II SA/Kr 983/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-05
Skład orzekający: Jacek Bursa, Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę całego budynku mieszkalnego wielorodzinnego w trybie postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, jeśli inwestor nie przedłożył zgodnego projektu zamiennego, a postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie zostało zakończone?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie zastosowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące postępowania naprawczego (art. 51 ust. 1 pkt 5 w zw. z pkt 3 oraz art. 52). Nakaz rozbiórki całego budynku był przedwczesny, ponieważ postępowanie w sprawie warunków zabudowy nie zostało zakończone, a ponadto nie uwzględniono wszystkich współwłaścicieli jako zobowiązanych, co mogło czynić decyzję niewykonalną. Sąd wskazał, że w takiej sytuacji organy powinny zawiesić postępowanie do czasu wydania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, a następnie ocenić projekt zamienny lub zobowiązać współwłaścicieli do jego doprowadzenia do zgodności z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zrealizowanego z istotnym odstąpieniem od warunków pozwolenia na budowę. Po wieloletnim postępowaniu naprawczym, w którym inwestor nie przedłożył zgodnego projektu zamiennego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucili m.in. naruszenie przepisów Prawa budowlanego, błędne przyjęcie stanu prawnego oraz przedwczesność decyzji ze względu na toczące się postępowanie w sprawie warunków zabudowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2015 r. sprawy ze skarg R.B, . A.P., J.P. i A.Z. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 czerwca 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej R.B. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem ) złotych oraz na rzecz skarżących A.P. i J.P. kwotę 774 ( siedemset siedemdziesiąt cztery ) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki decyzją z dnia 14.08.2014r., znak: [...], nakazał Firmie Budowlanej R. B. rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z instalacjami wewnętrznymi wod.- kan, co, gazu i elektryczną zrealizowanego na działkach nr [...],[...], i [...] obr. [...][...] przy ul. P. w K., z istotnym odstąpieniem od warunków decyzji Prezydenta Miasta Krakowa o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 16.09.1999r., znak: [...] z uwagi na fakt nie przedłożenia kompletnego projektu zamiennego żądanego decyzją PINB nr [...] z dnia 14.12.2005r. znak: [...].
Decyzja ta zapadła po tym jak w toku prowadzonego postępowania wydano już:
• decyzję z dnia 20.05.2002r, znak: [...], umarzającą postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego nr [...] przy ul. P.w K., uchyloną decyzją MWINB z dnia 22.08.2002r, znak: [...]
• decyzję z dnia 29.11.2002r, znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, orzekającą, iż nie zachodzi konieczność nałożenia na Inwestora obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, która została uchylona decyzją MWINB z dnia 18 czerwca 2003r, znak: [...]
• postanowienie o wstrzymaniu robót związanych z budową budynku przy ul. P., z dnia 18.03.2005r,znak: [...]
• postanowienie o wstrzymaniu robót związanych z budową budynku przy ul. P. w K., z dnia 05.12.2005r, znak: [...]
• ostateczną decyzję nr 237/05 z dnia 14.12.2005r, znak: [...], nakazującą w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przedłożenie projektu zamiennego wraz z oświadczeniem projektanta o zgodności projektu zamiennego z przepisami i decyzją WZiZT
• decyzję nr [...] z dnia 25.05.2006r, znak: [...], zatwierdzającą przedłożony przez inwestora projekt zamienny oparciu o art. 51 ust.4 ustawy Prawo budowlane, która została uchylona przez MWINB decyzją z dnia 27.11.2006r, znak: [...]
• decyzję z dnia 18.07.2008r., znak: [...] (k-[...] akt PINB) na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo Budowlane, w której nakazał rozbiórkę części przedmiotowego budynku i doprowadzenie do stanu zgodnego z decyzją WZiZT
W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji uznał, iż przedłożony przez Inwestora projekt jest niezgodny z warunkami określonymi w obowiązującej nadal decyzji WZiZT, tym samym Inwestor nie wypełnił obowiązku nałożonego decyzją z dnia 14.12.2005r, znak: [...], zatem nie jest możliwe w oparciu o przedłożony projekt doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem .
W związku z prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego postępowaniem naprawczym, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 24.04.2006r, znak: [...], uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 16.09.1999r, znak: [...] w części odnoszącej się do budynku nr [...], realizowanego na działkach [...],[...],[...]. W uzasadnieniu decyzji z dnia 18.07.2008r., znak: [...] organ I instancji uznał, iż przedłożony przez inwestora projekt jest niezgodny z warunkami określonymi w obowiązującej nadal decyzji WZiZT, tym samym inwestor nie wypełnił obowiązku nałożonego decyzją z dnia 14.12.2005r, znak: [...], zatem nie jest możliwe w oparciu o przedłożony projekt budowlany zamienny doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta została uchylona decyzją MWINB z dnia 25.02.2009r, znak: [...], a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Skarga na w/w decyzję MWINB została przez WSA w Krakowie oddalona wyrokiem z dnia 15.03.2010r., sygn. II SA/Kr 656/09, a sąd podzielił merytoryczne uwagi MWINB odnośnie zrealizowanego budynku i przedłożonego projektu zamiennego.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w toku którego inwestor składał opinie i ekspertyzy dot. uzgodnień w zakresie ochrony p-poż. dla przedmiotowego budynku i kolejne wersje nieostatecznych decyzji o warunkach zabudowy; z dnia 24.05.2011r. oraz z dnia 10.04.2014r., PINB wydał skarżoną decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku. W toku tego postępowania inwestor był informowany zawiadomieniami z dnia 24.02.2012r. oraz z dnia 26.02.2014r o brakach i nieprawidłowościach przedłożonego projektu z 2006r, uniemożliwiającymi jego zatwierdzenie.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła R. B. podnosząc, iż organ błędnie przyjął, iż stan poprzedni należy rozumieć jako stan sprzed rozpoczęcia budowy przedmiotowego budynku, a nadto organ nie wykazał dlaczego organ nakazał rozbiórkę całego budynku a nie jedynie jego części. Nadto wskazano na toczące się postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy, co skutkować winno zawieszeniem postępowania. Dodatkowo w uzupełnieniu odwołania przedstawiono ekspertyzę techniczną oraz postanowienie w zakresie zgody na spełnienie wymagań co do bezpieczeństwa pożarowego.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr [...]z dnia 10 czerwca 2015r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 kpa w związku z art. 51 ust. 5, art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał R. B., rozbiórkę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z instalacjami wewnętrznymi wod.-kan., co, gazu i elektryczną, zrealizowanego na działkach nr [...],[...], i [...] obr. [...] przy ul. P. w K., z istotnym odstąpieniem od warunków decyzji Prezydenta Miasta Krakowa o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 16.09.1999r., znak: [...] z uwagi na fakt nie przedłożenia kompletnego i zgodnego z przepisami projektu zamiennego, żądanego decyzją PINB nr [...] z dnia 14.12.2005r. znak: [...].
Organ odwoławczy podał w uzasadnieniu, iż dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy. W jego ocenie uchybienie organu I instancji w postępowaniu, polegające na odstąpieniu od wydania postanowienia w oparciu o art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane nie skutkuje koniecznością uchylenia skarżonej decyzji, bowiem materiał dowodowy jest wystarczający dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Niniejsze postępowanie toczy się od 2001 r., a inwestor był informowany o okolicznościach sprawy i konieczności dostosowania inwestycji do obowiązującej w decyzji WZiZT, m.in. w uzasadnieniach wydanych w sprawie rozstrzygnięć, w tym w decyzji MWINB z dnia 27.11.2006r., znak: [...] oraz w decyzji MWINB z dnia 25.02.2009r., [...] oraz wyroku WSA z dnia 15.03.2010r, sygn: II SA/Kr 656/09. Postępowanie prowadzone było w trybie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, a decyzja organu I instancji dnia 14.12.2005r, znak: [...], wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, nakazująca inwestorowi, R. B. przedłożenie projektu zamiennego, jest ostateczna. Zatem inwestor od 2006r. zobligowany był do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, spełniającego wymagania określone w przepisach prawa, dla legalizacji przedmiotowego budynku. Do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia inwestor nie przedstawił projektu zamiennego spełniającego wymagania obowiązujących przepisów, w tym obowiązujących dla przedmiotowej inwestycji przepisów planistycznych.
W ocenie MWINB okoliczność, iż postępowanie odwoławcze od decyzji wydanej na wniosek inwestora przez Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 10.04.2014r nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla "Budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego z wbudowanymi garażami na działkach nr [...],[...],[...] obr [...]" nie zostało zakończone, nie ma istotnego wpływu na tok niniejszego postępowania, bowiem nie jest dla tego postępowania zagadnieniem wstępnym. Istotą postępowania naprawczego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem inwestycji rozpoczętej na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest to postępowanie nadzorcze, prowadzone z urzędu, dotyczące badania możliwości ewentualnej legalizacji dokonanych już odstępstw w ramach tej właśnie inwestycji. Zgodnie z poglądami judykatury "istotne odstąpienie", w rozumieniu przepisu art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie może oznaczać wybudowania całkiem innego obiektu, pozbawionego charakterystycznych parametrów i cech właściwych dla obiektu zatwierdzonego w pierwotnym pozwoleniu na budowę, choćby jego przeznaczenie było podobne czy nawet identyczne. Stąd postępowanie wynikające z uwarunkowań art. 36a musi ograniczać się do badania możliwości legalizacji dokonanych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego w decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie wydanie alternatywnego pozwolenia na budowę dla zupełnie innego obiektu. W przeciwnym wypadku zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego dotyczącego całkowicie innej inwestycji w trybie art. 51 ust. 4 sprowadzałoby się do zastępowania organów administracji architektonicznej w zakresie art. 28 oraz 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który reguluje tryb uzyskiwania przez inwestora zmiany pozwolenia na budowę i tym samym naruszenia przepisów o właściwości. Postępowanie przed organami nadzoru budowlanego nie może prowadzić do realizacji inwestycji całkowicie odmiennej od tej, na którą inwestor otrzymał pozwolenie na budowę i służyć inwestorowi do obejścia przepisów prawa. Określone w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu podstawowe (i graniczne) parametry planowanego obiektu wiążą projektanta (art. 34 ust. 1 ustawy Prawo budowlane) oraz organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Inwestor nie może samoistnie regulować tzw. terenu inwestycji, określonego w wiążącej decyzji o warunkach zabudowy, bowiem parametry graniczne dotyczą działek wskazanych w tej decyzji.
W przypadku inwestycji realizowanych od podstaw, organ nadzoru nie ma uprawnień do "miarkowania" zakresu rozbiórki obiektu i ograniczania zakresu rozbiórki tylko do części niezgodnej z ustaleniami miejscowego planu lub decyzji o warunkach zabudowy, bowiem postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, a nie do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę. W ocenie MWINB nie do pogodzenia z zasadą praworządności byłoby takie rozumienie "doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem" w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 5, w którym inwestor nie posiada ani prawa do kontynuacji budowy, ani legalnej dokumentacji obiektu, umożliwiającej wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Właściwe zastosowanie regulacji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 1 polega na odpowiednim zastosowaniu tego przepisu do zakresu realizowanej inwestycji, zatem rozbiórkę części obiektu budowlanego organ może nakazać, gdy przedmiotem inwestycji była np. nadbudowa lub rozbudowa legalnego obiektu.
Oceniając ponownie przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny, MWINB w pełni podzielił stanowisko organu I instancji odnośnie braków i nieprawidłowości, podkreślając, iż rozwiązania przyjęte w projekcie naruszają obowiązujące przepisy techniczno-budowlane, bowiem zamiast budynku mieszkalnego, spełniającego w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę kryteria budynku jednorodzinnego, inwestor wybudował budynek wielorodzinny o kubaturze dwukrotnie przewyższającej stan projektowany, zatwierdzony w pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Do projektu nie ma zastosowania § 2 ust.3a obowiązującego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie bowiem jest to budynek realizowany od podstaw, a nie budynek legalny poddany nadbudowie, rozbudowie czy też przebudowie, co podkreślono już w piśmie Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia 18.01.2006r (k-[...] akt PINB). Zatem przedłożona Ekspertyza Techniczna oraz postanowienia Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z 01.10.2014r nie mają wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie i tok weryfikacji projektu. W niniejszej sprawie właściwy organ nie uzyskał w drodze postanowienia upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane na udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych (zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy Prawo budowlane), zatem obiekt zrealizowano niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi wymaganymi dla budynku wielorodzinnego w zakresie wskazanym w decyzji organu I instancji i ekspertyzach tj. m.in. w zakresie § 61, § 62, § 68 w/w rozporządzenia.
Obowiązek nałożony decyzją ostateczną z dnia 14.12.2005r, znak: [...] nie został wypełniony, mimo upływu prawie 10 lat od daty jej wydania, a inwestor nie podjął należytych starań mających na celu doprowadzenie budynku do zgodności z prawem, dążąc wbrew licznym wskazaniom organów prowadzących postępowanie i obowiązującym przepisom, do zalegalizowania zrealizowanego stanu faktycznego, tj. budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem mogło zostać osiągnięte m.in. poprzez uwzględnienie w projekcie budowlanym zamiennym częściowej rozbiórki lub przebudowy z rezygnacją z części mieszkań. W formie przedłożonej przez inwestora z 2006r projekt zamienny nie może zostać zatwierdzony, gdyż nie spełnia wymogów obowiązujących przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, techniczno-budowlanych oraz przepisów o zakresie i formie projektu budowlanego. Nakaz rozbiórki w pierwszej kolejności winien być nałożony na inwestora, który posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane. Inwestorem jest R. B., posiadająca większościowe udziały we własności budynku. W KRS brak jest podmiotu: Firmy Budowlanej R. B. jako osoby prawnej, a Prawo budowlane nie wiąże przymiotu inwestora z faktem prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Błędne jest wskazanie sposobu reprezentacji podmiotu i jego siedziby. W związku z powyższym MWINB zreformował zaskarżoną decyzję poprzez doprecyzowanie osoby zobowiązanej. Fakt zasiedlenia budynku od 12 lat jak też uiszczenia opłaty za samowolne przystąpienie do użytkowania (nie potwierdzony w aktach sprawy) nie przesądza o możliwości legalizacji budynku.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyli R. B., A. Ż., A. P. i J. P.
R. B. zarzuciła naruszenie:
- art. 153 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu się do wiążącego poglądu WSA w Krakowie i zaniechaniu wezwania do uzupełnienia projektu w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego oraz zaniechaniu rozważenia możliwości przyjęcia odstępstwa od warunków technicznych na podstawie art. 9 tej ustawy,
b) art. 7, 77 i 107 § 3 kpa polegające na błędnym przyjęciu, że:
• w sprawie istnieje jakakolwiek wywierająca skutki prawne decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w szczególności, że nie wygasła decyzja z 23.02.1999r.,
• inwestor jest współwłaścicielem większościowym nieruchomości,
• z postanowień przedłożonych przez inwestora nie wynika, że obiekt budowlany spełnia w zakresie ochrony przeciwpożarowej zdefiniowane przez warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i budowle,
- art. 99 ust. 1 pkt 4 kpa i odmówienie zawieszenia postępowania do czasu ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu
- art. 35 ust 3 ustawy Prawo budowlane przez zaniechanie wezwania do usunięcia nieprawidłowości projektu budowlanego
- art. 51 ust. 5 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez błędne przyjęcie, że w przypadku nienałożenia w decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3 obowiązku wykonania określonych czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem dopuszczalne jest wydanie nakazu rozbiórki w sytuacji, gdy strona przedłożyła projekt zamienny dla wykonanego budynku, ale celem doprowadzenia do zgodności z prawem konieczne jest wykonanie określonych robót, których zakres jest organowi znany, a których projekt budowlany nie opisuje wobec braku obowiązku ich wykonania
- art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez błędne przyjęcie, że na podstawie tego przepisu nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania naprawczego ze względu na zbyt istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego
- art. 52 ustawy Prawo budowlane przez błędne przyjęcie, że w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokali dopuszczalne jest wydanie nakazu rozbiórki na inwestora, a nie na właścicieli wszystkich lokali.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
A. Ż. podniosła, iż przedmiotowy budynek posiada identyczne cechy charakterystyczne jak budynki sąsiednie, stąd wywodzi, iż brak jest podstaw do jego rozbiórki.
A. P. i J. P. zarzucili naruszenie:
- art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe nakazanie jedynie częściowej rozbiórki budynku wielorodzinnego położonego przy ul. P. w K., z uwagi na fakt, że przedmiotowy budynek jest realizowany od podstaw, a nie jedynie rozbudowywany lub nadbudowywany, podczas, gdy przepisy Prawa Budowlanego nie czynią takiego rozróżnienia, skutkujące wydaniem zaskarżonej decyzji z oczywistym naruszeniem Prawa Budowlanego, a cel postępowania naprawczego tj. doprowadzenie inwestycji do stanu zgodności zobowiązującymi przepisami, w tym techniczno – budowlanymi oraz do stanu zapewniającego bezpieczeństwo użytkowania obiektu, może zostać osiągnięty poprzez środek mniej dolegliwy dla współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, tj. rozbiórkę jedynie części budynku, a nie jego całości,
- art. 35 ust 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i w zw. z art. 51 ust. 4 poprzez niezasadne przyjęcie, iż uchybienie organu I instancji polegające na odstąpieniu od wydania postanowienia nakładającego obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym zamiennym nie skutkuje koniecznością uchylenia decyzji organu I instancji,
- art. 6 kpa w zw. z art.. 8 kpa, poprzez naruszenie zasady praworządności, które to naruszenie w sposób bezpośredni doprowadziło także do naruszenia zasady zaufania obywateli do władzy publicznej,
- art. 7 kpa, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, co uniemożliwiło organowi wydanie decyzji administracyjnej odpowiadającej prawu, a zaskarżona decyzja została wydana z zastosowaniem środka zbyt daleko idącego tj. nakazu rozbiórki całego budynku, w sytuacji, gdy możliwe było zastosowanie środka mniej dolegliwego dla współwłaścicieli nieruchomości, tj. nakazu rozbiórki jedynie części przedmiotowego budynku.
W/w Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skargi zasługują na uwzględnienie, co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z powodu nieprawidłowego zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 5 w zw. z pkt 3 tego przepisu oraz art. 52 ustawy Prawo budowlane.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż nakazując na obecnym etapie postępowania rozbiórkę przedmiotowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego organy błędnie zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 5 w zw. z pkt 3 ustawy Prawo budowlane, w zakresie przedwczesnego przyjęcia niezgodności z warunkami decyzji wzizt, a także art. 52 ustawy Prawo budowlane w zakresie określenia podmiotu zobowiązanego, poprzez pominięcie współwłaścicieli wybudowanego spornego budynku, co może doprowadzić do niewykonalności decyzji.
Postępowanie naprawcze określone w/w przepisami nakłada na organ przed wydaniem decyzji - obowiązek sprawdzenia czy obiekt został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, w sposób określony w decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Organ nadzoru budowlanego działa w granicach prawa wyznaczonych trybem danego postępowania. W kontrolowanym postępowaniu organy stwierdziły, iż inwestor nie wypełnił obowiązku nałożonego w decyzji PINB nr [...]. znak. [...] a projekt budowlany zamienny dla przedmiotowej inwestycji jest niezgodny zgodny z ustaleniami decyzji wzizt nr [...] z 23.09.1999r. znak. [...] dla realizowanej inwestycji.
W ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie winien mieć zastosowanie art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, gdyż zaistniało istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, co skutkuje obowiązkiem sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wobec tego projekt zamienny winien być sprawdzony co do zgodności z aktualną decyzją określającą warunki zabudowy. Błędna jest zatem ocena, iż nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania naprawczego ze względu na zbyt istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Obecnie wobec wygaśnięcia decyzji wzizt z 23 lutego 1999r. nr [...] znak: [...], brak możliwości oceny zgodności z decyzją określającą warunki zabudowy, a zatem wydana decyzja jako przedwczesna jest wadliwa. Organy winny zatem zawiesić postępowanie do czasu wydania nowej decyzji w tym przedmiocie, w zakresie którego postępowanie o sygn. -[...], jest w toku. Powyższa ocena wynika z przyjęcia przez Sąd, iż w zakresie sposobu prowadzenia w niniejszej sprawie postępowania naprawczego oraz oceny istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego określonego w art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organy administracyjne, ani Sąd, nie są związane wydanym w sprawie wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 15.03.2010r., sygn. II SA/Kr 656/09 oraz poglądami w nim wyrażonymi co do zrealizowanego budynku i niespełnienia wymogów projektu zamiennego, gdyż wyrokiem tym jedynie oddalono skargę na kasatoryjną decyzję MWINB z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. W/w wyrok nie uchylał aktu administracyjnego, co oznaczałoby konkretne wskazania co do dalszego postępowania, które wtedy, na podstawie art. 153 p.p.s.a. byłyby wiążące. W myśl poglądów wyrażanych w orzecznictwie (wyrok NSA z 2.12.2014r., II GSK 2018/13, LEX nr 1643719), które tutejszy sąd również prezentuje, "wskazania", o których mowa jest w treści art. 153 p.p.s.a. dotyczą orzeczeń, w których sprawa jest przekazywana do ponownego rozpoznania. Wydane zatem w treści wskazanego powyżej wyroku wsa w Krakowie oceny prawne, czy wyjaśnienia treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania, nie mogą być uznane za wiążące.
Z kolei naruszenie art. 52 ustawy Prawo budowlane polegało na określeniu samego inwestora jako podmiotu zobowiązanego, kiedy w niniejszej sprawy z racji współwłasności spornego budynku, ze względu na kwestie wykonalności decyzji, brak określenia wszystkich współwłaścicieli jako zobowiązanych może czynić decyzję niewykonalną. Organ nieprawidłowo ograniczył się do określenia, iż zobowiązana R. B. posiada większość udziałów we współwłasności, oraz prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bez zbadania czy ze względu na charakter budynku mieszkalnego wielorodzinnego - wyodrębnienie lokali mieszkalnych oraz charakter części wspólnych budynku, faktycznie dysponuje ona całym budynkiem, w tym zwłaszcza wyodrębnionymi lokalami.
W związku z tym skarżony organ jak i organ I instancji nie miał, w ocenie Sądu, wystarczających podstaw do nakazania R. B. rozbiórki całego budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny zawiesić postępowanie do czasu wydania aktualnej i ostatecznej decyzji w zakresie warunków zabudowy tj. w postępowaniu o sygn. [...], a następnie dokonać oceny projektu zamiennego z treścią tej decyzji, ewentualnie zobowiązując współwłaścicieli do doprowadzenia projektu budowlanego zamiennego do zgodności z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło