II SA/Kr 983/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 czerwca 2011 r. w dniu 29 sierpnia 2011 r. w sprawie ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 lipca 2010 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 lipca 2010r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania J. D. złożył kolejny wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych dochodów, oprócz "losowo zdobytych" 100 zł za drewno opałowe z krzaków. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 153 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 1,60 ha (trawa) oraz inne nieruchomości (wg oświadczenia strony to krzaki) o powierzchni 4,67 ha. Strona nie wykazuje natomiast posiadania oszczędności, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3.000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, J. D. podniósł, że nie stać go na pokrycie kosztów sądowych, gdyż prowadzone przez niego gospodarstwo rolne zostało zniszczone na skutek wybudowania oczyszczalni ścieków, a produkty rolne nie nadają się do spożycia z powodu ich skażenia. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący oświadczył, że pogorszenie jego sytuacji majątkowej polegało na tym, że zabrakło mu pieniędzy na podatek i energię, w związku z czym "musiał schudnąć, aby zapłacić". Odnosząc się do zapytania, z jakiego źródła i w jakiej wysokości skarżący uzyskuje środki finansowe na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, J. D. podał, że czasem zgłosi się ktoś po konary, zwłaszcza po wichurze, i wówczas skarżący otrzyma za nie 50 zł. Zdarza się, że rodzą się jabłka z 10 jabłoni i wtedy uzyskuje dochód w wysokości około 20 zł. Skarżący podał, że ma grządkę na warzywa, ale produkty są skażone i zatrute wyziewami z oczyszczalni. Podkreślił, że nie uzyskuje też żadnych dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej (ewentualnie "coś z krzaków"), nie pobiera dopłat unijnych ani nie korzysta z pomocy społecznej zaś wodę pobiera z własnego źródła. Skarżący wskazał, że lekarstwa może oglądać jedynie "na półce w aptece". Skarżący przedstawił dwa rachunki za energię elektryczną (termin płatności 2 listopada 2011r. i 1 grudnia 2011r.) opiewające na kwotę po 15,44 zł. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. J. D. wniósł sprzeciw od orzeczenia referendarza, podnosząc, że w sposób wystarczający przedstawił swoje dochody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że to osoba ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych powinna "wykazać", iż jej sytuacja majątkowa i rodzinna uzasadnia całkowite lub częściowe zwolnienie od kosztów. W tym celu strona zobowiązana jest do przedstawienia wiarygodnych i kompletnych informacji w tym zakresie, sąd zaś dokonuje oceny przedstawionych przez stronę danych. Jeżeli strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów opisuje swoją sytuację majątkową w sposób niewiarygodny lub nie podaje wszystkich istotnych danych, jest to podstawa do odmowy zwolnienia jej od kosztów. W ocenie Sądu w swoim kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący ponownie przedstawił swoją sytuację materialną w sposób niekompletny, a ponadto nie starał się w jakikolwiek sposób uprawdopodobnić przytaczanych przez siebie okoliczności. Ponadto poza rachunkiem za energię elektryczną nie podał żadnych danych dotyczących wysokości ponoszonych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem. Za niewiarygodne Sąd uznał także twierdzenia skarżącego jakoby z posiadanej nieruchomości rolnej o łącznym areale 6,27 ha nie uzyskiwał żadnego dochodu. Skoro zaś informacje o sytuacji materialnej podawane przez skarżącego nie były pełne ani wystarczająco wiarygodne, należało uznać, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do niego zachodzą przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych w całości ani w części. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, 243 § 1, 244 § 1, 245, 246 § 1 ppsa.