowej, oznaczonej symbolem MU l oraz w terenach gruntów rolnych - Rl. Podstawowe przeznaczenie terenu o symbolu MU l to lokalizacja zabudowy jednorodzinnej w układzie wolnostojącym, lokalizacja zabudowy zagrodowej oraz lokalizacja obiektów usługowych z zakresu handlu, gastronomii turystyki, sportu, rozrywki, rzemiosła usługowego. Jak zauważył organ I instancji, z powyższego wynika, że uchwalenie w/w planu zagospodarowania przestrzennego spowodowało wzrost wartości części nieruchomości, co zostało potwierdzone w opinii rzeczoznawców majątkowych, T. L. i G. M.. Stosownie do przywołanych wyżej Uchwał Rady Gminy Mogilany, procentowa stawka wzrostu wartości nieruchomości została ustalona na poziomie 10 % dla terenów oznaczonych symbolami MU1, MU2, MU3, MN2, MN3, RM1, Ul, U2, U3, UP2. Dla pozostałych terenów stawka wynosi O %. Rzeczoznawcy majątkowi w operacie określili, iż wartość terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, zagrodową i usługową - MU l ( pow. 2959 m2 ) przed wejściem w życie obowiązującego planu wynosiła 548 687,00 zł, a pod jego rządami - 645 506,00 zł. Z powyższego wynika, że wzrost wartości terenu leżącego obecnie w obszarze MU l, wynosi 96 819,00 zł, co przy 10 procentowej stawce dla opłaty planistycznej, daje wysokość tej opłaty w kwocie 9 681,90 zł.
Od decyzji tej odwołanie w przewidzianym terminie wniosła J. S., która podniosła, iż przedmiotowa nieruchomość została odrolniona i zatwierdzona pod zabudowę jednorodzinną Również pismo Urzędu Gminy [...] z dnia 15 lutego 1992 r. stwierdza, że działka ta leży w terenach budowlanych. Tak więc wejście w życie obecnego planu zagospodarowania przestrzennego, niczego nie zmieniło.
Decyzja z dnia 14 maca 2011 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium zaznaczyło na wstępie, że dostrzegło pewne braki w zakresie przygotowanego przez organ I Instancji uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, jednak mając na uwadze zasady procesowe, a w szczególności brzmienie art. 138 § 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, przy równoczesnym, szczegółowym uzasadnieniu wydanej obecnie decyzji. Organ I instancji nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny, że nie samo w sobie uchwalenie lub zmiana planu powoduje wszczęcie postępowania na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lecz zapisy tego planu, jeżeli wpływają one na wzrost wartości nieruchomości. Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości dla ustalenia odszkodowania lub opłaty, określa się wartość nieruchomości, uwzględniając jej przeznaczenie przed uchwaleniem planu miejscowego, lub przed jego zmianą, oraz jej przeznaczenie po uchwaleniu planu miejscowego lub po jego zmianie. W przypadku gdy przed uchwaleniem obowiązującego planu miejscowego nie obowiązywał plan miejscowy lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy określaniu wartości nieruchomości dla celów opłaty, przyjmuje się faktyczny sposób wykorzystania nieruchomości przed uchwaleniem tego planu. Istniejący w aktach sprawy operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawców majątkowych został oceniony przez organ w myśl art. 80 k.p.a. W operacie w sposób rzetelny i szczegółowy została opisana nieruchomość stanowiąca działkę nr "1" położona w [...], jak też opisano jej bezpośrednie sąsiedztwo. Prawidłowo zostało także sporządzone zestawienie transakcji nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej, które zawiera takie dane, dotyczące nieruchomości jak powierzchnia, przeznaczenie, cena transakcyjna i cena jednostkowa. Zestawienie obejmuje 17 transakcji. Z ich grona wybrano nieruchomość, która osiągnęła cenę sprzedaży najmniejszą oraz nieruchomość o cenie sprzedaży największej, które następnie bardzo dokładnie opisano z punktu widzenia posiadanych cech, a w szczególności ich przeznaczenie. Zestawienie to wskazuje, iż rzeczoznawcy do porównań wzięli działki podobne. Świadczy o tym cecha przeznaczenie: wszystkie działki mają przeznaczenie budowlane mieszkaniowo - usługowe i budowlane mieszkaniowe. Również w zakresie powierzchni są one zbliżone do powierzchni działki wycenianej. Z zestawienia tego wyliczono także cenę średnią. Kolegium podkreśliło, że rzeczoznawcy ustalili wartość jedynie nieruchomości według przeznaczenia, jakie posiada ona po wejściu w życie obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z zasadami dotyczącymi opłaty planistycznej, w zakresie wartości nieruchomości, jaką posiadała ona przed wejściem w życie planu, winni dokonać wyceny gruntu według przeznaczenia jakie miała wówczas. Grunt wówczas nie był zabudowany, ani użytkowany rolniczo, był nieużytkiem. Jednakże rzeczoznawcy w oparciu o swoją wiedzę, jak też opracowania dotyczące rynku nieruchomości zamieszczane w publikacjach fachowych, przyjęli, iż jakkolwiek przedmiotowa nieruchomość nie była objęta obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, to analiza jego sąsiedztwa i otoczenia, jak też cech samej nieruchomości, uzasadniały stwierdzenie, iż spełniała ona łącznie wszystkie warunki konieczne do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Na podstawie posiadanej wiedzy rzeczoznawcy stwierdzili, iż wartość nieruchomości, która spełnia wszystkie konieczne warunki do wydania decyzji o warunkach zabudowy, jest określana na podstawie wartości nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, z uwzględnieniem współczynnika korygującego, obniżającego wartość z uwagi na wyższe koszty i większe ryzyko inwestycyjne jakie pociąga za sobą samo staranie się o wydanie decyzji wz. Mając na uwadze rynek lokalny gminy [...], wartość omawianego współczynnika waha się według rzeczoznawców od 10 % do 30 %. Dla przedmiotowej nieruchomości rzeczoznawcy przyjęli, iż współczynnik ten wynosi 15. W związku z tym wartość rynkowa przedmiotowej nieruchomości, z uwzględnieniem przeznaczenia przed wejściem w życie planu miejscowego i współczynnika korekcyjnego na poziomie 0,85, wynosi przy cenie za 1 m2 185,43 zł - 548 687 zł. Powyższy sposób szacowania zastosowany przez rzeczoznawców, nie jest literalnie szacowaniem nieruchomości o przeznaczeniu jakie miała ona przed wejściem w życie planu, jednakże jest to sposób, który istotnie, według wiedzy i praktyki w orzekaniu takich spraw przez skład orzekający Kolegium, oddaje w pełni zachowania rynku, jak też jest w zdecydowany sposób korzystniejszy dla zbywcy nieruchomości. Szacując nieruchomość jako nieużytek, otrzymano by bez wątpienia cenę o wiele niższą, niż wyliczona w operacie, co wpłynęłoby również w sposób znaczny, na wysokość ustalonej opłaty planistycznej. W świetle przedstawionego opisu sporządzenia operatu szacunkowego i zawartej w nim treści, jak też powyżej zawartego stanowiska. Kolegium stwierdziło, iż operat ten jest prawidłowy i może stanowić dowód w sprawie. W tej sytuacji, mając więc na uwadze wszystkie wyżej wymienione uwagi w zakresie trybu postępowania przy ustalaniu jednorazowej opłaty na rzecz gminy, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, której przeznaczenie w nowym planie uległo zmianie, Kolegium stwierdziło, iż organ I Instancji dla potrzeb uzyskania wartości nieruchomości dochował wszystkich prawem przewidzianych wymogów i oparł swe rozstrzygnięcie na prawidłowo sporządzonym elaboracie. Konkluzją badanej sprawy jest twierdzenie, że to zmiana przeznaczenia nieruchomości, przy szerokiej gamie możliwości zainwestowania (zgodnie z zapisem planu w obszarze MU l podstawowe przeznaczenie gruntu to: zabudowa jednorodzinna w układzie wolnostojącym, lokalizacja zabudowy zagrodowej, lokalizacja obiektów usługowych z zakresu handlu, gastronomii, turystyki, sportu, rozrywki, rzemiosła usługowego, przeznaczenie dopuszczalne to zabudowa jednorodzinna bliźniacza, lokalizacja obiektów użyteczności publicznej, lokalizacja budynków gospodarczych i garaży), wpłynęła na zmianę jej wartości po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego, co stało się podstawą do wyliczenia jednorazowej opłaty. Co za tym idzie, wydana w sprawie decyzja co do zasady jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej uchylenia bądź zmiany.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła J. S. i W. S.. Skarżący podnieśli, że w czasie trwania postępowania dostarczyli pisma i dokumenty wyjaśniające wcześniejsze przeznaczenie terenu, świadczące o tym, iż brak jest podstaw do naliczania opłaty planistycznej. Zaznaczyli, że wcześniejszy plan utracił moc z dniem 31 grudnia 2003 r. i do 10 listopada 2006 r. Gmina nie posiadała nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Świadczy to o niegospodarności i braku aktywności gminy. Zdaniem skarżących uchwalanie planu zagospodarowania przestrzennego nie mogło spowodować wzrostu wartości zbytej nieruchomości bowiem już wcześniej działka ta była położona na terenach budowlanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pomimo braku dokumentów utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, chociaż organ I instancji nie wyjaśnił wcześniejszego położenia nieruchomości. W ocenie skarżących brak dokumentów i wyjaśnień powodują, że naliczenie opłaty planistycznej jest bezpodstawne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium zarzuty skargi są niezasadne. Analiza dokumentów na które wskazuje strona, a które mają świadczyć, iż sporna nieruchomość miała przeznaczenie budowlane, to kserokopia decyzji Wójta
Gminy [...] z dnia 1 kwietnia 1991 r., zatwierdzająca plan realizacyjny na działce nr "2" w [...], kserokopia uzgodnienia dla J. S. szczegółowej
lokalizacji projektowanego obiektu - zagospodarowani terenu - zajętość terenu. Niemniej jednak jak wynika z w/w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 1 kwietnia 1991 r. zatwierdzenie planu realizacyjnego dostarczonego przez J. S. pod zabudowę jednorodzinną, zgodne było z planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej w Mogilanach z dnia 25 kwietnia 1989 r. NR XXI/75/89. Również następne pismo, wydane było w dacie obowiązywania tego właśnie planu. Z kolei następny plan zagospodarowania przestrzennego, jak to wynika z dostarczonych dokumentów - uchwalony został później, bo 27 czerwca 1991 r. i według jego ustaleń działka nr "2" znajdowała się już w terenach oznaczonych R i RZ. Porównując zatem przeznaczenie nieruchomości w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego należało odnieść się do plany, który został uchwalony 27 czerwca 1991 r. i wygasł 21 grudnia 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakwie zważył, co następuje.
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji ustalającej jednorazową opłatę dla zbywcy nieruchomości (skarżącej) z tytułu wzrostu wartości tej nieruchomości, spowodowanej uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tzw. opłaty planistycznej.
Przepisem regulującym kwestię ustalenia opłaty planistycznej jest art. 36 ust 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z dnia 10 maja 2003 r.). Stanowi on, iż jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Przy czym zgodnie z dyspozycją art. 37 ust 1 tejże ustawy, wysokość odszkodowania z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 36 ust. 3, oraz wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4, ustala się na dzień jej sprzedaży. Obniżenie oraz wzrost wartości nieruchomości stanowią różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego a jej wartością, określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu, obowiązującego przed zmianą tego planu, lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem.
W niniejszej sprawie, organ I instancji ustalił opłatę planistyczną wskazując, iż nieruchomość właścicielem której była skarżąca, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] z dnia 27 czerwca 1991 r. oraz zmianami z dnia 22 września 1994 r. i z dnia 12 grudnia 1994 r., ujęta była w terenach upraw polowych oraz w terenach łąk i pastwisk. Plan ten utracił moc w myśl art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dniem 31 grudnia 2003 r. Od 1 stycznia 2004 r. do 10 listopada 2006 r. Gmina [...] nie posiadała planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie natomiast z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Mogilany, uchwalonym uchwałą Nr XXX/271/2006 Rady Gminy Mogilany, z dnia 20 lutego 2006 r., oraz Uchwałą Nr XXXV/312/2006 z dnia 3 sierpnia 2006r., przedmiotowa nieruchomość zmieniła dotychczasowe przeznaczenie i znajduje się w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zagrodowej i usługowej. Uchwalenie planu miejscowego spowodowało zatem wzrost wartości części nieruchomości, co zostało potwierdzone w opinii rzeczoznawców.
Po złożeniu przez skarżącą odwołania, uzupełniając materiał dowodowy organ II instancji zwrócił się do Wójta Gminy [...] przedłożenie zaświadczenia o przeznaczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka ew. nr "1", jakie posiadała ona według zapisów Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Mogilany, uchwalonego przez Radę Gminy Mogilany Uchwałą nr 81/91, z dnia 27.06.199Ir, oraz zmianami w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Nr II/6/94, z dnia 22.09.1994, a także zmianami w w/w planie zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Mogilany Nr IV/42/94, z dnia 12.12.1994r – (w formie dokumentu urzędowego) i wyrysu z powyższego planu z zaznaczeniem położenia działki nr "1" a także zaświadczenie o przeznaczeniu tej nieruchomości jakie posiadała według zapisów Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Mogilany, uchwalonego przez Radę Gminy Mogilany Uchwałą Nr XXI/75/89, z dnia 25.04.1989r, wraz z informacją, kiedy plan ten utracił moc obowiązującą i wyrysu z tego planu z zaznaczeniem położenia działki nr "1’. Organ II instancji wskazał, iż dokumenty te są niezbędne przy orzekaniu w sprawie, albowiem w aktach sprawy znajdują się informacje niepełne, lub wadliwe, nie posiadające prawidłowej formy. Organ wskazał dalej, iż w świetle tych dokumentów, jak i istniejącej w aktach kserokopii decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 22.04.1991 Ir, Nr [...], zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji jako działka nr "2", oraz przedłożonych przez Odwołującą się kserokopii pisma Wójta Gminy [...] z dnia 15.02,1992r, Nr [...] a także decyzji z dnia 01.041991r, nr [...] oraz stanowiska organu I Instancji wyrażonego w wydanej przez siebie decyzji - nie jest jednoznaczne przeznaczenie działki nr "2", jakie posiadała w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, który wygasł z dniem 31 grudnia 2003 r. W odpowiedzi na to wezwanie organ I instancji doręczył jedynie dwa dokumenty nazwane "wypisami z planu" w których określono przeznaczenie działki "1’ na podstawie Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Mogilany, uchwalonego przez Radę Gminy Mogilany Uchwałą nr 81/91 z dnia 27.06.1991r, wraz zmianami, oraz na podstawie Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Mogilany Uchwałą Nr XXX/271/2006 z 20 lutego 2006 r. oraz wyrys (jak należy się domyślać z planu uchwalonego z 20 lutego 2006 r.) w wersji kolorowej i czarno-białej. Dokumenty te organ II instancji uznał za wystarczające do zakończenia sprawy i wydania decyzji, którą utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu (pierwsze zdanie rozważań) organ wskazuje, iż odwołanie nie zawierało zarzutów tego rodzaju by mogły mieć wpływ na treść zapadłej decyzji organu I instancji. Tym samym wyraził pogląd, iż nie dostrzega już wątpliwości które miał wcześniej a o których informował Wójta w piśmie z 1.02.2011 r., pomimo, iż organ I instancji dostarczył mu tylko część żądanych dokumentów. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał także na różne przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w planie który utracił moc na podstawie art. 87 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. na przeznaczenie rolne (położenie w terenach upraw polowych, łąk i pastwisk) oraz planie aktualnie obowiązującym – położenie w terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zagrodowej i usługowej oraz w terenach gruntów rolnych. Organ II instancji nie ustosunkował się przy tym do zarzutów sformułowanych w odwołaniu i dostarczonych przez skarżącą dokumentów wskazujących na budowlane przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w planie poprzednio obowiązującym. Stanowisko takie jest niezrozumiałe, choćby z uwagi na fakt, iż jak mowa o tym wyżej, wcześniej organ wątpliwości taki miał. Przede wszystkim wskazać należy, iż w piśmie z 15 lutego 1992 r. wydanym w upoważnienia Wójta przez Urząd Gminy [...], działka "2" leży w terenach budowlanych. Podkreślić należy, iż pomimo, że numer działki nie uwzględnia podziału dokonanego na podstawie decyzji z 22 czerwca 1991 r. (co może wskazywać, iż odnosi się do całej działki podzielonej na podstawie decyzji o której wyżej mowa) to pismo zostało wydane o okresie obowiązywania Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Mogilany, uchwalonego przez Radę Gminy Mogilany Uchwałą nr 81/91 z dnia 27.06.1991r. Okoliczność ta budzi poważne wątpliwości które należało wyjaśnić. Nie budzące wątpliwości ustalenia odnośnie przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego który utracił moc po 31 grudnia 2003 r. jest kwestią kluczową z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. P 58/08w którym orzeczono, iż art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z 2004 r. Nr 6, poz. 41 i Nr 141, poz. 1492, z 2005 r. Nr 113, poz. 954 i Nr 130, poz. 1087, z 2006 r. Nr 45, poz. 319 i Nr 225, poz. 1635, z 2007 r. Nr 127, poz. 880 oraz z 2008 r. Nr 199, poz. 1227, Nr 201, poz. 1237 i Nr 220, poz. 1413) w zakresie, w jakim wzrost wartości nieruchomości odnosi do kryterium faktycznego jej wykorzystywania w sytuacjach, gdy przeznaczenie nieruchomości zostało określone tak samo jak w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym przed 1 stycznia 1995 r., który utracił moc z powodu upływu terminu wyznaczonego w art. 87 ust. 3 tej ustawy, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym stanie rzeczy organy administracji prowadząc postępowanie w sprawie ustalenia opłat planistycznej winny dokonać nie budzących wątpliwości ustaleń co do przeznaczenia nieruchomości tak w planach poprzednio obowiązujących jak i w planach obowiązujących aktualnie. Takie samo bowiem przeznaczenie nieruchomości w planach zagospodarowania przestrzennego które utraciły moc z dniem 31 grudnia 2003 r. jak i w planach aktualnych, w zasadzie wyklucza naliczenie opłaty planistycznej. Brak jednoznacznych ustaleń w tym zakresie stanowi poważne naruszenie przepisów postępowania skutkujących koniecznością eliminacji decyzji z obrotu prawnego.
W przedmiotowej sprawie skarżąca w postępowaniu tak przed organem I instancji jak i w postępowaniu odwoławczym podnosiła, iż przedmiotowa nieruchomość w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego miała także przeznaczenie budowlane, przedkładając dokumentu urzędowe, które przynajmniej częściowo potwierdzały stanowisko przez nią prezentowane (pismo z 15 grudnia 1992 r.). Organ I instancji nie odniósł się przy tym do tych zarzutów w ogóle, a organ odwoławczy, pomimo, iż w pierwszej fazie postępowania problem ten dostrzegł (pismo z 1 grudnia 2011 r.), pomimo nieuzupełnienia przez organ I instancji materiału dowodowego zgodnie z żądaniem, w konsekwencji żadnych nowych ustaleń, które by mogły wątpliwości te wyjaśnić nie poczynił ani do zarzutów się nie odniósł.
Brak wyjaśniania tych okoliczności, prowadzi do wniosku, że postępowanie w niniejszej sprawie dotknięte jest wadami, które musiały prowadzić do wyeliminowania obu decyzji z obrotu prawnego. Zdaniem sądu organy nie rozpatrzyły sprawy w jej całokształcie, a ustalenia faktyczne nie spełniają wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest bowiem wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Zaznaczyć należy, że rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Udowodnienie danej okoliczności, w myśl art. 80 k.p.a. ma nastąpić dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Brak odniesienia się do zarzutów skarżącej i przedłożonych przez nią dokumentów przez organy obu instancji musi prowadzić do wniosku, iż zasady o których mowa wyżej zostały w poważnie naruszone, w sposób mogący wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. Brak ustosunkowania się przez organy do tych zarzutów stanowi także naruszenie przepisu art. 107 k.p.a. który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organy obu instancji nie wyjaśniły dlaczego odmówiły mocy dowodowej dokumentom przedłożonym przez skarżącą. Uchybienie to mogło także mieć wpływ na wynik sprawy. W pełni zgodzić się tu należy z Naczelnym Sądem administracyjnym który w wyroku z 6 sierpnia 1984 r., II SA 742/84 (ONSA 1984, Nr 2, poz. 67) orzekł, iż organ administracji, który w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzje organów obu instancji. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło