II SA/Kr 97/02

Sygn. akt. II SA/Kr 97/ 02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie NSA Stanisław Biernat AWSA Mariusz Kotulski / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2004r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej K.K. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. zasądza na rzecz skarżącej S. M. kwotę 20 /dwadzieścia/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Syg. akt II SA/ Kr 97/ 02 Uzasadnienie Wnioskiem, który wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w dniu 16 sierpnia 2001 r., S.M. (zwana dalej skarżącą) zwróciła się o udzielenie jej pomocy, gdyż straciła ,już jakikolwiek dochód", a utrzymuje się wraz z rodziną z zasiłku rodzinnego na sześcioro dzieci. Jednocześnie Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w L. orzekł o zaliczeniu skarżącej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres od [...].10.2000 do [...].11.2001r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] września 2001r., nr [...] odmówił udzielenia pomocy finansowej, uzasadniając odmowę udzielenia pomocy pieniężnej w postaci świadczenia z opieki społecznej stwierdzeniem rażącej dysproporcji między dochodem udokumentowanym, a rzeczywistą sytuacją materialną rodziny skarżącej, na podstawie art.43 ust.4 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca odwołała się od w/w decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego , motywując to faktem, iż jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, która wraz z całą rodziną składającą się z ośmiu osób znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2001r., nr [...] utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało na wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącą ([...] zł) oraz wskazało, iż skarżąca nabyła w kwietniu działkę za kwotę 3000 zł., a wraz z mężem posiadają i użytkują samochód osobowy [...]. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił argumentację i wnioski organu I instancji przyjmując, że odmowa udzielenia świadczeń była zasadna. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2001 r. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.M. , nie wskazując szczegółowych zarzutów odnośnie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi powtarzając motywy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z brzmieniem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na podstawie art. 43 ust.4 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. z 1998r. Dz.U. nr 64, poz. 414 z późn. zm.) w razie wystąpienia rażących dysproporcji między wysokością dochodu udokumentowaną przez rodzinę ubiegającą się o pomoc a rzeczywistą sytuacją majątkową stwierdzoną przez pracownika socjalnego, kierownik ośrodka pomocy społecznej może odmówić przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Zastosowanie tego przepisu wymaga więc jednoznacznego wykazania owej dysproporcji i wskazanie na czym ona polega (w czym się przejawia). Odmawiając więc przyznania pomocy, organ jest obowiązany wykazać, na jakiej podstawie oparł swoje twierdzenia i w czym wyrażają się przesłanki odmowy. Wszak art. 43 ust. 4 mówi o wystąpieniu dysproporcji i to rażących, i tylko udowodnienie, że taka właśnie sytuacja ma miejsce w sprawie, może spowodować odmowę przyznania świadczenia. Zarówno organ I, jak i II instancji uznały, iż samo posiadanie przez skarżącą nieruchomości i samochodu osobowego oraz związane z tym ponoszone koszty wskazują na uzyskiwanie dodatkowych dochodów, których rodzina nie ujawniła, a w konsekwencji występują rażące dysproporcje między dochodem udokumentowanym, a rzeczywistą sytuacją materialną rodziny. Tymczasem jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skarżąca nie ukrywała swego stanu posiadania, w tym samochodu osobowego marki [...] i działki o pow. 18 a zakupionej za 3000 zł (niespłaconej) w kwietniu, a więc jeszcze przed złożeniem wniosku o udzielenie pomocy finansowej. W tym kontekście nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż "zweryfikowane dobra materialne rodziny (samochód, działka jw.)" nabyte zostały w czasie ubiegania się o pomoc z opieki społecznej. Jak wskazano wyżej rażącą dysproporcję między wysokością dochodu udokumentowaną przez rodzinę ubiegającą się o pomoc a rzeczywistą sytuacją majątkową stwierdzoną przez pracownika socjalnego należy w sposób jednoznaczny wykazać i udokumentować. Tymczasem tak organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie ustaliły w sposób jednoznaczny wydatków rodziny (w tym związanych z posiadaniem działki i samochodu) oraz nie zestawiły ich z uzyskiwanymi przez nią dochodami. Organy administracyjne przyjęły jedynie w sposób ogólny, iż skoro nie stwierdzono, aby rodzina skarżącej żyła w niedostatku, miała zaległości w opłatach stałych związanych z utrzymaniem domu, a nadto mieszka w dobrze wyposażonym domu jednorodzinnym, mimo niskiego dochodu, to w takim przypadku wskazuje to na posiadanie nieujawnionych dochodów, które nie zostały ujawnione. Nie wykazano również w sposób jednoznaczny, iż zachodzą rażące dysproporcje między dochodem udokumentowanym, a rzeczywistą sytuacją materialną rodziny skarżącej. Ponownie rozpatrując wniosek skarżącej organy administracyjne, po przeprowadzeniu wnikliwego wywiadu środowiskowego winny jednoznacznie wyjaśnić wyżej wskazane wątpliwości. W tym kontekście niewątpliwie niezbędna jest aktywna współpraca samej skarżącej i jej męża z organami prowadzącymi postępowanie w zakresie przyznania pomocy społecznej. Powołanie się zatem na wystąpienia rażących dysproporcji między wysokością dochodu udokumentowaną przez rodzinę ubiegającą się o pomoc a rzeczywistą sytuacją majątkową stwierdzoną przez pracownika socjalnego, przy braku jednoznacznego wykazania tego dowodami, godzi w zasady określone przepisami art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Podsumowując stwierdzić należy, że odmowa udzielenia pomocy finansowej, nastąpiła z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.