II SA/Kr 983/10
PostanowienieWSA w Krakowie2011-06-30
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony w sytuacji, gdy skarżący nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu prawomocnego oddalenia wcześniejszego wniosku w tym przedmiocie?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, aby nastąpiła taka zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Sąd uznał, że przedstawione przez skarżącego twierdzenia o jego trudnej sytuacji materialnej były niewiarygodne i nie zostały poparte dowodami, a wcześniejsze postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy pozostało aktualne.Stan faktyczny
Skarżący J.D. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Skarżący opisał swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak dochodów, posiadanie znacznego majątku rolnego, ale rzekomo nieprzynoszącego dochodów z powodu skażenia. Wcześniejszy wniosek o zwolnienie od kosztów został prawomocnie oddalony przez WSA w Krakowie i NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 15 lipca 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych
W odpowiedzi na wezwanie do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] lipca 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania J.D. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych.
We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych dochodów, oprócz "losowo zdobytych" 100 zł za drewno opałowe z krzaków. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 153 m², nieruchomość rolna o powierzchni 1,60 ha (trawa) oraz inne nieruchomości (wg. oświadczenia strony to krzaki) o powierzchni 4,67 ha. Nie wykazuje on natomiast posiadania oszczędności, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy J.D. podniósł, że nie stać go na pokrycie kosztów sądowych. Prowadzone przez niego gospodarstwo rolne zostało skażone na skutek wybudowania oczyszczalni ścieków. Produkty rolne nie nadają się do spożycia, są skażone.
Odpowiadając na wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że pogorszenie jego sytuacji majątkowej polega na tym, że zabrakło mu pieniędzy na podatek i energię. Musiał schudnąć, aby zapłacić. Odnosząc się do zapytania z jakiego źródła i w jakiej wysokości skarżący uzyskuje środki finansowe na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, J.D. podał, że czasem zgłosi się ktoś po konary, zwłaszcza po wichurze, i wówczas skarżący otrzyma za nie 50 zł. Zdarza się, że rodzą się jabłka z 10 jabłoni i wtedy "wpadnie" mu 20 zł. Skarżący ma grządkę na warzywa, ale produkty są skażone i zatrute wyziewami z oczyszczalni. Nie uzyskuje żadnych dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej (ewentualnie "coś z krzaków"). Nie pobiera dopłat unijnych, nie korzysta z pomocy społecznej. Wodę pobiera z własnego źródła. Lekarstwa "w marzeniach na półce w aptece". Do pisma załączone zostały dwa rachunki za energię elektryczną (termin płatności 2 listopada 2011 r. i 1 grudnia 2011 r.) opiewające na kwotę po 15,44 zł.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że aktualnie rozpoznawany wniosek J.D. nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2011 roku sygn. akt II OZ 256/11 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie sądu I instancji.
Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącego winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy.
W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie powołał nowych okoliczności, które wpłynęłyby na odmienną ocenę jego sytuacji materialnej. Skarżący przedstawił swoją sytuację jako bardzo trudną, jednakże nie podjął się uprawdopodobnienia przytaczanych przez siebie okoliczności. J.D. , poza rachunkiem za energię elektryczną, nie wskazał żadnych danych dotyczących wysokości ponoszonych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem. Używane przez wnioskodawcę sformułowania typu "lekarstwa na półce w aptece, telefon i łokmeny na uszach u wyższych sfer" w nie stanowią wiarygodnego przedstawienia rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Niewiarygodne są także twierdzenia skarżącego, jakoby z posiadanej nieruchomości rolnej o łącznym areale 6,27 ha nie uzyskiwał żadnego dochodu, poza "czymś z krzaków", a jednocześnie nie korzystał z jakiejkolwiek pomocy rodziny, czy też ze świadczeń z pomocy społecznej. Zdaniem orzekającego oświadczenie skarżącego co do stanu majątkowego, który miałoby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jest niewiarygodne w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Jako argument wskazujący na pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy J.D. podniósł fakt, iż zabrakło mu pieniędzy na podatek i energię. Musiał zatem schudnąć, aby uiścić należne zobowiązania. Przedstawione twierdzenia skarżącego nie zostały jednak przez niego poparte jakimikolwiek dokumentami, które świadczyłyby o zaległościach w płatnościach, nie mogą zatem stanowić podstawy do zmiany stanowiska w kwestii przyznania prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe orzekający stwierdza, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby nastąpiła taka zmiana okoliczności odnosząca się do jego sytuacji majątkowej, która uzasadniałaby zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy w trybie art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło