II SA/Kr 965/25
WyrokWSA w Krakowie2025-10-09
Skład orzekający: Monika Niedźwiedź, Małgorzata Łoboz, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działka, która częściowo jest pokryta roślinnością leśną, a częściowo utwardzona (parking, mur oporowy, szambo), może zostać uznana za las w rozumieniu ustawy o lasach, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przeznacza ją w całości pod tereny leśne (ZL.2)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że działka, która częściowo jest pokryta roślinnością leśną, a częściowo utwardzona (parking, mur oporowy, szambo), może zostać uznana za las w rozumieniu ustawy o lasach, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przeznacza ją w całości pod tereny leśne (ZL.2). Kluczowe jest kryterium przeznaczenia gruntu do produkcji leśnej, które wynika z planu miejscowego, nawet jeśli fragment działki jest przejściowo pozbawiony roślinności leśnej lub posiada elementy infrastruktury.Stan faktyczny
Skarżący D. K. wniósł o wyłączenie działki z uproszczonego planu urządzenia lasu, argumentując, że nie jest ona lasem. Organy administracji kolejno odrzucały, utrzymywały w mocy swoje decyzje, a następnie nie uznawały wniosku. Sprawa była wielokrotnie przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylał decyzje organów obu instancji z powodu braków w materiale dowodowym lub błędów proceduralnych. Ostatecznie, po uzupełnieniu materiału dowodowego i uwzględnieniu nowego planu miejscowego, sąd rozpoznał sprawę merytorycznie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 czerwca 2025 r. nr SKO.Leśn/4173/8/2024 w przedmiocie nieuznania wniosku w sprawie zastrzeżeń do uproszczonego planu urządzenia lasu skargę oddala.
II SA/Kr 965/25
UZASADNIENIE
19 października 2017 r. D. K. wniósł o wyłączenie działki nr [...] obr. [...] z Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu dla dzielnicy [...] jako niebędącej lasem (art. 21 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach).
Decyzją z 25 stycznia 2018 r., znak: ZZM.ZL.17683.17.ZL.6011.17.MB1, Prezydent Miasta Krakowa odrzucił wniosek w sprawie zastrzeżeń.
Decyzją z 28 marca 2018 r., znak: SKO.Leśn./4173/1/2018, wydaną po rozpatrzeniu odwołania D. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło kastatoryjnie.
Decyzją z 5 października 2018 r., znak: ZZM.ZL.710.23.18.17779.AB, Prezydent Miasta Krakowa nie uznał wniosku w sprawie zastrzeżeń.
Decyzją z 5 lipca 2019 r., znak: SKO.Leśn/4173/7/2018, wydaną po rozpatrzeniu odwołania D. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
Rozpoznawszy skargę D. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd wskazał, że działka spełnia kryterium przestrzenne. Kryterium przyrodnicze jest spełnione tylko przez część działki – ustalenia wymaga gdzie nie ma roślinności oraz jaki parking się tam znajduje (czy jest to teren np. łąki, czy też urządzony (utwardzony) parking z murem oporowym). Kryterium przeznaczenia do produkcji leśnej spełnia ta część, która w planie miejscowym jest przeznaczona jako las (nawet jeśli przejściowo nie ma tam roślinności leśnej) oraz ta część, która jest zalesiona i stanowi zwarty ciąg (kompleks) z pozostałymi. Natomiast część niezalesiona, z urządzonym parkingiem, gdyby tak się okazało, nie mogłaby zostać tak oceniona. Skoro ta część znajduje się na obrzeżach lasu, trudno także argumentować, że jest położona wewnątrz kompleksu, ale szczegółowe informacje co do konfiguracji i położenia tej części działki winny zostać zobrazowane. Można by rozważać, że niezalesiona część jest związana z gospodarką leśną, ale jest to mało prawdopodobne, skoro skarżący stanowczo twierdzi, że nigdy nie prowadził na działce gospodarki leśnej. Jednakże należy ustalić, czy parking został wyznaczony (wybudowany) dla celów własnych, czy też dla wszystkich odwiedzających Las Wolski. Wobec powyższego należy naszkicować z uwzględnieniem proponowanych granic terenów 5m i 5n w UPUL: 1) dokąd sięga granica zalesienia działki nr [...]; 2) gdzie znajduje się na niej parking i mur oporowy; 3) jaka część działki jest objęta planem miejscowym Wzgórze Św. Bronisławy II i jakie jej części są zajęte przez jakie tereny określone w planie; 4) dokąd sięga granica użytku ekologicznego "Uroczysko Las Wolski", o ile obejmuje działkę (wyrok WSA w Krakowie z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1114/19).
Decyzją z 9 września 2020 r., znak: ZZM.ZL.710.270.20.20301.MB1, Prezydent Miasta Krakowa nie uznał wniosku w sprawie zastrzeżeń.
Decyzją z 9 listopada 2020 r., znak: SKO.Leśn/4173/12/2020, wydaną po rozpatrzeniu odwołania D. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
Rozpoznawszy skargę D. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując przy tym na nieczytelność szkicu, na którym uwidoczniono granice UPUL, powierzchnię wylesienia, oznaczono skarpę umocnioną murem kamiennym, krawężnik oraz powierzchnię utwardzoną, a także na gołosłowne powtórzenie informacji o tym, że obecnie cały obszar leśny działki oznaczony jest symbolem ZL.2 w planie miejscowym Strzelnica-Sikornik (wyrok WSA w Krakowie z 31 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 86/21).
Decyzją z 2 lutego 2024 r., znak: SKO.Leśn/4173/4/2021, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
Rozpoznawszy skargę D. K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję organu odwoławczego ze względu na oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach niezawartych w aktach sprawy (wyrok WSA w Krakowie z 6 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 572/24).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 10 czerwca 2025 r., znak: SKO.Leśn/4173/8/2024 – wydaną m.in. na podstawie art. 3 i art. 21 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r. poz. 530) w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 1 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82) – utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że na działce występują dwa użytki o łącznej powierzchni 0,2415 ha, tj. fragment 5m o powierzchni 0,1407 ha (drzewostan) oraz fragment 5n o powierzchni 0,1008 ha (inne wylesienie).
W ocenie organu odwoławczego kryterium przyrodnicze jest spełnione. Podczas wizji lokalnej 11 października 2021 r. w ramach fragmentu 5n stwierdzono występowanie roślin w większości typowo leśnych (pokrzywa, bez czarny, róża, malina, jesion wyniosły, winogrona), przy czym nie można także tracić z pola widzenia, że teren ten znajduje się w strefie ekotonowej (obszar przejściowy między dwoma ekosystemami). Z fotografii wynika, że roślinność ma cechy typowe dla ekosystemów leśnych. W ramach fragmentu 5n stwierdzono mur oporowy i fragment parkingu/drogi dojazdowej oraz zbiornik szamba, instalację oświetleniową, przyłącza wody, gazu i prądu, więc ta część użytku została częściowo przekształcona przez człowieka na obszarze 120 mkw., przy czym również tam zaobserwowano roślinność w większości leśną (berberys, winorośl, pokrzywa, bez czarny, róża, jesion wyniosły, malina). Organ odwoławczy podkreślił, że lasy stanowią zróżnicowane ekosystemy i nasilenie występowania poszczególnych elementów (runo leśne, krzewy) może być różne w zależności od uwarunkowań lokalnych. Nawet mniejsza skala występowania określonych elementów nie przesądza o braku spełnienia definicji lasu. Dalej organ odwoławczy nawiązał do ortofotomap z 2020 r. i 1970 r. świadczących o pokryciu działki lasem.
W ocenie organu odwoławczego spełnione jest także kryterium przestrzenne. Analizując przynależność danego obszaru leśnego do zwartego kompleksu leśnego (Lasu Wolskiego) należy wziąć pod uwagę: 1) fizyczną ciągłość drzewostanu (drzewa i roślinność na działce stanowią część większego kompleksu leśnego rozciągającego się na zachód od działki bez wyraźnych przerw lub izolacji, w postaci pól, dróg itp..; ciągłość i zwartość jest widoczna na mapie i ortofotomapach); 2) podobieństwo gatunkowe (obecność takich samych gatunków drzew, krzewów i roślin runa na działce oraz w pozostałej części kompleksu leśnego świadczy o jednolitości biologicznej); 3) funkcjonalne powiązania ekologiczne (Las Wolski stanowi złożony ekosystem, w którym współistnieją i wzajemnie na siebie oddziałują elementy biotyczne oraz abiotyczne); 4) dane kartograficzne i ewidencyjne (Las Wolski jest spójnie, w odniesieniu do działek, przez które przebiega, traktowany jako las i uwzględniany jako las ewidencji, na mapach i planach; zatem działka jest częścią większego kompleksu leśnego zgodnie z klasyfikacją gruntów); 5) spójność przestrzenną (obszar leśny na działce jest integralnym elementem większej całości pod względem przestrzennym, bez wyraźnych granic oddzielających go od reszty kompleksu leśnego); 6) analizę historyczną użytkowania terenu (z ortofotomap z 1970 r. wynika, że obszar leśny na działce był traktowany jako część zwartego, większego lasu, co wskazuje, że obszar zawsze był częścią większego lasu). Łączna powierzchnia tego kompleksu leśnego przekracza ustawowe kryterium 0,10 ha.
W zakresie kryterium przeznaczenia do produkcji leśnej organ odwoławczy wskazał, że warunki określone w art. 3 pkt 1 lit. a-c ustawy o lasach dotyczą tylko sytuacji, gdy grunt jest przejściowo pozbawiony roślinności leśnej, a taka sytuacja nie zachodzi. Na mapie (załącznik nr 2) przedstawiono granice planów miejscowych "Wzgórze Św. Bronisławy II" z 6 lipca 2011 r. oraz "Strzelnica-Sikornik" z 31 grudnia 2019 r. Granica tych dwóch planów przebiegała częściowo wzdłuż północnej granicy działki, a częściowo przez część tej działki. Obecnie cały obszar leśny działki, tj. teren o powierzchni 0,2415 ha z użytkiem "LS", jest objęty planem miejscowym "Strzelnica-Sikornik" i oznaczony jest symbolem ZL.2 z przeznaczeniem pod lasy i tylko ta część działki została objęta UPUL.
Organ odwoławczy zaznaczył też, że część działki (0,1008 ha) jest ujęta w wykazie rozbieżności między danymi ewidencyjnymi a stanem faktycznym na gruncie (str. 109-111 UPUL), a w dokumentacji urządzeniowej nie ujmuje się jedynie gruntów, które są w ewidencji lasem, ale nie spełniają kryterium powierzchniowego, tj. grunt leśny nie stanowi 0,10 ha ani nie przylegają do innego gruntu leśnego z łączną powierzchnią użytku leśnego co najmniej 0,10 ha.
W skardze D. K. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego (w tym kosztów zastępstwa procesowego), zarzucając przy tym naruszenie:
1) art. 3 pkt 1 lit. a w zw. z art. 20 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 1-3 oraz ust. 5 ustawy o lasach w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1-5 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 uogrl przez nieuznanie zastrzeżeń;
2) art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niezastosowanie się do wyroków (II SA/Kr 86/21, II SA/Kr 572/24);
3) art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o lasach przez stwierdzenie, że działka spełnia kryterium przyrodnicze uprawniające do uznania jej za las mimo to, że znaczna część nie jest pokryta krzewami i runem leśnym;
4) art. 7 w zw. z art 77 § 1 kpa;
5) art. 80 kpa;
6) art 8 § 1 kpa;
7) art 11 w zw. z art. 107 § 3 kpa.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ – z powołaniem się na ortofotomapy z 1970 r. i wbrew zasadzie aktualności – uznał, że obszar leśny na działce jest integralnym elementem większej całości pod względem przestrzennym bez wyraźnych granic oddzielających go od reszty kompleksu leśnego, ignorując daleko idące przeobrażenia (utwardzenie, pokrycie instalacjami). Zdaniem skarżącego sądowe wytyczne zostały zignorowane. Po pierwsze, organ odwoławczy całkowicie scedował obowiązki na organ pierwszej instancji, a następnie powielił efekty jego działań. Po drugie, szkic, na który miały być naniesione informacje i który miał uwzględniać proponowane granice terenów 5m i 5n nadal nie odzwierciedla części niezalesionej z urządzonym parkingiem oraz granicy zalesienia działki. Po trzecie, w trakcie wizji na podkład mapowy nie naniesiono wszystkich elementów, a protokół z tej wizji wskazuje na wątpliwości co do spełnienia przesłanki przyrodniczej. Po czwarte, nie wiadomo, na podstawie jakiej wiedzy z zakresu leśnictwa i botaniki (instrumentalnie) uznano winorośl, różę i malinę za gatunki leśne. Po piąte, organy przyjęły, że lasem jest teren, którego znaczna część nie jest pokryta krzewami oraz runem leśnym. Poza drzewami leśnymi nie występuje inna roślinność leśna, bo obszar jest w przeważającej części skarpą o nachyleniu ok. 80 stopni i ma pokrycie piaskowe oraz piaskowo-gliniaste bez runa leśnego; roślinność krzewiasta składa się z ozdobnych krzewów ogrodowych i krzewów winorośli, które nie stanowią elementów roślinności leśnej. Organy nie wskazały, aby niewystępowanie krzewów leśnych i runa leśnego miało charakter przejściowy. Skarżący nie wycinał zastałej roślinności, a brak roślinności wynika z naturalnego ukształtowania. Znaczna cześć gruntu pokryta jest ziemią bez runa leśnego i piachem, a także roślinnością inwazyjną. Spełnienie kryterium przyrodniczego na terenach sąsiednich jest irrelewantne. W art. 3 pkt 1 ustawy o lasach ustawodawca jednoznacznie przesądził (koniunkcją łączną), że roślinność leśną stanowią łącznie drzewa leśne, krzewy leśne oraz runo leśne – niewystępowanie na gruncie jednego z tych elementów przesądza o niespełnieniu definicji lasu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna.
Na wstępie wskazać ponownie należy, że w sprawie zapadły już 3 wyroki tutejszego Sądu. Wobec tego kluczowym będzie oznaczenie zakresu związania tego, co z nich wynika, a to wobec treści art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Jak to wskazał NSA w wyroku z dnia 7 sierpnia 2024 r. I GSK 530/24, LEX nr 3762394: "Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy".
Pierwszym i w ocenie Sądu kluczowym dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest wyrok w sprawie sygn. akt II SA/Kr 1114/19, który przedstawił wykładnię przepisów prawa i wiążące wskazania na tle tej wykładni. Podkreślenia wymaga, że nie zmienił się stan prawny, jak chodzi o ustawy, a więc w tym zakresie wykładnia jest wiążąca. Natomiast w czasie wydawania wspomnianego wyroku obowiązywał na spornym terenie inny plan miejscowy. Tak więc wobec zmiany stanu prawnego w odniesieniu do prawa miejscowego wyrok w sprawie II SA/Kr 1114/19 nie będzie wiązał w zakresie ustaleń co do obowiązywania poprzedniego planu i konsekwencji z tego wynikających. Poniżej Sąd przytoczy wiążące ustalenia tego wyroku.
Co do wyroku z dnia 31.03.2021r. sygn.. akt II SA/Kr 86/21, to zarzucał on organom brak w aktach uporządkowanej, pełnej i miarodajnej dokumentacji, w tym czytelnego szkicu, jak obszar leśny ZL2 odnosi się do UPUL i jakie ma to znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Z kolei wyrok zapadły w sprawie II SA/Kr 572/24 z dnia 6.06.2024r. wskazał, że brak było w aktach sprawy dokumentów, do których odwołuje się Kolegium w uzasadnieniu decyzji, a które Sąd precyzyjnie określił. W związku z tym Sąd nakazał ich dołączenie do akt sprawy.
W odniesieniu do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że wspomniane wyroki przedstawiły wyłącznie zalecenia w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego.
Mając na względzie dwa ostatnie wyroki, wskazać trzeba, że Kolegium uzupełniło materiał dowodowy. Co prawda w trakcie postępowania zaginęły dokumenty w kolorze i w aktach dostępne są materiały czarno – białe, ale Sąd obecnie rozpoznający sprawę odczytał z nich konieczne informacje. W ocenie Sądu nie zachodzą zarzucane w skardze naruszenia prawa procesowego w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego.
Przechodząc zatem do pierwszego wyroku w sprawie II SA/Kr 1114/19, zawierającego, jak nadmieniono, wiążącą ocenę prawną, powiedzieć należy, że Sąd wskazał, że zgodnie z art. 3 u.l. lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Jak konkludował Sąd, las musi spełniać kryterium przestrzenne oraz kryterium przyrodnicze, a dodatkowo jeszcze przesłankę wskazaną w podpunktach a), b) lub c). Kryteria podstawowe: przyrodnicze, przestrzenne i przeznaczenia, muszą być spełnione łącznie, by można było mówić o lesie w znaczeniu art. 3 pkt 1 ww. ustawy. Odrębnie wskazano w przepisie (ust. 2), że może to być też grunt związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywanie dla potrzeb gospodarki leśnej w sposób wskazany w przepisie. W niniejszej sprawie organy skoncentrowały się na pierwszym zagadnieniu, wobec tego pierwsza definicja była przedmiotem kontroli sądu.
Sąd podkreślił, że teren działki nr [...] stanowi wedle wpisu w ewidencji gruntów i budynków użytek oznaczony symbolem Ls. Jednak z przyczyn wymienionych w uzasadnieniu wyroku nie może to mieć decydującego znaczenia w kontrolowanej sprawie. Należy w oderwaniu od ewidencji rozważyć poszczególne kryteria – powierzchniowe i przyrodnicze, a następnie dołączyć do nich kryterium przeznaczenia.
Co do kryterium przestrzennego, Sąd zgodził się z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, że przedmiotem oceny w tym zakresie nie powinna być wyłącznie pojedyncza działka ewidencyjna, czy tym bardziej jej część, ale zwarty kompleks nieruchomości, wśród których lub w sąsiedztwie których ta działka jest położona. Skoro zatem skoro działka nr [...] sąsiaduje z szeregiem innych działek leśnych tworzących Las Wolski o zwartym kompleksie 400 ha, jest lasem w znaczeniu przestrzennym.
Sąd nadto zauważał, że działka nr [...] znajduje się na skraju kompleksu leśnego Las Wolski, co powoduje, że odnotować trzeba po pierwsze, niedostatek runa leśnego, a po drugie, porost roślinami inwazyjnymi, niecharakterystycznymi dla lasu. Jest to jednak wedle Sądu naturalne na obrzeżu lasu. W części pokrytej roślinnością działka nr [...] z całą pewnością spełnia kryterium przyrodnicze. W ocenie Sądu pozostaje natomiast pytanie o istniejącą część bez roślinności, zwłaszcza zajętą pod mur oporowy i miejsca postojowe co miało być przedmiotem ustaleń.
Poza kryterium przestrzennym i przyrodniczym pozostaje do oceny stan faktyczny związany z przeznaczeniem do produkcji leśnej. Jak Sąd wskazał, określenie tego elementu nie może być związane z zapisami w ewidencji gruntów, albowiem najpierw ustala się uproszczony plan urządzenia lasu, a dopiero potem następuje właściwy wpis do ewidencji. Takie przeznaczenie można ustalić w drodze stwierdzenia stanu prawnego, poprzez ustalenie, jakie przeznaczenie gruntu określa miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie w planie jako ZL determinuje przeznaczenie do produkcji leśnej, gdyż wynika to bezpośrednio z zapisów planu. Sąd wskazał, iż nawet, jeśli przejściowo w rzeczywistości na tym terenie brak roślinności leśnej, to wobec takiego przeznaczenia w planie, teren jest przeznaczony do wykorzystania po odpowiednim zagospodarowaniu jako las.
Nieaktualna natomiast stała się wypowiedź Sądu co do tego, że niezalesiona część działki z urządzonym parkingiem (objęta UPUL) może nie spełniać kryterium przyrodniczego oraz przeznaczenia do produkcji leśnej. Sąd wówczas opierał się na nieaktualnych obecnie zapisach planistycznych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Wzgórze Św. Bronisławy II, zatwierdzonego uchwałą nr XXI/234/11 Rady Miasta Krakowa z dnia 6 lipca 2011r. W tym planie ta część działki była przeznaczona w planie jako tereny ZPo.24 i ZPo.25 – ogrody i zieleń towarzysząca obiektom budowlanym, a więc nie jako ZL-las.
Reasumując, Sąd przesądził, że działka nr [...] w części objętej UPUL stanowi las w znaczeniu przestrzennym, oraz w znaczeniu przyrodniczym i przeznaczenia do produkcji leśnej - w części zalesionej. Pozostała otwarta kwestia części działki nr [...] z parkingiem i murem oporowym. Sąd przesądził przy tym, że przeznaczenie w planie miejscowym jako teren lasu – przesądza o przeznaczeniu terenu do gospodarki leśnej. Powyższe jest wiążące wobec treści art. 153 p.p.s.a.
Kluczowe dla rozstrzygnięcia tej sprawy na obecnym etapie, także w świetle przedstawionych wytycznych, jest ustalenie przeznaczenia części działki nr [...] objętej UPUL w nowym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ten plan to Uchwała NR XXXII/813/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 18 grudnia 2019 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "Strzelnica – Sikornik". Na rysunku planu ( dostępny na stronie BIP UMK Kraków) widać wyraźnie, że działka nr [...] przynależy do dwóch obszarów: w południowej części wraz z budynkiem – do terenu MN.29 ( tereny zabudowy jednorodzinnej), zaś w części północnej – do terenu oznaczonego jako ZL.2 – teren lasów.
Jak wynika z § 4. 1. - Ilekroć w uchwale jest mowa o:
2) przeznaczeniu terenu – należy przez to rozumieć sposób użytkowania lub zagospodarowania, który został ustalony planem dla wyznaczonego terenu;
3) przeznaczeniu podstawowym – należy przez to rozumieć rodzaj przeznaczenia terenu, który został ustalony planem jako jedyny lub przeważający na danym terenie, wyznaczonym liniami rozgraniczającymi.
Wedle § 23 ust. 1 i 2:
§ 23. 1. Wyznacza się Tereny lasów oznaczone symbolami ZL.1 – ZL.9 o podstawowym przeznaczeniu pod lasy.
2. Ustala się następujące zasady i warunki zagospodarowania wyznaczonych terenów:
1) zagospodarowanie zgodne z zasadami określonymi w planach urządzania lasów;
2) dopuszcza się wykorzystanie duktów i dróg leśnych jako szlaków turystycznych, ścieżek pieszych i tras rowerowych.
Można jeszcze nadmienić, że zgodnie z § 6 ust.1: "Tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem".
Należy teraz zapytać, czy działka nr [...] w części objętej UPUL przynależy do terenu określonego w planie jako ZL.2. Na to pytanie odpowiada rysunek znajdujący się w aktach administracyjnych na k. 320 (poprzednie oznaczenie 276). Wprawdzie nie jest on kolorowy, ale można odróżnić granice poszczególnych obszarów. Wynika z niego, jaka część działki nr [...] objęta UPUL jest jednocześnie objęta planem miejscowym. Przede wszystkim zaś widać wyraźnie, że sporna utwardzona część z parkingiem (objęta UPUL) jest objęta w całości terenem ZL.2 w planie miejscowym.
Nie ulega zatem wątpliwości, że ta część działki, która w poprzednim planie była przeznaczona pod ogrody i zieleń towarzyszącą obiektom budowlanym, obecnie została przeznaczona pod las, w sposób jednolity.
Ma to istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Albowiem zgodnie z wiążącym wskazaniem Sądu, przesądza na obszarze ZL.2 o przeznaczeniu działki nr [...] pod produkcję leśną.
Jak wspomniano, poprzednio w sprawie II SA/Kr 1114/19 Sąd przesądził istnienie kryterium przestrzennego. Aktualnie okazuje się, że wobec zapisów planu miejscowego, w świetle wskazanego wyroku, należy stwierdzić istnienie kryterium przeznaczenia pod produkcję leśną. Pozostaje zatem do omówienia kwestia kryterium przyrodniczego. Odnośnie tegoż, Sąd uprzednio wskazał, że w części zalesionej jego istnienie nie ulega wątpliwości. Jeszcze raz przypomnieć należy stwierdzenie, że działka nr [...] znajduje się na skraju kompleksu leśnego Las Wolski, co powoduje, że odnotować trzeba po pierwsze, niedostatek runa leśnego, a po drugie, porost roślinami inwazyjnymi, niecharakterystycznymi dla lasu. Było to jednak wedle Sądu naturalne na obrzeżu lasu. Sąd konkludował, że w części pokrytej roślinnością działka nr [...] z całą pewnością spełnia kryterium przyrodnicze.
Dodać należy, że obecnie organ II instancji wskazał, że na spornym terenie stwierdzono występowanie następujących roślin: pokrzywa, bez czarny, róża, malina, jesion wyniosły, winogrona w zwartych, bujnych zbiorowiskach – które występują także na obrzeżach lasów, co potwierdza, że jest to obszar przejściowy między dwoma ekosystemami.
Co się tyczy obszaru 120 m2 z parkingiem, z oświetleniem i szambem (gdzie także występuje roślinność, jak to ustala organ) – nie ulega wątpliwości, ze w tym jego utwardzonym fragmencie, zaznaczonym na szkicu k. 320, nie ma roślinności typowo leśnej, skoro nie ma jej w miejscu utwardzenia w ogóle. Jednak nie zmienia to kwalifikacji tego terenu. Jest tak dlatego, że fakt, że fragment działki pozbawiony jest drzew nie oznacza, że jej większa część łącznie z nim nie stanowi lasu w rozumieniu art. 3 ustawy z 1991 r. o lasach ( por. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r. II OSK 422/18, LEX nr 2772492). Jakkolwiek na gruncie definicji lasu z ustawy o lasach bada się trzy kryteria, wymienione uprzednio, to jednak ich istotność jest różna. Decydującego znaczenia dla uznania gruntu za las nie ma spełnienie kryterium przyrodniczego, lecz kryterium przeznaczenia, co wprost wynika z przyjęcia przez prawodawcę, iż lasem jest zarówno grunt pokryty roślinnością leśną, jak i przejściowo jej pozbawiony, jeżeli jest przeznaczony do produkcji leśnej. O kwalifikacji prawnej gruntu nie rozstrzyga rodzaj znajdującej się na nim roślinności (czy nawet jej brak), ale przeznaczenie gruntu do produkcji leśnej. ( tak wyrok NSA z dnia 23 września 2020r. II OSK 1386/20, lex nr 3116998).
Należy wskazać, że taka wykładnia jest zrozumiała, gdyż w przeciwnym wypadku przekształcające teren działania człowieka ( np. wycięcie roślinności) decydowałyby o przyjęciu bądź nie definicji lasu. Nawiasem mówiąc w 2017r. jak wynika z protokołu oględzin /k.70 akt adm./ na spornym obszarze istniał tylko teren utwardzony – droga dojazdowa z kostki brukowej oraz mur oporowy. Aktualnie oprócz tego mamy zbiornik szamba, instalację oświetleniową i przyłącza wody, prądu, gazu.
Skoro zatem w sprawie II SA/Kr 1114/19 został wypowiedziany wiążący pogląd, że przeznaczenie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod las – jest przeznaczeniem gruntu do produkcji leśnej w rozumieniu ustawy o lasach, to nie ulega wątpliwości, że część działki objęta UPUL, łącznie z częścią utwardzoną, stanowi las, biorąc pod uwagę kryterium przeznaczenia do produkcji leśnej, albowiem cała ta część stanowi w mpzp teren określony jako las. W tej sytuacji fakt, że na jej stosunkowo niewielkim obszarze nie ma roślinności, nie jest decydujący, bo decyduje kryterium przeznaczenia.
Z wymienionych przyczyn, skoro zarzuty skargi nie okazały się zasadne, orzeczono jak w sentencji na zas. art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło