II SA/Kr 978/14

WyrokWSA w Krakowie2014-10-03

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak, Aldona Gąsecka-Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo ocenił dowody w postępowaniu dotyczącym zarzutów wykonania obowiązku usunięcia odpadów, w szczególności czy uwzględnił wszystkie istotne dokumenty i zeznania świadków, a także czy opinia biegłego była zgodna z metodologią zastosowaną w postępowaniu jurysdykcyjnym?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sposób wystarczająco wnikliwy i wszechstronny. Pominął istotne dowody, takie jak pisma dotyczące rozpoczęcia wywozu odpadów i oświadczenia świadków, a także nie zbadał dokładnie kwestii "komisyjnego ustalenia" ilości wywiezionych odpadów. Ponadto, opinia biegłego w postępowaniu egzekucyjnym wykazała inną kubaturę odpadów niż ustalono w decyzji, co narusza zasadę niedopuszczalności weryfikacji istoty obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym. Uchybienia te czynią postanowienia organów dowolnymi i obligują do ich uchylenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku usunięcia odpadów. Skarżąca podnosiła, że obowiązek został wykonany i że postępowanie było prowadzone przez niewłaściwy organ. Organy administracji uznały, że obowiązek nie został wykonany, opierając się m.in. na opinii biegłej E. B., która wykazała większą kubaturę odpadów niż nakazano usunąć.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 3 października 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej K. G. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2014 r., znak [...], wydanym na podstawie art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i 9 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednol. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia K. G., utrzymało w mocy na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 12 marca 2014 r., znak [...]. Zaskarżonym postanowieniem oddalono zarzuty w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania obowiązku nałożonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia 15 listopada 2011 r., znak [...], którą nakazano K. G. usunięcie odpadów (rodzaj odpadów: gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, kod: 17 05 04 oraz odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów, kod: 17 01 01) składowanych na terenie działek o nr [...], [...], [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], położonych w K. w rejonie ul. B., w łącznej ilości 2145,3 m3, i orzeczono, że wykonanie decyzji nastąpi poprzez załadunek ww. odpadów na środki transportu i ich przetransportowanie do uprawnionego miejsca odzysku lub unieszkodliwiania takiego rodzaju odpadów, prowadzonego przez podmiot posiadający zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą o odpadach, z którym K. G. zawrze stosowną umowę –postanowienie. W uzasadnieniu powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na następujące okoliczności. Pismem z dnia 11 lutego 2014 r. K. G. wniosła zarzuty co do wykonania obowiązku i prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ w toczącym się przeciwko niej postępowaniu egzekucyjnym w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 31 stycznia 2014 r. nr [...]. W ocenie skarżącej, nałożony na nią obowiązek został wykonany, co potwierdzają m.in. oświadczenie M. G., wyjaśnienia K. G., oświadczenie M. C., wnioski z wizji lokalnych i twierdzenia geodety J. J.. Co do przyjętej opinii biegłej E. B., to powinna ona dokonać pomiaru w tych samych miejscach, w których zrobił to geodeta J. J. w 2011 r. Nadto, w sprawie błędnie został określony organ egzekucyjny - Urząd Miasta, Wydział Kształtowania Środowiska. Postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r. Prezydent Miasta, działając jako wierzyciel i jednocześnie organ egzekucyjny, zarzuty oddalił. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż obowiązek nałożony decyzją z dnia 15 listopada 2011 r., nie został wykonany. I tak, w dniu 19 listopada 2012 r. przeprowadzona została wizja na terenie gospodarstwa rolnego M. G.. Zastany stan działek nie pozwalał na stwierdzenie, że na działkach tych znajduje się ziemia przywieziona z działek o nr [...], [...], [...], położonych przy ul. B., jak wskazywała skarżąca. Prezydent Miasta nie wydał M. G. zezwolenia na odzysk jakichkolwiek odpadów, a zatem także zezwolenia, o którym mowa w pkt 2 decyzji z dnia 15 listopada 2011 r. K. G. nie przedstawiła żadnej umowy zawartej z podmiotem prowadzącym odzysk lub unieszkodliwianie odpadów, posiadającym zezwolenie właściwego organu, w sprawie usunięcia odpadów z działek. Po przeprowadzonej wizji przy ul. B. w dniu 4 października 2012 r. organ nie stwierdził wykonania obowiązku. Okoliczności powyższej nie potwierdziły również powtórne oględziny w dniu 22 listopada 2012 r. oraz operat pomiarowy opracowany przez uczestniczącego w tej czynności biegłego J. J. i kolejne oględziny w dniu [...] maja 2013 r., a także operat pomiarowy biegłej E. B., biorącej udział w ostatnich oględzinach. Zdaniem Prezydenta Miasta, opisane wyżej czynności doprowadziły do jednoznacznej konkluzji, że ziemia nie została usunięta. Na rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego zażalenie w ustawowym terminie złożyła K. G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a., oraz domagając się uchylenia postanowienia i umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie skarżącej opinia biegłej E. B. nie przyczyniła się do wyjaśnienia sprawy, gdyż biegła dokonała pomiarów w innych punktach niż biegły J. J., który sporządzał opinię w 2011 r. E. B. porównała niewłaściwe stany ziemi - jej opinia nie zawiera odniesienia do stanu z 2011 r., nadto jest nielogiczna, bowiem określa kubaturę nawiezionej ziemi na 2 532,89 m3, podczas gdy decyzją Prezydenta Miasta nałożono na K. G. obowiązek usunięcia 2 145,3 m3 odpadów. Po przedstawieniu w powyższy sposób dotychczasowego przebiegu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy omówił procedurę rozpatrywania zarzutów, wskazując na treść art. 33 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaznaczył też, że w niniejszej sprawie egzekucję prowadzi organ właściwy, nadto, że w opisanym stanie faktycznym i prawnym występuje tożsamość personalna wierzyciela i organu egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że K. G. nie wykonała nałożonego obowiązku. Zgodzić się należy w całej rozciągłości ze stanowiskiem organu egzekucyjnego i wierzyciela zarazem, iż zastany na terenie gospodarstwa rolnego przy ul. S. stan nie pozwala na stwierdzenie, że na działkach tego gospodarstwa znajduje się ziemia z terenu działek położonych przy ul. B.. K. G. nie przedstawiła żadnej umowy zawartej z podmiotem prowadzącym odzysk lub unieszkodliwianie odpadów, posiadającym zezwolenie właściwego organu, zgodnie z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jednol. Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), a obecnie ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.), w sprawie usunięcia odpadów z działek, do czego była zobowiązana. Zaznaczyć należy, że takowego zezwolenia nie miał M. G.. Okoliczność, iż biegły J. J. przyznał fakt przywrócenia terenu na działkach przy ul. B. od strony północnej i wschodniej do stanu pierwotnego, nie świadcz o wykonaniu obowiązku, co potwierdziły przeprowadzone w maju 2013 r. oględziny. W ich trakcie M. C. oświadczył, że z terenu działek odpady były wywożone i zwrócił uwagę, iż poziom działek był wyżej niż ogrodzenie (siatka), a teraz jest niżej. Nie poświadczył jednak, iż doszło do usunięcia odpadów według zaleceń umieszczonych w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 15 listopada 2011 r. Z kolei obecny podczas oględzin G. K. stwierdził, że skarpa od strony południowej została zniwelowana, ale ziemia nie została wywieziona z działek i wskazał, iż poziom tych działek przewyższa poziom działek sąsiednich po obu stronach, tj. zachodniej i wschodniej. Teza, że ziemia z działek nie została faktycznie usunięta znalazła pełne odzwierciedlenie w opinii biegłej E. B.. Biegła dokonała pomiarów na podstawie 71 punktów pomiarowych, nie zaś w oparciu o 37 punktów, jak uczynił to biegły J. J.. Stąd też przeprowadzone przez nią wyliczenia są dokładniejsze. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że pomiarów nie poczyniono w tych samych punktach. Większa ich liczba rzutuje bowiem na większą dokładność pomiaru, co biegła E. B. w sposób rzeczowy wyjaśniła w swym operacie i następujących po nim pismach. Biegła wykazała ponadto, że starała się wykonywać pomiary w punktach zbliżonych do tych, jakie wybrał biegły J. J. (porastająca roślinność uniemożliwiła jej wykonanie pomiarów w punktach tożsamych). Za chybiony należy uznać także zarzut błędu metodologicznego w przeprowadzonych badaniach. Zarówno biegła E. B., jak również biegły J. J., dokonane pomiary odnosili do dokumentacji znajdującej się w zasobach geodezyjnych. Stąd też nie ma potrzeby porównywać stanu działek z chwili sporządzania opinii przez biegłą E. B. ze stanem działek w 2011 r., a więc datą wydania decyzji. Wystarczające jest porównanie poziomu gruntu z czasu przeprowadzenia oględzin w maju 2013 r. z dokumentacją geodezyjną, zawierającą poziom gruntu macierzystego trwałego. Stwierdzenie zawarte w operacie pomiarowym biegłej E. B., w którym określiła ona ilość nawiezionej ziemi na 2 532,89 m3, podczas gdy decyzją Prezydenta Miasta nałożono obowiązek usunięcia 2 145,3 m3, jest bez znaczenia w kontekście niewykonania przez K. G. obowiązku i nie dyskredytuje sporządzonego operatu pomiarowego. Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 kwietnia 2014 r., znak [...], K. G. domagała się uchylenia obu wydanych w sprawie postanowień w całości, a także zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postepowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, - art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez dokonanie oceny zgromadzonych dowodów w sposób sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, - art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez dopuszczenie dowodu z opinii biegłej nieprzydatnej do wyjaśnienia sprawy oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność różnicy w kubaturze mas ziemnych znajdujących się na działkach nr [...], [...], [...] obr. [...], - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia, - art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 tej ustawy poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 12 marca 2014 r. i nieumorzenie postępowania wszczętego w celu wyegzekwowania obowiązku wykonanego przed jego wszczęciem. Powyższe zarzuty K. G. rozwijała w obszernym uzasadnieniu skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r .- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 12 marca 2014 r., znak [...], zostały wydane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednol. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm. – dalej oznaczana jako u.p.e.a.). Na wstępie rozważań należy zaznaczyć, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do tego, by zobowiązany wykonał ciążący na nim obowiązek, wynikający z ostatecznej albo natychmiast wykonalnej decyzji administracyjnej. Postępowanie egzekucyjne zmierza wyłącznie do wykonania tego, co nakazano w decyzji administracyjnej. Nie może być w nim już badane to, co ostatecznie rozstrzygnięto na etapie jurysdykcyjnym. Wynika to wprost z treści art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Niewykonanie obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną otwiera możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Stosownie do art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. W sytuacji, gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot (ten sam organ), nie ma podstaw do wystawiania odrębnego wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji. Szereg okoliczności, które podlegają ustaleniu w toku postępowania egzekucyjnego związanych jest z zarzutami w sprawie egzekucji, jakie zgłosić może zobowiązany. Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. W orzecznictwie wskazuje się słusznie, że postępowanie w przedmiocie zarzutów może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty w terminie otwartym na ich zgłoszenie i to na zobowiązanym ciąży powinność wskazania, na której z okoliczności z wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 lipca 2013r., sygn. akt I SA/Gd 638/13, Lex Omega nr 1363697). Z uwagi na treść art. 18 u.p.e.a., wyjaśnianie okoliczności faktycznych, istotnych z punktu widzenia postępowania egzekucyjnego, winno się odbywać zgodnie z wymogami wynikającymi z odpowiednio zastosowanych przepisów k.p.a. Dotyczy to w szczególności ustalania faktów w ramach rozpatrywania zarzutów, zgłoszonych przez zobowiązanego. Odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym znajdzie zatem art. 7 k.p.a., stosownie do którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Zauważyć przy tym należy, że w myśl art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 124 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. ustanawiającym obok innych wymogów postanowienia obowiązek organu zawarcia w nim podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. , rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone przez wierzyciela dostatecznie wnikliwie oraz w sposób, odpowiadający powyższym regulacjom. K. G. w piśmie z dnia 11 lutego 2014r. wniosła dwa zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji: zarzut wykonania w całości obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) oraz zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ (art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Odnosząc się do drugiego ze zgłoszonych zarzutów wskazać należy, że skarżąca uznała za błędne prowadzenie egzekucji przez Urząd Miasta – Wydział Kształtowania Środowiska, wskazując, że w ogóle jednostka ta nie jest organem. Analiza akt wskazuje jednak, że zarówno upomnienia: z dnia 7 sierpnia 2012r. (k. 28 akt organu administracji) i z dnia 2 października 2013r. (k. 105 akt organu administracji), a przede wszystkim tytuł wykonawczy z dnia 31 stycznia 2014r. (k. 146 akt organu administracji) wystawione zostały nie przez Urząd Miasta (jednostkę pomocniczą organu administracji publicznej), ale przez Prezydenta Miasta (organ administracji publicznej) i podpisane przez osobę przez tenże organ upoważnioną. Stosownie do art. 20 § 1 pkt 2 u.p.e.a., organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zadań własnych, zadań zleconych i zadań z zakresu administracji rządowej oraz obowiązków wynikających z decyzji i postanowień z zakresu administracji publicznej wydawanych przez samorządowe jednostki organizacyjne. W świetle powyższych uregulowań organem właściwym do prowadzenia egzekucji w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta, zaś analiza akt musi prowadzić do wniosku, że właśnie ten organ wszczął i prowadził postępowanie egzekucyjne. Co za tym idzie, zarzut oparty na art. 3 § 1 pkt 9 u.p.e.a. należało uznać za bezzasadny. Warto zauważyć, że na dalszym etapie postępowania (zażalenie, skarga do sądu) K. G. kwestii niewłaściwości organu, prowadzącego egzekucję, już nie podnosiła. W odniesieniu do zarzutu wykonania w całości obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) wskazać należy, że wierzyciel, będący też organem egzekucyjnym przeprowadził co prawda postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, m.in. korzystając z opinii biegłego geodety E. B., jednak zebrany materiał dowodowy nie został jak dotąd właściwie zebrany i oceniony odrębnie, oraz w jego całokształcie. W tym zakresie należy zauważyć, że w aktach sprawy zalegają liczne dokumenty, które jak dotąd nie zostały poddane w obu instancjach stosownej analizie . Powyższe dotyczy pisma K. G. do Prezydenta Miasta z dnia 23 sierpnia 2012 r. ( z prezentata 28 sierpnia 2012 r. – k. 32) , w którym informuje, że zgodnie z umową zawartą z Zakładem [...] A. P., J. F. Spółka Jawna w K. oraz firmą "M" s.c. w K. rozpoczęto wywóz odpadów znajdujących się na działkach nr [...], [...], [...], a prace związane z wywozem odpadów zostaną zakończone 28 sierpnia 2012 r. Przy przedmiotowym piśmie znajdują się też dokumenty mające stanowić upoważnienie dla M. G. do złożenia w Urzędzie Miasta pisma dotyczącego wywozu odpadów ( k.30-31). Kolejny dokument stanowi oświadczenie A. P. z dnia 2 października 2012 r., sygnowane podpisem oraz pieczątką firmową Zakładu [...] A. P., J. F. Spółka Jawna w K., potwierdzające pobranie ze Szkółki Drzew i Krzewów M. G. w K. przy ul. C. ziemi wymieszanej z karpiną drzew i gałęziami w ilości ok. 280m3, w zamian za co tenże zobowiązał się do przyjęcia do swojego gospodarstwa rolnego rozdrobnionej karpiny z ziemią i zrąbkami do kompostowania w ilości ok. 600m3 do końca czerwca 2013r. ( k.14) W aktach zalega też oświadczenie Miejskiego przedsiębiorstwa Oczyszczania z 20 października 2012r. potwierdzające, że M. G. dostarczył na wysypisko śmieci B. w okresie 29 września 2012 r. do 20 października 2012r. ok. 350m3 ziemi.( k.16). Przy tym dokumencie znajduje się zaś dowód przyjęcia od niego odpadów za okres od 29 września 2012 r. do 20 listopada 2012r. ze wskazaniem m.in. ich rodzaju i kodu ( k.15). Nie jest zatem wiadomym, jakie znaczenie organy obu instancji nadały tym dokumentom pomimo, że mogą pozostawać w ścisłym związku z oświadczeniem M. G. z dnia 3 września 2012r. Jak wynika z pisemnego oświadczenia M. G. z dnia 3 września 2012r. (k. 42 ), które nie zostało uznane w obu instancjach za wiarogodny i przydatny dowód, wyżej wymieniony po porozumieniu z K. G. zebrał z działek nr [...], [...], [...] odpady – głównie ziemię z pozostałościami kamieni i gruzu, wykorzystując je na zniwelowanie terenu we własnym gospodarstwie rolnym. M. G. podał również, że "jak ustalono komisyjnie, ilość wywiezionych odpadów wyniosła ok. 2150m3". Wspomniane pismo ma walor jedynie dokumentu prywatnego. Jednak organy administracji publicznej nie przesłuchały jego autora jako świadka, choć z oświadczenia wyraźnie wynika, że może posiadać wiadomości w kwestiach istotnych w sprawie. Nie zostało również zbadane, co kryje się pod zawartym w oświadczeniu stwierdzeniem "ustalono komisyjnie". Takie sformułowanie może sugerować, że w przypadku wątpliwości na tle dostępnej dokumentacji istnieją jakieś inne, ważne dla postępowania dowody potwierdzające fakty będące treścią oświadczenia złożonego na okoliczność wykonania przez skarżącą obowiązku usunięcia z nieruchomości odpadów. Nadto jak już podano, w sprawie nie poddano ocenie dokumentów mających związek z tym oświadczeniem, pomimo że właśnie w całokształcie istotnych okoliczności zostały one wskazane jako środek dowodowy w piśmie skarżącej do Prezydenta Miasta z dnia 4 listopada 2013 r. Jak wynika z akt sprawy, nie przesłuchano dotąd również w charakterze świadka G. K., który w trakcie wizji w dniu 4 października 2012 r. (protokół – k. 43-44 akt organu administracji) podał jedynie lakonicznie, że "praktycznie zostały wykonane jakieś prace na działce, natomiast nie zmieniły się zasadniczo poziomy". Podkreślić również należy, że w trakcie kolejnej wizji w dniu 22 listopada 2012r. był obecny J. J. – który w postępowaniu jurysdykcyjnym, zakończonym wydaniem decyzji Prezydenta Miasta z dnia 15 listopada 2011 r., znak [...], nakładającej egzekwowany obowiązek, występował jako biegły. J. J. podał do protokołu, że od strony wschodniej teren został przywrócony do stanu pierwotnego, podobnie po stronie północnej, natomiast nie mógł tego stwierdzić jednoznacznie co do strony zachodniej i południowej terenu bez pomiarów. Zwraca uwagę, że ponieważ biegły widział sporny teren przed wydaniem decyzji administracyjnej, to może w postępowaniu dotyczącym wykonania obowiązku posiadać wartościowe informacje. Jeżeli z przyczyn nie leżących po stronie organu J. J. nie mógł wykonywać obowiązków biegłego w postępowaniu egzekucyjnym, to organy administracji publicznej winny były go przynajmniej przesłuchać w charakterze świadka, tymczasem zaniechały takiego działania. Analogiczna negatywna uwaga dotyczy odstąpienie od przesłuchania w sprawie świadków pomimo ujawnionej w czasie wizji dnia 13 maja 2013 r. okoliczności niwelacji skarpy. Organy pominęły zatem część dostępnych w sprawie dowodów, zaniedbały przeprowadzenia mogących mieć istotne znaczenie w sprawie, naruszając tym samym art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Bez wszechstronnego zgromadzenia materiału dowodowego oraz jego oceny wnioski co do wykonania nałożonego na skarżąca obowiązku mogą być nietrafne jeszcze przed podjęciem decyzji o powołaniu w sprawie biegłego. W postępowaniu egzekucyjnym organy oparły swoje ustalenia ostatecznie na opracowaniu pn. "Operat pomiarowy – obliczenie kubatury nawiezionych mas ziemnych na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna [...], przy ul. B." autorstwa geodety E. B. (k. 90 – 103 akt organu administracji). Biegła wskazała, że wykorzystała taką samą metodę, jak geodeta J. J. (w postępowaniu jurysdykcyjnym). Jednak w operacie znalazło się stwierdzenie, że kubatura nasypanej ziemi wynosi 2532,89m3 (k. 100). Zwrócić trzeba uwagę, że z decyzji Prezydenta Miasta z dnia 15 listopada 2011 r., znak [...], wynika obowiązek usunięcia odpadów w łącznej ilości 2145,3 m3. Biegła działająca w postępowaniu egzekucyjnym wyliczyła zatem wyższą kubaturę niewywiezionej ziemi, niż ustalono w ostatecznej decyzji, podlegającej wykonaniu w tym postępowaniu. Organ przyjął wnioski biegłej w sposób bezkrytyczny, mimo że dysponował danymi wskazanymi uprzednio, mogącymi dowodzić wykonania decyzji nawet w całości, których jednak rzetelnie nie zweryfikował. Tłumaczenie zasadniczych rozbieżności opinii ilością punktów pomiaru nie może zostać zaakceptowane, skoro prowadzi w istocie do weryfikacji istoty obowiązku, czego zabrania art. 29 § 1 u.p.e.a. Sprawdzenie, czy i w jakim zakresie nałożony obowiązek został wykonany wymaga użycia dokładnie tej samej metody w dokładnie taki sam sposób. W przeciwnym bowiem razie wyniki mogą się różnić, w rezultacie zaś organ egzekwować będzie obowiązek w większym rozmiarze, niż wynika to z ostatecznej decyzji administracyjnej. Należy zatem uznać, że organy egzekucyjne nie oceniły w sposób właściwy operatu pomiarowego autorstwa E. B., naruszając tym samym art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W sprawie niniejszej powyższe uchybienia, a zwłaszcza pominięcie dowodów związanych bezpośrednio z oświadczeniem M. G., jak również brak wyczerpujących wyjaśnień co do twierdzeń skarżącej podnoszonych w piśmie do Prezydenta Miasta z dnia 4 listopada 2013 r., mających wskazywać nie tylko na usunięcie odpadów w wymaganej ilości, ale również w sposób zgodny ze wskazanym w tytule wykonawczym, czyni wydane postanowienia dowolnymi. Powyższe uchybienia winien wyeliminować już organ drugiej instancji, który dysponował szeregiem pominiętych przez niego dowodów, których analiza mogła prowadzić do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Wskazane wady zaskarżonego postanowienia obligują do jego uchylenia. Rozpatrując sprawę ponownie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokona oceny pominiętych dotąd dowodów złożonych na piśmie, rozważy sposób uzupełnienia materiału dowodowego, w szczególności wyjaśni kwestię "komisyjnego ustalenia" faktu wywiezienia odpadów w określonej ilości. Nadto rozważy celowość przesłuchania w sprawie świadków, a także ewentualnie zlecenia opinii, która w sposób adekwatny i spójny z metodologią zastosowana w postępowaniu rozpoznawczym pozwoli ustalić ilości odpadów usuniętych ze spornej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach orzeczono w punkcie II. sentencji wyroku, przyjmując za podstawę art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło