II SA/Kr 975/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Grażyna Firek AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B.G. i i W.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [ ] w przedmiocie nakazu rozbiórki silosu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. solidarnie na rzecz skarżących B.G. i W.G. kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [....] działając na podstawie art. 37 ust. l ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane nakazał B.G. i W.G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego silosu związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, zlokalizowanego na działce nr ..... w miejscowości P. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że w stosunku do obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia przed 1995 r. stosuje się przepisy Prawa budowanego z 1974 r. Silos stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 2 ust. l Prawa budowlanego z 1974 r. W ocenie organu I-instancji nakaz rozbiórki przedmiotowego silosu wynika z treści art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym przymusowej rozbiórce podlega obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod taką zabudowę w dacie budowy. Obie te przesłanki, tzn. brak pozwolenia na budowę i brak dopuszczalności budowy takiego obiektu w dacie jego wzniesienia w tej sprawie zachodzą. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. z.......1986 r. działka nr .... w całości znajdowała się w obszarze budowlanym oznaczonym symbolem L2MN/MR - tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej. Przeznaczenie tej działki pod teren budowlany określał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy L. z......1994 r., obowiązujący do końca 2002 r. Organ I-instancji wskazał, że w tej sprawie istnieje nakaz orzeczenia o rozbiórce przedmiotowego silosu i zarazem nie zachodzą przesłanki wyłączenia z obowiązku rozbiórki stosownie do art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Decyzję tą doręczono B.G. i W.G. w dniu .....10.2005 r. osoby te wniosły odwołanie od tej decyzji, domagając się jej uchylenia. W odwołaniu podniesiono, że jedna z ich działek (nr.......) została wywłaszczona pod koniec lat 70-tych ze szkodą dla nich i obecnie podejmują oni starania zwrotu działki i przeniesienia na nią działalności gospodarczej. Wskazali, że w 1980 r. uzyskali zgodę na prowadzenie działalności rzemieślniczej w zakresie betoniarstwa, a urząd skarbowy udzielił zwolnienia podatkowego. Odwołujący podnieśli, że płacą podatek od nieruchomości według stawek jak za działalność gospodarczą i byli przekonani, że dopełnili wszelkich wymogów prawidłowego prowadzenia tej działalności. Dopiero pod koniec lat 90-tych odwołujący dowiedzieli się, że nic nie mogą wybudować na swojej działce. .......... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia.......2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że budowa przedmiotowego silosu miała miejsce ok. 1981 r. Silos ten będąc zbiornikiem, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego. Przytoczono treść art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. wskazujący na obowiązek stosowania w takiej jak ta sprawa przepisów obowiązujących w dacie budowy, czyli przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Wskazano na treść art. 37 ust. l pkt l ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz spełnienie przesłanek nakazujących orzeczenie o rozbiórce tego silosu jako wybudowanego bez pozwolenia na budowę i w terenie, który nie dopuszczał takiego sposobu zagospodarowania. Wyjaśniono, że z prawa do wykonywania rzemiosła nie można wyprowadzać uprawnień do budowy obiektów. Decyzję tą doręczono skarżącym w dniu 5.07.2006 r., którzy dnia .......07.2006 r. wnieśli na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze podniesiono, że zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca i organ odwoławczy zupełnie nie odniósł się do argumentacji zawartej w odwołaniu. Nie czują się Sygn. akt II SA/Kr 975/06 winny zaistniałej sytuacji. Skarżący opisali starania podejmowane pod koniec lat 70-tych związanych z rozpoczęciem wykonywania rzemiosła w zakresie betoniarstwa, uzyskania zgody na taką działalność oraz płacenie podatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podnieśli, że działka nr ...... od 1974 r. była działką budowlaną, a w 1981 r. na tej działce ustawili silos niezbędny do składowania cementu i wstawili filtry eliminujące pylenie. Wskazali, że nie rozumieją, dlaczego karze się ich za prowadzenie niewielkiej działalności gospodarczej, która wykonują na rzecz mieszkańców gminy. Skarżący podnieśli również, że to pracownicy administracji wprowadzili ich w błąd, a oni byli przekonani o spełnieniu wszystkich formalności. ........... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, akcentując obowiązek bezwzględnego stosowania art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 r. Na rozprawie skarżący podtrzymali skargę i zawarte w niej zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarżący B.G. i W.G. w dniu ....... lipca 2006 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję ......... Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [.....] .Skarga na tą decyzję została wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu. Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że ...... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, którego decyzja została zaskarżona, ma siedzibę w K. Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § l pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, póz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa ........... W przedmiotowej sprawie organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I-instancji. Przesłanki uchylenia są inne od tych, na jakie wskazuj ą w swojej skardze skarżący. Przedmiotowy silos został wybudowany ok. 1981 r. Taką datę podają zarówno skarżący, jak i na tą datę wskazuje organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z tym stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "Prawo budowlane z 1994 r." nie stosuje się art. 48 tej ustawy do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. lub w stosunku do których przed rym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Sygn. akt IISA/Kr 975/06 Ponieważ Prawo budowlane z 1994 r. weszło w życie z dniem l stycznia 1995 r., stąd do postępowań w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektów budowlanych wybudowanych przed 1995 r. należy stosować przepisy obowiązujące w dacie budowy danego obiektu. W 1981 r. obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, póz. 229 z późn. zm.), zwana dalej w skrócie "Prawem budowlanym z 1974 r.". Ustawa ta obowiązywała w okresie od l marca 1975 r. do 31 grudnia 1994 r. Zgodnie z art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy rzeczowo i miejscowo organ administracji (terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego} stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę Tym samym, żeby można było prawidłowo zakwalifikować przeznaczenie w planie miejscowym przedmiotowej działki nr ....., organy administracji musiały ustalić treść tego planu z daty budowy silosu, czyli z okresu 1980 r., względnie 1981 r. Precyzyjne ustalenie tej daty (przynajmniej w zakresie roku budowy) również powinno być przedmiotem postępowania organów administracji. Nie ulega jednak wątpliwości, że do wybudowanego około 1981 r. silosu nie można stosować ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. z .........1986 r. Ustalenia tego planu nie obowiązywały w dacie budowy silosu, ale znacznie później, już po jego wybudowaniu. Z tych też powodów zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I-instancji podlegaj ą uchyleniu. Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy podnieść, iż są one niezasadne. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu i trafnie wskazał, że przepisy regulujące wykonywanie rzemiosła nie mogły uzasadniać budowę obiektu. Czym innym było uzyskanie decyzji (zezwolenia) na wykonywanie rzemiosła, a czym innym budowa silosu. Z treści decyzji z........1981 r. potwierdzającej zgłoszenie wykonywania rzemiosła nie wynika, aby w jakimkolwiek zakresie osoby uprawnione do wykonywania tego rzemiosła mogły legalnie wybudować obiekty przemysłowe. Żadna inna decyzja dołączona przez skarżących do akt sprawy nie zawiera zgody na budowę silosu. Nie ma również znaczenia wysokość uiszczanego podatku od nieruchomości. Podatek ten, nawet liczony według stawki związanej z działalnością gospodarczą, naliczany jest w związku z faktycznym wykorzystywaniem danego terenu. Okoliczność płacenia podatku według stawek przewidzianych dla działalności gospodarczej nie prowadzi do legalizacji wybudowanego na takiej działce budynku związanego z działalnością gospodarczą. Zaskarżona decyzja nie jest też "karą" za prowadzenie przez skarżących działalności gospodarczej. Każda osoba, która pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. wybudowała obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega jej art. 37 ust. l nakazującemu rozbiórkę takiego obiektu. Żaden z organów nawet nie wspomniał, aby nakaz rozbiórki był jakakolwiek karą za prowadzenie działalności gospodarczej. Nakaz rozbiórki jest tylko konsekwencją wybudowania obiektu bez pozwolenia na budowę. Mając powyższe na uwadze, a w szczególności nieprawidłowe zastosowanie art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 r. należy uznać, że zarówno zaskarżona decyzja ...... Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszają przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniających ich uchylenie. Sygn. akt IIS A/Kr 975/06 Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. w tej sprawie właściwy organ administracji prowadząc postępowanie powinien w szczególności ustalić datę budowy silosu i obowiązującą w tym czasie treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając na uwadze powyższe okoliczności, działając na podstawie art. 145 § l pkt a i c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 r.) które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz - poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy - naruszenie przepisów proceduralnych (art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § l k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. Sąd - w przypadku uwzględnienia skargi - zobowiązany był określić wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.