II SA/Kr 973/07
WyrokWSA w Krakowie2008-02-13
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Krystyna Daniel, Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany dobudowany do istniejącego pawilonu handlowego, o wymiarach 5m x 8m i wysokości 3,70m, który nie spełnia wymogów zgłoszenia (3m x 8m, wysokość 4m), wymaga pozwolenia na budowę, a w przypadku jego braku, czy zasadne jest wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dobudowany obiekt budowlany, znacząco zwiększający powierzchnię istniejącego pawilonu handlowego i nieodpowiadający zgłoszeniu, kwalifikuje się jako inwestycja wymagająca pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia, a także brak ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, uzasadnia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki obiektu.Stan faktyczny
Inwestor zgłosił zamiar budowy wolno stojącego budynku gospodarczego o powierzchni 24 m². W trakcie kontroli stwierdzono, że dobudowano obiekt o wymiarach 5m x 8m do istniejącego pawilonu handlowego, który nie odpowiadał zgłoszeniu. Inwestor nie doprowadził obiektu do stanu zgodnego ze zgłoszeniem. Brak było pozwolenia na budowę, decyzji o warunkach zabudowy oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki (spr) Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Grażyna Firek Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki; skargę oddala.
Sygn. akt II SA / Kr 973 / 07.
Uzasadnienie.
Właściciel [...] Sp. z o.o. A. K. wystąpił dnia [...] r. do Wydziału Architektury Starostwa Powiatowego ze zgłoszeniem zamiaru budowy budynku wolno stojącego gospodarczego o powierzchni 24 m- z przeznaczeniem na przechowywanie narzędzi na działce. Budynek ten miał mieć wymiary 3m*8m oraz wysokość 4m. Miał posiadać dach jednospadowy kryty blachodachówką, który miał się znajdować w odległości 2 m od budynku pawilonu handlowego. W toku kontroli przeprowadzonej dnia [...] r. okazało się, ze powstały obiekt, zbudowany z pustaków PGS, dobudowany do ściany zewnętrznej pawilonu handlowego od jego strony południowo - wschodniej, mający wymiary 5m*8m w rzucie i wysokość 3,70m. Obiekt ten posiadał przygotowany szalunek wieńców na wykonanych ścianach oraz przygotowane zbrojenie słupa do betonowania przy ścianie budynku handlowego. Dnia [...] r. w sprawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne z urzędu. Inwestor poinformowany o nieprawidłowościach nie doprowadził w ciągu 14 dni obiektu do stanu zgodnego ze zgłoszeniem, mimo, że zobowiązał się do tego. Postępowanie wykazało, ze dobudowany obiekt nie odpowiada obiektowi zgłoszonemu przez inwestora. Dodatkowo stwierdzono, ze przy ścianie pawilonu został wykonany żelbetowy słup i podciąg, którego prawidłowość wykonania i rozwiązania techniczne budziły wątpliwości organu. W czasie postępowania okazało się też, że inwestor wystąpił dnia [...] r. z kolejnym zgłoszeniem - tymczasowego obiektu budowlanego o powierzchni 16m-, na przedmiotowej działce, w miejscu gdzie jeszcze przed zgłoszeniem był wykonany przedmiotowy obiekt dobudowany. W załączniku do zgłoszenia z dnia [...] r. inwestor zataił okoliczność istnienia tego budynku. Ustalono też, że inwestor nie posiada ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy - wystąpił o jej wydanie dopiero [...] r., a także, że co do przedmiotowej nieruchomości nie istnieje obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dnia [...] r. zostały przeprowadzone oględziny przedmiotowej nieruchomości, a [...] r. - kontrola obiektu. Pismem z dnia [...] r. znak: [...] Burmistrz Gminy [...] poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że Gmina nie wyrażała zgody, ani nie była poinformowana o przedmiotowej inwestycji przez inwestora.
Decyzją nr [...] r. z dnia [...] r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] , nakazał [...] Sp. z o.o. - inwestorowi przedmiotowej rozbudowy i dzierżawcy terenu działki nr [...] w [...] - dokonanie rozbiórki obiektu dobudowanego do ściany zewnętrznej południowo - wschodniej pawilonu handlowego o powierzchni zabudowy po obrysie zewnętrznym 5,00m * 8,00m wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). Organ stwierdził, że dobudowany budynek kwalifikuje się jako rozbudowa istniejącego obiektu budynku handlowego, na co potrzebna jest decyzja o pozwoleniu na budowę i że budynek jest niezgodny z dokonanymi zgłoszeniami. Organ stwierdził, że brak jest możliwości legalizacji obiektu wskazując, że podstawowym warunkiem legalizacji obiektu jest zgodność jego usytuowania z planem zagospodarowania przestrzennego aktualnie obowiązującego na obszarze gminy, a w jego braku - decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania).
Odwołanie od decyzji złożyła [...] Sp. z o.o. Skarżący zarzucił naruszenie art. 29 ustawy Prawo Budowlane oraz art. 7 kpa oraz art. 77 kpa "poprzez wydanie decyzji w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy, a także nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia decyzji poprzez pominięcie wskazania faktów i dowodów na podstawie których organ uznał te okoliczności za udowodnione". Skarżący podniósł, że strona jest właścicielem przedmiotowej działki i że doprowadziła budowę do stanu zgodnego ze zgłoszeniem. Podkreślił, że budynek tymczasowy zgłoszony [...] r. do Starostwa Powiatowego przylega do budynku gospodarczego i nie stanowi z nim jednej budowli. Strona wniosła o uchylenie w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Decyzją z dnia [...] r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w mocy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie stwierdził, że budowa przedmiotowego obiektu wymaga uzyskania pozwolenia na budowę stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a takiego inwestor nie posiada. Budynek gospodarczy został dobudowany do istniejącego pawilonu handlowego i znacznie została zwiększona jego powierzchnia od tej określonej w zgłoszeniu. Stosownie do brzmienia art. 48 ustawy Prawo budowlane, ze względu na to, że inwestor nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę, została wszczęta procedura legalizacyjna. Ze względu na to, że inwestor nie posiadał w dniu wszczęcia postępowania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej działki oraz ze względu na brak aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego, nie została spełniona przesłanka art. 48 ust. 2 pkt 1 a i b ustawy Prawo budowlane. Wskutek tego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ II instancji podkreślił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotowego obiektu oraz oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia strony, jakoby przedmiotowy obiekt został doprowadzony przez inwestora do stanu zgodnego ze zgłoszeniem. Co innego bowiem wykazały przeprowadzona kontrola i oględziny obiektu. Organ II instancji stwierdził też, że zebrany materiał dowodowy wskazuje, że właścicielem przedmiotowej działki nie jest inwestor ale Skarb Państwa. Podkreślił też, że dla przedmiotowej sprawy nie ma znaczenia zawieszenie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Ważne jest bowiem to, że w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego strona nie posiadała ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu. Organ stosownie do brzmienia art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła [...] Sp. z o.o. Skarżący zarzucił decyzji naruszenie art. 48 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 7 i 77 kpa "poprzez przyjęcie, iż inwestor dopuścił się samowolnej rozbudowy pawilonu handlowego w związku z czym uzasadnione jest dokonanie rozbiórki obiektu dobudowanego do ściany zewnętrznej południowo - wschodniej pawilonu handlowego o powierzchni zabudowy po obrysie zewnętrznym 5m*8m wybudowanego bez pozwolenia na budowę". Strona wniosła o uchylenie decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona wniosła też o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że skoro inwestor wystąpił o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu to organ II instancji winien zawiesić postępowanie do czasu uzyskania przez inwestora tej decyzji. Skarżący powołał się przy tym na zasadę proporcjonalności. Podniósł też, że skoro postępowanie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zostało zawieszone, to organ I instancji winien był wstrzymać się z wydaniem decyzji o rozbiórce budynku lub zawiesić postępowanie. Skarżący zarzucił również, ze organ I instancji dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego w sprawie przyjmując, że inwestor nie zastosował się do zaleceń pokontrolnych. Podniósł, że nakazem rozbiórki mógł być objęty co najwyżej budynek tymczasowy o powierzchni 16m-, gdyż w żaden sposób nie można stwierdzić, jakoby obiekt objęty zgłoszeniem z [...] r. o powierzchni 24 m- stanowił samowolę budowlaną. Podkreślił, że co do tego obiektu nie został zgłoszony sprzeciw organu. Skarżący podkreślił, że organ błędnie zastosował przepis art. 48 ustawy Prawo Budowlane, gdyż budynek gospodarczy o powierzchni 24m- nie wymagał uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, tylko podlegał zgłoszeniu. Tym samym też nie ma zastosowania do przedmiotowej sytuacji art. 49b ustawy Prawo Budowlane, gdyż obiekt nie został wybudowany bez zgłoszenia bądź mimo zgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ. Skarżący wniósł też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podkreślając, że wykonanie rozbiórki spowoduje dla skarżącego dotkliwe straty materialne.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że inwestor wykonał budynek dobudowany do istniejącego pawilonu handlowego, a także znacznie zwiększył jego powierzchnię. Inwestycja dokonana przez inwestora wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a brak takiej decyzji powoduje wszczęcie procedury stosownie do art. 48 ustawy Prawo budowlane. Brak aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu powoduje niemożliwość przeprowadzenia procedury legalizacyjnej co do przedmiotowego budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił też, że bez znaczenia dla sprawy jest wystąpienie przez skarżącego w trakcie postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 61§3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) albowiem wykonanie rozbiórki w przedmiotowej sprawie mogło spowodować trudne do odwrócenia skutki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd nie jest przy tym związany granicami skargi. Stosownie do art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (wyrok NSA z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy, że kwestionowana decyzja jest zgodna z prawem.
Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane: "roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25m-.
Strona skarżąca - inwestor wystąpił dnia [...] r. do Wydziału Architektury Starostwa Powiatowego ze zgłoszeniem zamiaru budowy budynku wolno stojącego gospodarczego o powierzchni 24 m- z przeznaczeniem na przechowywanie narzędzi na działce, wskazując wymiary budynku na 3m*8m oraz wysokość - 4m. Budynek miał posiadać dach jednospadowy kryty blachodachówką, który miał się znajdować w odległości 2 m od budynku pawilonu handlowego. W wyniku przeprowadzonej kontroli przedmiotowego obiektu okazało się, że obiekt ten został dobudowany do ściany zewnętrznej pawilonu handlowego od jego strony południowo - wschodniej i ma wymiary 5m*8m w rzucie i ma wysokość 3,70m. Istniejący stan obiektu jest więc niezgodny z dokonanym zgłoszeniem. Przedmiotowy obiekt budowlany nie został wyłączony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę albowiem nie został wskazany w dyspozycji art. 29 ustawy Prawo budowlane, który to przepis zawiera wyliczenie tych obiektów i robót, które zwolniono z obowiązku uzyskania tegoż pozwolenia, w tym nie stanowi wyjątku z art. 29 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie kwalifikuje się on jako obiekt, w stosunku do którego należy wystąpić o uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Z kolei stosownie do art. 48 ust.1 ustawy Prawo budowlane: "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Ust.2 stanowi, że jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Spełnienie wymogów określonych w art. 48 ust.2 ustawy Prawo budowlane pozwala na rozpoczęcie procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej.
Skarżący nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, jakoby w sprawie został błędnie zastosowany art. 48 ustawy Prawo budowlane, a także argumenty skarżącego, że budynek gospodarczy o powierzchni 24m- nie wymagał uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę tylko podlegał zgłoszeniu. Budynek wybudowany przez inwestora, przylegający do ściany zewnętrznej pawilonu handlowego od jego strony południowo - wschodniej o wymiarach 5m*8m w rzucie i wysokości 3,70m, nie spełnia wymogów określonych w zgłoszeniu. Na wybudowany przez skarżącego obiekt potrzebne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Tym samym skoro skarżący nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu, art. 48 ustawy Prawo Budowlane został prawidłowo zastosowany. W przedmiotowej sytuacji, nie ma zastosowania art. 49b ustawy Prawo Budowlane, który stanowi tylko o sytuacji, gdy obiekt został wybudowany bez zgłoszenia bądź mimo zgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, jakoby organ I instancji dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego w sprawie przyjmując, że inwestor nie zastosował się do zaleceń pokontrolnych. Przeprowadzone w sprawie oględziny z dnia [...] r. oraz kontrola z [...] r. wykazały bowiem, że inwestor nie zastosował się do tych zaleceń. Nietrafny jest zarzut skarżącego, że nakazem rozbiórki mógł być objęty co najwyżej budynek tymczasowy o powierzchni 16m-, gdyż w żaden sposób nie można stwierdzić, jakoby obiekt objęty zgłoszeniem z [...] r. o powierzchni 24 m- stanowił samowolę budowlaną, a co do tego obiektu nie został zgłoszony sprzeciw organu. Materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza bowiem, że została dokonana prawidłowa kwalifikacja przedmiotowego obiektu. W przedmiotowej sytuacji nie zachodzą przesłanki dające podstawy do legalizacji przedmiotowej inwestycji ; co do przedmiotowej nieruchomości nie istnieje aktualny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Inwestor też nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Strona skarżąca nie zrealizowała więc przesłanek z art. 48 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, co uniemożliwia przeprowadzenie legalizacji przedmiotowej inwestycji, a tym samym powoduje zastosowanie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ nie ma żadnej możliwości innego rozstrzygnięcia odnośnie procedury legalizacyjnej w sytuacji, gdy nie są spełnione przesłanki zgodności budowy z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Organy administracji zasadnie przyjęły, iż brak jest przesłanek do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, przy czym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, jakoby organ II instancji był zobowiązany do zawieszenia postępowania do czasu uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub wstrzymać się z wydaniem decyzji o rozbiórce budynku. Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy Prawo Budowlane organ słusznie nakazał w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Należy podkreślić, że brzmienie art. 48 ust. 1 nie daje organowi żadnej swobody w podjęciu decyzji. W wypadku zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 48 ust. 1 organ jest zmuszony wydać decyzję o nakazaniu rozbiórki, o czym świadczy sformułowanie: "organ nakazuje". Wskazać też należy, że stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym zostały wyczerpująco zbadane wszystkie okoliczności faktyczne związane ze sprawą, a to pozwoliło prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy i uzyskać podstawę do zastosowania odpowiedniej normy prawa materialnego. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przesłanki te w niniejszej sprawie nie zachodzą, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło