II SA/Kr 965/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-09
Skład orzekający: Aldona Gąsecka - Duda, Beata Łomnicka, Iwona Niżnik - Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki ogrodzenia, opartej na uchwale rady gminy zaliczającej działkę do dróg gminnych, może zostać wydana, jeśli uchwała ta jest niepełna (nie określa przebiegu drogi) i istnieją wątpliwości co do statusu prawnego działki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji dokonały niewłaściwej wykładni prawa miejscowego. Uchwała rady gminy, mimo że formalnie obowiązująca, była ułomna, ponieważ nie określała przebiegu drogi gminnej, co uniemożliwiało jej samodzielne stosowanie jako podstawy do nakazu rozbiórki ogrodzenia. Decyzja została wydana przedwcześnie, z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, zlokalizowanego od strony drogi gminnej. Skarżąca kwestionowała status drogi jako publicznej, twierdząc, że jest to jej prywatna własność. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na uchwale rady gminy zaliczającej działkę do dróg gminnych, jednakże uchwała ta nie określała precyzyjnie przebiegu drogi, a jej część dotyczącą upoważnienia dla wójta do określenia przebiegu została unieważniona. Skarżąca przedstawiła dokumenty wskazujące na jej prawo własności do działki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda Sędziowie : WSA Beata Łomnicka WSA Iwona Niżnik – Dobosz (spr.) Protokolant : st. sekr. sądowy Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M.O. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 maja 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej M.O. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] znak [...] z dnia 27 maja 2015 r. na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.);
- art. 49 b ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: u.p.b.);
po rozpatrzeniu odwołania skarżącej – M.O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia 19 sierpnia 2014 r., znak: [...] którą nakazano skarżącej dokonać rozbiórki wybudowanego ogrodzenia o łącznej długości 283,7 mb zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w msc. P. od strony drogi gminnej P. (dz. [...] wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia,
utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Na podstawie przesłanego materiału dowodowego Organ ustalił, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie został wskazany w skarżonej decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy odstępuje od ponownego przytaczania pełnego stanu faktycznego niniejszej sprawy, powołując w uzasadnieniu postanowienie jedynie najistotniejsze fakty i dokumenty dla prawidłowego rozstrzygnięcia postępowania odwoławczego.
Organ wskazał, iż postępowanie zostało wszczęte przez organ I instancji z urzędu. W dniu 9 maja 2014 r. przeprowadzone zostały oględziny na działce nr [...] i [...] w P. , podczas których zostało ustalone, że na działce nr [...] w P. znajduje się ogrodzenie z siatki stalowej na podmurówce betonowej grubości ok. 12 cm i wysokości od 10 do 30 cm. Odległość ogrodzenia od widocznej krawędzi drogi gminnej (...) wynosi od 0,7m do 1,3m. Długość ogrodzenia na działce nr [...] od strony drogi gminnej wynosi ok. 120 mb. Następnie ogrodzenie biegnie po sąsiedniej działce nr [...] na długości ok. 74,3 m i dowiązane jest do istniejącego ogrodzenia budynku mieszkalnego. Następnie poniżej zabudowań posesji na dz. nr [...] ogrodzenie przebiega od istniejącego ogrodzenia budynku nr [...] w P. do ogrodzenia przy drodze Powiatowej nr [...] Długość tego odcinka ogrodzenia wynosi 89,4 mb.
W dniu 13 czerwca 2014 r. PINB wydał na podstawie art. 49b ust. 2 u.p.b. postanowienie znak: [...] którym postanowił nałożyć na skarżącą obowiązek przedstawienia wymienionych w nim dokumentów w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia.
Pismem z dnia 18 lipca 2014 r. znak: [...] , organ I instancji zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W dniu 19 sierpnia 2014 r. organ I instancji wydał w oparciu o art. 49 b ust. 1 u.p.b. decyzję znak: [...] , nakazującą skarżącej rozbiórkę ogrodzenia o łącznej długości 283,7 mb zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w msc. P. od strony drogi gminnej P. (dz. [...] ) wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Odwołanie od niniejszej decyzji wniosła skarżąca.
Organ odwoławczy dokonał powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią zaskarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego w oparciu o akta sprawy PINB znak: [...] . Organ stwierdził, iż PINB właściwie zastosował przepisy ustawy Prawo budowlane oraz przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
WINB po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ocena zasadności nałożenia na skarżącą obowiązku rozbiórki ogrodzenia o łącznej długości 283,7 mb zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w msc. P. od strony drogi gminnej P. (dz. [...] ) wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia.
Zdaniem organu budowa przez inwestora ogrodzenia na działkach nr [...] i [...] w msc. P. od strony drogi gminnej [...] wymagała zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, iż realizacja przedmiotowego ogrodzenia nastąpiła bez stosownego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ I instancji jako podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji prawidłowo przyjął art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
W przypadku braku spełnienia wskazanych powyżej przesłanek organ nadzoru budowlanego obowiązany jest, stosownie do art. 49b ust. 3 u.p.b., wydać decyzję o rozbiórce samowolnie wybudowanego obiektu. Natomiast jeśli te przesłanki zostaną spełnione powinien on, zgodnie z art. 49b ust. 4 u.p.b., ustalić, w drodze, postanowienia wysokość opłaty legalizacyjnej.
Organ wskazał, iż legalizacja jakiegokolwiek obiektu w trybie art. 49b u.p.b. uzależniona jest od jego zgodności z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego, lub w przypadku jego braku z ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Organ I instancji postanowieniem z dnia 13 czerwca 2014 r. znak: [...], nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia szeregu dokumentów o których mowa w art. 49b ust. 2 u.p.b. Organ odwoławczy korzystając z przysługujących mu uprawnień dokonał weryfikacji w/w postanowienia i stwierdza, że zostało ono wydane prawidłowo.
Strona zobowiązana w wyznaczonym terminie nie wywiązała się z nałożonego obowiązku. W ocenie organu zachodzi więc okoliczność, o której mowa w art. 49b ust. 3 u.p.b.
PINB prawidłowo nałożył na podstawie art. 49b ust. 1 u.p.b. obowiązek rozbiórki samowolnie wykonanego ogrodzenia na działkach nr [...] w msc. P. od strony drogi gminnej P.
Organ podkreślił, iż nie dotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 u.p.b. stanowi przesłankę wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu, MWINB wskazał, iż przedstawione powyżej motywy faktyczne i prawne rozstrzygnięcia w części stanowią odpowiedź na podnoszone kwestie. Odnośnie pozostałych podnoszonych przez odwołującą się kwestii Organ wskazuje, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że przedmiotowe ogrodzenie zostało zlokalizowane od strony drogi publicznej.
Organ podkreślił także zgodnie z Uchwałą Rady Gminy D, Nr [...] z dnia 12 grudnia 2003 r. działka nr ewid. [...] w P. została zaliczona do kategorii dróg gminnych – P. [...] . Nie zasadny jest zarzut skarżącej, iż w/w akt prawny nie pozostaje w obrocie prawnym. Należy bowiem wskazać, że w wyniku wydania przez Wojewodę [...] Rozstrzygnięcia Nadzorczego z dnia 10 stycznia 2004 r. została stwierdzona nieważność jedynie § 2 w/w uchwały Rady Gminy D . Natomiast § 1 wskazanej uchwały, który wskazuje drogi publiczne zaliczone do kategorii dróg gminnych pozostaje nadal w obiegu prawnym.
Odnośnie natomiast zarzutu zajęcia pod drogę gminną przez Gminę D. terenu stanowiącego własność skarżącej, WINB zauważa, że organy administracji publicznej nie są władne do rozstrzygania sporów w zakresie prawa własności i roszczeń cywilnych z nim związanych należy dochodzić na drodze cywilnej.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca domagając się jej uchylenia.
Skarżąca podniosła, iż wielokrotnie wyjaśniała Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. , że przebiegająca obok jej działek nr [...] i [...] w P. droga dojazdowa do pól, oznaczona numerem ewidencyjnym [...] (dawnej [...] ), nie stanowi drogi publicznej własności Gminy D,. , a drogę prywatną, własności jej zmarłych rodziców W.O. z domu M. i M.O. Na dowód powyższego przesłała Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. odpis zwykły z księgi wieczystej nr [...] , część opisową do wykazu synchronizacyjnego wschodniego odcinka działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] , sporządzonego przez uprawnionego geodetę i pismo Starosty B. ([...] ).
Zdaniem skarżącej z przedstawionych wyżej powodów nie ma zatem większego znaczenia w sprawie to że Zarząd Województwa [...] , w wydanej na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych uchwale z dnia 13.10.2005r. w sprawie nadania numerów dla dróg gminnych na obszarze powiatu brzeskiego, wymienia również drogę [...] Stosownie bowiem do art. 7 ust. 2 w/w ustawy, zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy, a nie uchwały zarządu województwa.
Skarżąca wskazała, iż z uchwały Nr [...] Zarządu Województwa [...] w sprawie nadania numerów dla dróg gminnych w żadnym razie nie może wynikać więc jaki jest przebieg drogi " [...] " w P. (numer [...] ).
Przyjmując, że taka droga prawnie istnieje, wobec rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody znak: [...] i braku uchwały Rady Gminy D. określającej przebieg tej drogi, nie ma i nigdy nie było żadnego aktu prawnego wskazującego jej przebieg w terenie (po konkretnych działkach ewidencyjnych). Niezrozumiałym dla skarżącej więc na jakiej podstawie i w oparciu o jakie dowody Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. stwierdza, że na mocy uchwały Rada Gminy D. nr [...] z dnia 12 grudnia 2003r. cytuję: "działka nr [...] w P. został a zaliczona do kategorii dróg gminnych tj. P. (po zmianie [...] ".
Skarżąca podniosła, iż z uchwały Rada Gminy D. nr [...] z dnia 12 grudnia 2003 r. nawet jednym słowem nie odnosi się do działki ewidencyjne nr [...] . Niezrozumiałym więc jest na podstawie jakich dowodów organy nadzoru budowlanego wywiodły, że to właśnie uchwała Rada Gminy D. nr [...] z dnia 12 grudnia 2003r. działkę nr [...] w P. wskazuje jako drogę gminną tj. P.
Przecież, co już wielokrotnie zgłaszała i akcentowała w pismach kierowanych do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. jak i w odwołaniu, nie istnieje żaden akt prawny, który wskazywałby, że to na będącej własnością moich rodziców działce ewidencyjnej nr [...] w P. przebiega publiczna droga gminna "[...] ". Upoważnienie dla Wójta Gminy D. do określenia przebiegu dróg zawarte w § 2 uchwały [...] z dnia 12.12.2003 r. zostało unieważnione rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody , a Rada Gminy D. nigdy nie podjęła uchwały wskazującej przebieg tejże drogi w terenie.
Skarżąca podkreśliła, iż nie ma obowiązku zgłaszania lokalizacji budowy ogrodzenia od strony działki [...] będącej jej prywatną własnością, a nie drogą publiczną P. , co do której brak jest w obiegu prawnym dokumentu określającego jej przebieg.
Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie, iż działka ewidencyjna [...] w P. (dawniej nr [...] ) stanowi jej własność, a Gmina D. nie ma żadnego tytułu prawnego do tej nieruchomości - drogi dojazdowej do jej nieruchomości oraz okolicznych pól urządzonej i utrzymywanej przeze nią, o szerokości (2.70 - 3m), a więc nie spełniającej warunków dla drogi publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30. 08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i 3 p.p.s.a.). W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.
Podstawą materialno-prawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są postanowienia Prawa budowlanego .
Co do zasady Sąd kontroluje zaskarżony akt względem stanu faktycznego i prawnego jaki istniał w dniu wydania kwestionowanego aktu.
Zakwestionowane decyzje należało uchylić, gdyż zarzuty skargi okazały się być uzasadnione.
W przedmiotowej sprawie właściwe organy stosowały art. 49b Prawa budowlanego zgodnie, z którym 1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
3. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1.
4. Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
5. Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59g, z tym że wysokość opłaty w przypadku budowy, o której mowa w:
1) art. 29 ust. 1 pkt 7-11, 14, 15, 17 i 18 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 - wynosi 2.500 zł;
2) art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5, 6, 12, 13, 16 i 19-21 - wynosi 5.000 zł.
6. Właściwy organ, w przypadku gdy budowa nie została zakończona, po wniesieniu opłaty, o której mowa w ust. 5, zezwala, w drodze postanowienia, na dokończenie budowy.
7. W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej właściwy organ wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1.
W kontrolowanym stanie faktycznym i prawnym, zasadniczą kwestią sporną dla zasadności stosowania art. 49b Prawa budowlanego jest, czy w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną, polegającą na wybudowaniu ogrodzenia zlokalizowanego od strony drogi gminnej bez dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczne - budowlanej.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1118 z późn. zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń. Z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wynika, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.
Na wstępie należy zauważyć, że organy administracji publicznej obowiązane są zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 k.p.a., a następnie do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. A to z kolei zapewnia realizację zasady wyjaśniania zasadności przesłanek wyrażoną w art. 11 k.p.a.
Zatem, stosownie do art. 7 k.p.a, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje jedną z najważniejszych zasad postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, Lex-el.; Cz. Martysz, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex-el.; J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., I SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Wszystkie powołane wyżej przepisy znajdują na mocy art. 140 k.p.a. odpowiednie zastosowanie przed organem odwoławczym.
Naruszenie wyżej wskazanych przepisów proceduralnych prowadzi w efekcie do naruszenia zasady praworządności (art. 6 k.p.a.) oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), a także zasady z art. 11 k.p.a, który stanowi, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.
W kontrolowanej sprawie jest bezsprzecznie, że Skarżąca konsekwentnie podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie, iż działka ewidencyjna nr [...] w P. (dawniej nr [...] ) stanowi jej własność, a Gmina D. nie ma żadnego tytułu prawnego do tej nieruchomości - drogi dojazdowej do jej nieruchomości oraz okolicznych pól urządzonej i utrzymywanej przeze nią, o szerokości (2.70 - 3m), a więc nie spełniającej jej zdaniem warunków dla drogi publicznej. Skarżąca podnosi, iż wielokrotnie wyjaśniała Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. , że przebiegająca obok jej działek nr [...] i [...] w P. droga dojazdowa do pól, oznaczona numerem ewidencyjnym [...] (dawnej [...] ), nie stanowi drogi publicznej własności Gminy D. , a drogę prywatną, własności jej zmarłych rodziców W.O. z domu M. i M.O. Na dowód powyższego przesłała Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. odpis zwykły z księgi wieczystej nr [...] , część opisową do wykazu synchronizacyjnego wschodniego odcinka działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...] sporządzonego przez uprawnionego geodetę i pismo Starosty B. ([...] ).
Z kolei organ I i II instancji podkreślił, że zgodnie z Uchwałą Rady Gminy D. Nr [...] z dnia 12 grudnia 2003 r. działka nr ewid. [...] w P. została zaliczona do kategorii dróg gminnych – [...]. Nie jest zasadny zarzut skarżącej, iż w/w akt prawny nie pozostaje w obrocie prawnym. Należy bowiem wskazać, że w wyniku wydania przez Wojewodę [...] Rozstrzygnięcia Nadzorczego z dnia 10 stycznia 2004 r. została stwierdzona nieważność jedynie § 2 w/w uchwały Rady Gminy D. . Natomiast § 1 wskazanej uchwały, który wskazuje drogi publiczne zaliczone do kategorii dróg gminnych pozostaje nadal w obiegu prawnym. Odnośnie natomiast zarzutu zajęcia pod drogę gminną przez Gminę D. terenu stanowiącego własność skarżącej, WINB zauważa, że organy administracji publicznej nie są władne do rozstrzygania sporów w zakresie prawa własności i roszczeń cywilnych z nim związanych należy dochodzić na drodze cywilnej.
W kontrolowanej sprawie, zdaniem Sądu, organy dokonały niewłaściwej wykładni postanowień prawa miejscowego mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy uznając, że obowiązująca uchwała Rady Gminy D. Nr [...] z dnia 12 grudnia 2003 r. jako akt prawa miejscowego kwalifikuje się do stosowania w tej sprawie. Faktem jest, że Uchwala Rady Gminy D. Nr [...] z dnia 12 grudnia 2003 r. obowiązuje, lecz zdaniem Sądu ta uchwała jest ułomna w swym bycie prawnym i w kontrolowanej sprawie nie może stanowić samodzielnej prawnej podstawy i normatywnego uzasadnienia do wydania kontrolowanej przez Sąd decyzji – jako zasadniczy argument przemawiający za tym, że sporne ogrodzenie zostało wybudowane/ zlokalizowane od strony drogi gminnej. Organy administracyjne dokonały w odniesieniu do tej uchwały błąd w przedmiocie oceny jej zdolności do wywoływania skutków prawnych dla potrzeb kontrolowanej sprawy. W przekonaniu Sądu ta uchwała obowiązuje, ale z uwagi na swoje materialnoprawne sprzężenie z odpowiednią uchwałą ustalająca przebieg drogi nie jest zdolna do wywołania skutku prawnego, gdyż nie jest wiadomy, ustalony przebieg drogi. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że Zarząd Województwa [...] uchwałą Nr [...] z dnia 13 października 2005 r. w sprawie nadania numerów dla dróg gminnych na obszarze powiatu [...] w Województwie [...] postanowił nadać nowe numery drogom gminnym – w tym, Gmina D. w brzmieniu załącznika nr [...] .(zob. poz. 78 w tym załączniku)
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kserokopia uchwały Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych. Zgodnie z jej § 1 zalicza się do kategorii dróg gminnych Gminy D. następujące drogi lokalne nie zaliczone do innych kategorii i tutaj pod pozycją 27 jest wskazana [...] . Z kolei zgodnie z § 2 omawianej uchwały przebieg dróg gminnych określonych w § 1 określi Wójt Gminy D.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, z upoważnienia Wojewody zostało wydane rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia 10 stycznia 2004 r., znak [...] , w którym stwierdza się nieważność § 2 Uchwały Rady Gminy D. Nr [...] z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych, a to z uwagi na fakt, że ustalenie przebiegu dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy. Organ przy tym nie powołuje się w sprawie na uchwałę Rady Gminy D. w przedmiocie ustalenia przebiegu dróg gminnych. W okolicznościach kontrolowanej sprawy należy przyjąć, że ta uchwała nie istnieje. Przyjęte przez Sąd rozstrzygnięcie w żaden sposób nie odnosi się do rozstrzygania tytułu prawnego do działki ew. nr [...] . Stanowisko Sądu i ocena kontrolowanej sprawy opiera się na stwierdzeniu, że w/w uchwala jest ułomna i nie nadaje się do stosowania w kontrolowanej sprawie jako samodzielna pełna podstawa prawna, kwalifikująca charakter działki jako drogi gminnej w sąsiedztwie/od strony ogrodzenia skarżącej. W tym wypadku nie chodzi o ocenę legalności, zgodności oceny z powszechnie obowiązanym prawem do czego organy stosujące prawo nie mają kompetencji. Ale tutaj przedmiotem oceny ze strony PINB powinna była być kwestia, czy akt prawa miejscowego, z którego wywodził możność stosowania w sprawie art. 49b Prawa budowlanego był zdolny do wywoływania skutków prawnych istotnych dla sprawy. A zatem w kontrolowanej sprawie nie mniej istotna jest także treść uchwały ustalającej przebieg drogi gminnej. W tej sytuacji należy stwierdzić, że kwestionowana decyzja została wydana przedwcześnie. Naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w kontrolowanej sprawie polegało na tym, że organy pomijały podnoszoną przez skarżąca okoliczność braku jednoznacznego rozstrzygnięcia kwestii własnościowych, opierając się przedwcześnie na domniemaniu legalności i mocy wiążącej ułomnej bo niepodlegającej stosowaniu w kontrolowanej sprawie Uchwały Rady Gminy D. Nr[...] z dnia 12 grudnia 2003 r. jako pełnej i samodzielnej podstawy prawnej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne sprawy, a także kierując się art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c), art. 135 p.p.s.a. - Sąd orzekł jak w pkt I sentencji. Jak w pkt II sentencji, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło