II SA/Kr 976/06
WyrokWSA w Krakowie2007-11-27
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Grażyna Firek, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, która stanowi obiekt budowlany związany z działalnością gospodarczą, może zostać utrzymana w mocy, jeśli budowa miała miejsce w 1988 r. i była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do obiektu wybudowanego w 1988 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę i niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Prawo do wykonywania rzemiosła, uzyskanie zgody na działalność gospodarczą czy płacenie podatków nie legalizują samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego podlegającego nakazowi rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący B.G. i W.G. zostali zobowiązani decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty, która była związana z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą. Organ I instancji uznał, że wiata została wybudowana bez pozwolenia na budowę i na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 1986 r. nie był przeznaczony pod tego typu zabudowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując na obowiązek stosowania przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc m.in. że zostali wprowadzeni w błąd przez pracowników administracji, a wiata była niezbędna do prowadzenia działalności.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: WSA Grażyna Firek AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi B.G. i W.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [....] ., działając na podstawie art. 37 ust. l pkt l ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane, nakazał B.G. i W.G. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty o wymiarach 6,10 x 9,90 metra i związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą, zlokalizowanej na działce nr .......w miejscowości P.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że w stosunku do obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia przed 1995 r. stosuje się przepisy Prawa budowanego z 1974 r. Wiata stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 2 ust. l Prawa budowlanego z 1974 r. W ocenie organu I-instancji nakaz rozbiórki przedmiotowej wiaty wynika z treści art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym przymusowej rozbiórce podlega obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod taką zabudowę w dacie budowy. Obie te przesłanki, tzn. brak pozwolenia na budowę i brak dopuszczalności budowy takiego obiektu w dacie jego wzniesienia w tej sprawie zachodzą. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. z...........1986 r. działka nr ...... w całości znajdowała się w obszarze budowlanym oznaczonym symbolem L2MN/MR - tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej. Przeznaczenie tej działki pod teren budowlany określał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy L. z...........1994 r. Organ I-instancji podniósł również, że w tej sprawie istnieje nakaz orzeczenia o rozbiórce przedmiotowej wiaty i zarazem nie zachodzą przesłanki wyłączenia z obowiązku rozbiórki stosownie do art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.
Decyzję doręczono B.G. i W.G. w dniu 5.10.2005 r. i osoby te wniosły odwołanie od tej decyzji, domagając się jej uchylenia.
W odwołaniu podniesiono, że jedna z ich działek (nr .....) została wywłaszczona pod koniec lat 70-tych ze szkodą dla nich i obecnie podejmują starania zwrotu tej działki i przeniesienia na nią działalności gospodarczej. Wskazali, że w 1980 r. uzyskali zgodę na prowadzenie działalności rzemieślniczej w zakresie betoniarstwa, a urząd skarbowy udzielił zwolnienia podatkowego. Odwołujący podnieśli, że płacą podatek od nieruchomości według stawek jak za działalność gospodarczą i byli przekonani, że dopełnili wszelkich wymogów prawidłowego prowadzenia tej działalności. Dopiero pod koniec lat 90-tych odwołujący dowiedzieli się, że nic nie mogą wybudować na swojej działce. Budowę wiaty wymusiły działania inspekcji pracy, nakazującej wykonania zadaszenia nad stanowiskiem pracy. Wiata miała być obita deskami, ale organ I-instancji wydał nakaz jej rozbiórki.
....... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [....] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że budowa przedmiotowej wiaty miała miejsce w 1988 r. Wiata ta stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego. Przytoczono treść art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r. wskazujący na obowiązek stosowania w takiej jak ta sprawa przepisów obowiązujących w dacie budowy, czyli przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Wskazano na treść art. 37 ust. l pkt l ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz spełnienie przesłanek nakazujących orzeczenie o rozbiórce tej wiaty jako wybudowanej bez pozwolenia na budowę i w terenie, który nie dopuszczał takiego sposobu zagospodarowania. Wyjaśniono, że z prawa do wykonywania rzemiosła nie można wyprowadzać uprawnień do budowy obiektów.
Decyzję tą doręczono skarżącym w dniu 5.07.2006 r., którzy dnia .....07.2006 r. wnieśli na tą decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Sygn. akt II SA/Kr 976/06
W skardze podniesiono, że zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca i organ odwoławczy zupełnie nie odniósł się do argumentacji zawartej w odwołaniu. Nie czują się winny zaistniałej sytuacji. Skarżący opisali starania podejmowane pod koniec lat 70-tych związanych z rozpoczęciem wykonywania rzemiosła w zakresie betoniarstwa, uzyskania zgody na taką działalność oraz płacenie podatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podnieśli, że działka nr .... od 1974 r. była działką budowlaną. Na polecenie Inspektora Pracy zostały rozebrane dwie ściany tej szopy. Wiata ta jest przymocowana do ziemi wbitymi w ziemi drewnianymi palami i jest ona pokryta dachem z blachy, trzymany jest w niej materiał zgromadzony na budowę zaplecza socjalnego i hali. Skarżący nie rozumieją, dlaczego nie mogą tej wiaty zalegalizować, skoro po niewielkich przeróbkach mogłaby nadal służyć do gromadzenia narzędzi rolniczych.
Wskazali, że nie rozumieją, dlaczego karze się ich za prowadzenie niewielkiej działalności gospodarczej, która wykonują na rzecz mieszkańców gminy. Skarżący podnieśli również, że to pracownicy administracji wprowadzili ich w błąd, a oni byli przekonani o spełnieniu wszystkich formalności.
.......... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, akcentując obowiązek bezwzględnego stosowania art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 r.
Na rozprawie skarżący podtrzymali skargę i zawarte w niej zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarżący B.G. i W.G. w dniu .....lipca 2006 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję .... Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....]. Skarga na tę decyzję została wniesiona z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu.
Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że ........... Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, którego decyzja została zaskarżona, ma siedzibę w K. Z art. 13 § 2 P.p.s.a. wynika, że do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § l pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, póz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa .........
W przedmiotowej sprawie organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I-instancji.
Przedmiotowa wiata została wybudowana w 1988 r. Taką datę podają zarówno skarżący i taka data wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wiata ta stanowi obiekt budowlany niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie
Sygn. akt II SA/Kr 976/06
betoniarstwa i tej okoliczności żadna ze stron nie kwestionuje. Wiata jest obiektem budowlanym trawie związanym z gruntem i zadaszonym i jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, póz. 229 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "Prawem budowlanym z 1974 r.", jak i § 44 ust. l pkt l i ust. l pkt 4 lit. d rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z 1975 r. Nr 8, póz. 48 z późn. zm.).
W związku z tym stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "Prawo budowlane z 1994 r." nie stosuje się art. 48 tej ustawy do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Ponieważ Prawo budowlane z 1994 r. weszło w życie z dniem l stycznia 1995 r., stąd do postępowań w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektów budowlanych wybudowanych przed 1995 r. należy stosować przepisy obowiązujące w dacie budowy danego obiektu. W 1988 r. obowiązywało Prawo budowlane z 1974 r. Ustawa ta obowiązywała w okresie od l marca 1975 r. do 31 grudnia 1994 r.
Zgodnie z art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy rzeczowo i miejscowo organ administracji (terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego) stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę
Tym samym, żeby można było prawidłowo zakwalifikować przeznaczenie w planie miejscowym przedmiotowej działki nr ...., organy administracji musiały ustalić treść tego planu z daty budowy wiaty, czyli z okresu 1988 r. Organy ustaliły w tej sprawie treść obowiązującego planu miejscowego na rok 1988.
Działka nr...... zgodnie z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. z ..........1986 r. Nr .....znajdowała się w terenie budowlanym o symbolu L2MN/MR. Ustalenia dotyczące tej strefy (L2MN/MR) obejmowały tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej z możliwością adaptacji istniejących zakładów rzemiosła nieuciążliwego oraz dopuszczalnością realizacji zakładów rzemieślniczych wykonujących usługi na rzecz rzemiosła (akta administracyjne sprawy, karta nr .....).
Taka treść planu miejscowego nie pozostawia wątpliwości, że wybudowana w 1988 r. wiata ani nie stanowiła zakładu rzemieślniczego wykonującego usługi na rzecz rolnictwa (działalność w zakresie betoniarstwa nie jest usługą na rzecz rolnictwa), ani nie stanowiła adaptacji istniejącego budynku przed 1986 r.
Również miejscowy plan zagospodarowania terenu Gminy L. obowiązujący w okresie od 1994 r. do 31 grudnia 2002 r. przewidywał inne przeznaczenie działki nr .....niż związane z prowadzoną działalnością w zakresie betoniarstwa. Zgodnie bowiem z tym planem miejscowym działka ta częściowo była objęta przeznaczeniem na cele budowlane (symbol 13B2MU) a częściowo była terenem rolnym (o symbolu A4RP). Przeznaczenie terenów objętych symbolem B2MU jako funkcję główną przewidywało mieszkalnictwo i związane z tym urządzenia usługowe. Plan ten wprost wprowadził zakaz lokalizacji funkcji przemysłowej (akta postępowania administracyjnego, karty nr ......, ......).
Sygn. akt IISA/Kr 976/06
Tym samym należy wskazać, że organy administracji zasadnie zastosowały art. 37 ust. l pkt l Prawa budowlanego z 1974 r. prawidłowo ustalając brak wydanego pozwolenia na budowę wiaty oraz treść obowiązującego w dacie jej wybudowania planu miejscowego.
Z tych też powodów zaskarżona decyzja i poprzedzająca j ą decyzja organu I-instancji nie są obarczone wadami uzasadniającymi ich uchylenie.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy podnieść, iż są one niezasadne.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu i trafnie wskazał, że przepisy regulujące wykonywanie rzemiosła nie mogły uzasadniać budowę obiektu. Czym innym było uzyskanie decyzji (zezwolenia) na wykonywanie rzemiosła, a czym innym budowa wiaty. Z treści decyzji z.........1981 r. potwierdzającej zgłoszenie wykonywania rzemiosła nie wynika, aby w jakimkolwiek zakresie osoby uprawnione do wykonywania tego rzemiosła mogły legalnie wybudować obiekty przemysłowe. Żadna inna decyzja dołączona przez skarżących do akt sprawy nie zawiera zgody na budowę wiaty. Nie ma również znaczenia wysokość uiszczanego podatku od nieruchomości. Podatek ten, nawet liczony według stawki związanej z działalnością gospodarczą, naliczany jest w związku z faktycznym wykorzystywaniem danego terenu. Okoliczność płacenia podatku według stawek przewidzianych dla działalności gospodarczej nie prowadzi do legalizacji wybudowanego na takiej działce budynku związanego z działalnością gospodarczą.
Zaskarżona decyzja nie jest też "karą" za prowadzenie przez skarżących działalności gospodarczej. Każda osoba, która pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. wybudowała obiekt budowlany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega jej art. 37 ust. l nakazującemu rozbiórkę takiego obiektu. Żaden z organów nawet nie wspomniał, aby nakaz rozbiórki był jakakolwiek karą za prowadzenie działalności gospodarczej. Nakaz rozbiórki jest tylko konsekwencją wybudowania obiektu bez pozwolenia na budowę. Nie może stanowić uzasadnienia legalności wykonywanych prac budowlanych nakazy organów inspekcji pracy chociażby z tego powodu, że żaden z obowiązujących przepisów nie pozwala na podstawie takiego nakazu wybudować jakiegokolwiek obiektu.
Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji
wyroku i skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło