II SA/Kr 973/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-09-05

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony w przypadku osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymującej się wyłącznie z emerytury i znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadne, gdy strona znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego, nie posiada innych dochodów ani oszczędności, a ponadto jej stan zdrowia wymaga nakładów na leki. W takiej sytuacji przyznanie prawa pomocy nie powoduje uszczerbku dla minimum warunków socjalnych strony.
Stan faktyczny
Skarżąca B. K. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 15 kwietnia 2014 r. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się wyłącznie z emerytury w wysokości 934,61 zł miesięcznie, nie posiada innych dochodów ani oszczędności, a jej nieruchomości nie generują dochodu. Ze względu na wiek i stan zdrowia ponosi wydatki na leki i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Zwolnił skarżącą B. K. od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 5 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa postanawia zwolnić skarżącą B. K. od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B. K. o zwolnienie od kosztów sądowych ,w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 kwietnia 2014 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu pobierania świadczenia emerytalnego wynosi 934,61 zł. zł. Skarżąca jest właścicielem domu o pow. 145 m2 oraz nieruchomości gruntowych o pow. 2 ha. Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż utrzymuje się z emerytury w wysokości 934,61 zł. Innego dochodu nie posiada. Całość środków przeznacza na leki, jedzenie i opłaty. Nie ma oszczędności ani wartościowych przedmiotów, które mogłaby sprzedać. Nie jest w stanie ponieść opłat bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Skarżącej nie ma kto pomóc finansowo. Z uwagi na wiek skarżąca coraz częściej choruje a dochody nie pozwalają na wykup lekarstw i regularne wizyty u lekarzy. W piśmie z dnia 20 sierpnia 2014 r., uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła dodatkowo, iż mieszka sama i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie ma innych źródeł dochodu poza emeryturą. Dom, w którym mieszka nie jest podnajmowany ani tez użyczany innym osobom. Nie otrzymuje ona z tego tytułu żadnych dochodów. Budynek wymaga wielotysięcznych nakładów na remont. Nie stać na to jednak skarżącej. Nieruchomość gruntowa, która stanowi własność skarżącej jest nieuprawianym ugorem o złej klasie ziemi i nie przedstawia ona znaczącej wartości. Nie ma też chętnych na zakup tej ziemi. Nie podlega też dzierżawie. Skarżąca opłaca należne z tego tytułu podatki w kwocie 599 zł rocznie oraz ubezpieczenie nieruchomości w kwocie 335 zł. Skarżąca nie posiada rachunku bankowego. Emeryturę otrzymuje przekazem pocztowym. Nie korzysta z dopłat unijnych do gruntu. Nie korzysta z opieki pomocy społecznej. Po opłaceniu wszystkich rachunków i opłat, na wydatki związane z zakupem żywności, lekarstw i ubrań pozostaje skarżącej 500 zł. Z tych względów skarżąca żyje bardzo skromnie. Nie posiada żadnych oszczędności. Ze względu na stan zdrowia nie może prowadzić gospodarstwa rolnego. Do pisma skarżąca dołączyła następujące dokumenty: kserokopie odcinka potwierdzającego wysokość pobieranego świadczenia emerytalnego, nakaz płatniczy w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości za rok 2014, wezwanie PZU w sprawie uregulowania składki za OC rolników i ubezpieczenie budynków, odcinki opłat za energię elektryczną - 99,45 zł, za gaz- 108,52 zł ( sierpień), za wodę i ścieki - 69,40 zł. Stosownie do treści art. 243 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, póz. 1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § l cyt ustawy). W myśl art. 245 § l powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymywanie się jedynie ze świadczenia emerytalnego, brak dodatkowych dochodów, podeszły wiek i pogarszający się stan zdrowia, wymagający nakładów na leki uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153,poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło