II SA/Kr 978/06

WyrokWSA w Krakowie2007-10-30

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Piotr Głowacki, Jan Zimmermann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samoistne posiadanie nieruchomości, nawet długotrwałe i wykonywane jak właściciel, stanowi tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Samoistne posiadanie nieruchomości, nawet długotrwałe i wykonywane jak właściciel, nie stanowi tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Ustawa wymienia zamknięty katalog tytułów prawnych, do których nie należy samoistne posiadanie. W związku z tym sprzeciw organu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych przez podmiot nieposiadający odpowiedniego tytułu prawnego jest zgodny z prawem.
Stan faktyczny
Fabryka Kosmetyków Spółdzielnia Pracy zamierzała wykonać roboty budowlane polegające na naprawie dachu i ociepleniu budynku. Prezydent Miasta wniósł sprzeciw wobec tego zamiaru, wskazując na brak prawidłowego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając, że samoistne władanie działką nie jest równoznaczne z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Spółdzielnia wniosła skargę, argumentując, że posiada prawo do dysponowania nieruchomością na podstawie umowy z właścicielem i długotrwałego samoistnego posiadania, a także że ma obowiązek zabezpieczyć zabytek.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [ ] w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie WSA Piotr Głowacki NSA Jan Zimmermann / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2007 r. sprawy ze skargi Fabryki Kosmetyków ,,[ ]" -Spółdzielnia Pracy na decyzję Wojewody z dnia w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych - skargę oddala - II SA/Kr 978/06 UZASADNIENIE Prezydent Miasta K. decyzją z dnia (....) wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych przez A.Z. - Prezesa Zarządu Fabryki Kosmetyków "(....) " - Sp. Pracy z siedzibą przy ul...... w K. , polegających na naprawie dachu oraz na ociepleniu części budynku na działce nr ...w K. W uzasadnieniu tej decyzji napisano, że postanowieniem z dnia 8 maja 2005 r. zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia braków podania o następujące dokumenty: 1) uściślenie, na czym polegać będzie naprawa dachu, 2) podanie prawidłowego terminu rozpoczęcia robót budowlanych, 3) oryginał oświadczenia o posiadanym poprzez inwestora prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wnioskodawca uzupełnił te braki w wyznaczonym terminie, jednakże nie doręczył prawidłowego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji Fabryka Kosmetyków ,,(.....)" napisała, że w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podała, że jest "samoistnym właścicielem" działki nr .... Wojewoda ........decyzją z dnia (....) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powołano tu ustawowe rozumienia "prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" i stwierdzono, że "samoistne władanie działką" stanowi czynność faktyczną, natomiast nie oznacza prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu (....) Fabryka Kosmetyków ,,(...)" wniosła na w/w decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucono tej decyzji naruszenie art. 3 ust. 11 prawa budowlanego. Wniesiono o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania oraz zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi napisano, że zaplanowane roboty miały ocieplić budynek, zapobiec jego degradacji i służyć koniecznym naprawom dachu a przez to podniesieniu standardu budynku oraz polepszenia jego substancji w ramach ochrony zabytku, znajdującego się w obrębie układu urbanistycznego dawnego miasta K. Zdaniem skarżącej decyzja Wojewody ........ narusza w sposób istotny prawo, bowiem przyjmuje, że katalog praw do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest katalogiem zamkniętym. Nadto decyzja ta nie bierze pod uwagę tego, że Spółdzielnia jest samoistnym posiadaczem zabudowanej budynkiem nieruchomości przy ul. .....w K. , od 50 lat oraz włada nią i zarządza jak właściciel a także, że traktowana była dotąd przez organy administracji w toczących się postępowaniach jako strona a więc jako dysponent nieruchomości. Mimo faktu, że skarżąca Spółdzielnia spełniając warunki wynikające z art. 172 kodeksu cywilnego do nabycia własności przez zasiedzenie stała się jej właścicielem a orzeczenie Sądu ten fakt potwierdzające jest orzeczeniem deklaratoryjnym, Spółdzielnia już jako samoistny posiadacz zabytkowej nieruchomości ma obowiązek zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie w tym zapewnienia prac konserwatorskich, restauratorskich i budowlanych. Mimo tego Wojewoda .........uznał, że należy podtrzymać sprzeciw Prezydenta Miasta a więc akt powodujący niedopuszczenie do dokonania napraw i poprawy substancji zabytku. Strona skarżąca podnosi, że jako właściciel a nawet jako posiadacz samoistny ma obowiązek pod sankcją karną zabezpieczyć zabytek przed uszkodzeniem i zniszczeniem. Na pewno nie uczynią tego nieznani od II wojny światowej z miejsca pobytu dawni a formalnie nadal funkcjonujący w księdze wieczystej właściciele nieruchomości, których los jest bliżej nieznany i niepewny. Ratować i poprawiać budynek aktualnie może tylko skarżąca Spółdzielnia, która dąży do formalnego, deklaratoryjnego potwierdzenia przez Sąd na jej złożony w 1999 roku wniosek nabycia przez nią prawa własności poprzez zasiedzenie. Wniosek ten ze względu na zawieszenie postępowania nie został rozpatrzony stosownym orzeczeniem. W skardze przywołano wyroki NSA, mające wykazać trafność argumentów strony skarżącej: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2003 r. IV SA 3302/2001 z tezą: "z zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, wydanego w oparciu o art. 122 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami może wynikać prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane" i wyrok NSA OZ w Warszawie z dnia 26.01.1999 IV SA 79/97 z tezą: "stosownie do treści art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego z 1994 r. przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć nie tylko prawo własności, czy użytkowania wieczystego, ale także ograniczone prawo rzeczowe lub treść stosunku zobowiązaniowego". Zaznaczono, że skarżąca weszła w trwałe posiadanie nieruchomości na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości z dnia .......1976 r. (nieformalna umowa sprzedaży) i wprawdzie umowa ta nie przeniosła własności nieruchomości na skarżącą, jak również nie może być podstawą powstania użytkowania z braku złożenia oświadczenia właściciela w przepisanej formie, to niewątpliwie umowa ta ustanowiła stosunek zobowiązaniowy, na mocy którego skarżąca nabyła prawo pełnego wykorzystywania nieruchomości także z prawem jej zabudowy. W tej sytuacji istnieje podstawa do przyjęcia, iż skarżąca dysponuje prawem do nieruchomości obejmującym możliwość jej wykorzystania dla celów budowlanych. Skarżąca stwierdziła również, że docieplenie budynku nie jest remontem w rozumieniu prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Napisano tu, że zaskarżonej decyzji nie można przypisać naruszenia prawa skutkującego uwzględnieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 89, póz. 414 z późn. zm.) w art. 3 ust. 11 definiuje jednoznacznie prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako "tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonania robót budowlanych". Wbrew twierdzeniom strony skarżącej katalog przesłanek, o jakim mowa w cyt. przepisie ma charakter zamknięty, o czym jednoznacznie świadczy stylistyka tego przepisu. Do przesłanek tego prawa nie należy więc posiadanie - nawet posiadanie samoistne i przy jego określaniu nie mogą być brane pod uwagę hipotetyczne perspektywy uzyskania prawa własności - np. przez zasiedzenie. Skarżąca Spółdzielnia nie wykazała również, że posiada status zarządcy nieruchomości położonej przy ul.... w K. , jak również w sposób dostateczny nie wykazała, że umowa zawarta przez nią z właścicielem tej nieruchomości przewiduje w swojej treści uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Była to tylko nieformalna umowa sprzedaży, która nie wywołała skutków prawnych. W tej sytuacji należy uznać, że Spółdzielnia Pracy "(....)" nie ma prawa do dysponowania na cele budowlane nieruchomością przy ul ....w K., toteż sprzeciw Prezydenta Miasta K. wobec zamiaru wykonania na tej nieruchomości robót budowlanych był zgodny z prawem. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło