II SA/Kr 983/17

WyrokWSA w Krakowie2017-11-29

Skład orzekający: Małgorzata Łoboz, Paweł Darmoń, Joanna Tuszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zalesienie części działki rolnej, na której znajdują się urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, stanowi naruszenie przepisów Prawa wodnego, w szczególności art. 65 ust. 1 pkt 1 i art. 77, skutkujące obowiązkiem podjęcia działań przeciwdziałających temu zalesieniu?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie wykazały w sposób należyty, czy posadzenie drzew iglastych na części działki rolnej, gdzie znajdują się urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, prowadzi lub może prowadzić do ich zniszczenia lub uszkodzenia. Brak precyzyjnych ustaleń faktycznych dotyczących przebiegu urządzeń melioracyjnych i ich relacji do nasadzeń uniemożliwia weryfikację stanowiska organów, że działania właściciela działki nie wpływają negatywnie na funkcjonowanie systemu melioracyjnego. W związku z tym, organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. wniósł o podjęcie działań przeciwdziałających zalesieniu części zmeliorowanej działki sąsiedniej, należącej do małżeństwa B. Skarżący obawiał się degradacji jego własnych gruntów rolnych. Organy administracji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym oględzin i analizie dokumentacji, uznały, że nasadzenia drzew iglastych na działce B. nie stanowią zalesienia w rozumieniu ustawy o lasach i nie wpływają negatywnie na działanie urządzeń melioracyjnych. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów Prawa wodnego i Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...] w przedmiocie właściwego utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W dniu 2 listopada 2016 r. M. S. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w S. o podjęcie działań przeciwdziałających kontynuacji zalesienia zmeliorowanych gruntów przez małżeństwo J. i T. B.. W piśmie tym M. S. poinformował, że jest jedynym rolnikiem w [...] który prowadzi gospodarstwo rolne, stanowiące jego jedyne źródło utrzymania, a na gruncie przylegającym do jego działki nr [...] Państwo B. w dniu 31 października 2016r. dokonali zalesienia części działki. Do pisma załączył pismo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2004r. znak [...] w sprawie interpretacji niektórych przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U Nr 15 115, póz. 1229 z późn. zm.) oraz kopię mapy urządzeń melioracyjnych bez wskazania daty jej wykonania. W związku z powyższym wezwano p. B. do złożenia wyjaśnień w kwestii zalesiania działki położonej w [...] będącej ich własnością. W dniu 28 listopada 2016 r. pracownik Starostwa Powiatowego w S. wykonał dokumentację fotograficzną na działce nr [...] obręb [...] z której wynika, że na części działki, zostały posadzone sadzonki świerka odmiany szlachetnej, w luźnej rozstawie, co wskazuje na zamiar użytkowania inny niż leśny. Reszta działki stanowi użytek rolny. W dniu 6 grudnia 2016 T. B. wyjaśnił, że na wskazanym gruncie melioracja była przeprowadzona w 1983 r. i według niego ta melioracja nie działa, ponieważ część działki cały czas była zalewana, grunt był podmokły i nie było możliwości jego uprawy, dlatego na części działki, na powierzchni ok. 0,25 ha była łąka trwała. Pozostała część działki jest użytkowana rolniczo, obecnie posiane jest zboże. W bieżącym roku po skoszeniu trawy, wystąpił z pytaniem do Agencji Restrukturyzacji czy może zlikwidować "trwały użytek zielony" z zamiarem posadzenia na tej powierzchni drzewek na plantację bożonarodzeniową. Został poinformowany przez pracowników ARiMR, że plantacja drzewek bożonarodzeniowych jest kwalifikowana jako sposób użytkowania rolniczego działki, z możliwością uzyskania płatności, zatem nie ma przeszkód aby taką plantację na gruncie rolnym prowadzić. Dodał również, że został pouczony o konieczności zachowania właściwych odległości od granicy działki przy sadzeniu drzewek tj. co najmniej 2 m. Zatem na powierzchni ok. 0,25 ha, zostały posadzone sadzonki świerka srebrnego. W oparciu o zgromadzony materiał dowody została wydana decyzja przez Starostę S. w której orzeczono o oddaleniu wniosku dotyczącego przeciwdziałaniu kontynuacji zalesienia zmeliorowanych gruntów na działce nr [...] obr. [...] gm. S.. W wyniku odwołania M. S., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z dnia 1 lutego 2017 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując jednocześnie, że uchylona decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta S. pismem z dnia 21 lutego 2017 r. wystąpił do Marszałka Województwa [...] o udostępnienie dokumentacji dotyczącej urządzeń melioracji wodnych szczegółowych znajdujących się na spornej działce. Następnie w dniu [...] marca 2017 r. pracownicy Starostwa Powiatowego z udziałem stron przeprowadzili oględziny działki nr [...] oraz działek sąsiednich. Podczas oględzin ustalono, że sporna część działki nr [...] będąca własnością Państwa B. od strony zachodniej sąsiadują z pasem drogowym, od strony północnej i wschodniej z działkami rolnymi stanowiącymi własność M. S. nr [...] i [...]. W części północnej teren jest wzniesiony z niewielkim spadkiem w kierunku południowego wschodu. Teren stanowią grunty ograniczone od północy nasypem z torami kolejowymi przebiegającym za działką nr [...], a od południa zabudową zagrodową. Na spornej części działki nr [...] o powierzchni ok. 0,25 ha znajduje się nasadzenie sadzonkami drzew iglastych w rozstawie 160 x 170 cm, pozostałą część działki stanowi uprawa zbóż. Odległość pierwszego rzędu od granicy z działką nr [...] wynosi 2,60 cm. Działka sąsiednia nr [...], stanowiąca własność M. S. w części jest zaorana, a na części są usytuowane konstrukcje drewniane tuneli foliowych. Na ww. gruncie nie stwierdzono zastoisk wodnych, bądź grząskiego podłoża. Niewielkie kałuże występowały tylko na drodze śródpolnej, w miejscu przejazdu sprzętem rolniczym. M. S. nie wskazał dokładnego miejsca przebiegu urządzeń melioracji, poinformował tylko, że urządzenia te przebiegają na skos przez jego działkę w miejscu gdzie obecnie znajdują się konstrukcje tuneli foliowych. Urządzenia te odprowadzają wodę do zbieracza a następnie do rowu, który przebiega wzdłuż następnej działki od strony wschodniej. Oględziny rowu i miejsc ujścia sączków potwierdziły, że zarówno rów jak i urządzenia zbierające wodę są drożne, działają prawidłowo. Obecny na oględzinach T. B. wyjaśnił, że teren na którym zostały posadzone sadzonki świerka srebrnego pochodzące z własnej szkółki nie nadaje się do innego użytkowania rolniczego, ponieważ w tej części urządzenia melioracyjne nie działają, teren jest podmokły. Dotychczas na gruncie był trwały użytek zielony, który zaorał po sprzedaży krowy. Likwidację tej uprawy oraz nowy sposób zagospodarowania rolniczego działki tj. nasadzenie drzewek bożonarodzeniowych konsultował z pracownikami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wyjaśnił również, że drzewa będą wycięte na choinki lub przesadzone w donice przed upływem l0 lat. Według niego obecny sposób użytkowania działki, z uwagi na najwyżej położone miejsce, nie będzie miał wpływu na odprowadzanie wody zarówno z jego działek jak i sąsiednich przez urządzenia melioracyjne. Pismem z dnia 24 marca 2017 r. znak: [...] [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych poinformował, że na działce nr [...] obr. [...] występuje sieć drenarska wykonana w ramach zadania inwestycyjnego "[...]". W załączeniu przesłano kserokopię mapy ewidencyjnej w skali 1:5000 i kserokopię fragmentu mapy powykonawczej w skali l :2000 z działem drenarskim obejmującym ww. działkę. Następnie M. S. w oświadczeniu o zapoznaniu z materiałem dowodowym w sprawie złożonym w dniu 12 kwietnia 2017 r. wniósł o niezalesianie działki nr [...], wskazując że zalesienie doprowadzi do degradacji zmeliorowanej działki nr [...], natomiast T. B. nie wniósł żadnych uwag. W tak ustalonym stanie faktycznym, Starosta S. decyzją z dnia 8 maja 2017 r. znak: [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.), w związku z art. 64 ust. 1, art. 77 oraz art. 140 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 469) oddalił wniosek dotyczący przeciwdziałaniu kontynuacji zalesiania zmeliorowanych gruntów na działce [...] obręb [...] gmina S.. W uzasadnieniu decyzji organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył przepisy mające zastawaniem w niniejszej sprawie. Podkreślił, że w trakcie przeprowadzania postępowania wyjaśniającego ustalono, że działka nr [...] o powierzchni całkowitej 1,05 ha, będąca własnością J. B. stanowi użytek rolny. Złożone wyjaśnienia przez T. B. oraz oględziny działki w terenie pozwalają stwierdzić, że grunt ten nie jest pokryty roślinnością leśną i nie jest przeznaczony do produkcji leśnej zgodnie z ustawą z dnia 28 września 1991 roku o lasach (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 788). Zarówno zastosowany gatunek drzew iglastych tj świerk srebrny jak i więźba nasadzenia oraz sposób prowadzenia uprawy zdecydowanie odbiegają od podstawowych zasad urządzania lasów zarówno w kwestii gatunków preferowanych do nasadzeń leśnych na tym terenie jak również sposobu prowadzenia -uprawy. Nadto w ocenie organu drzewa iglaste odmian szlachetnych posadzone na części działki nr [...] o powierzchni ok. 0,25 ha w rozstawie 160xl70cm wskazują jednoznacznie na uprawę inną niż leśna np. plantację drzewek bożonarodzeniowych. Podkreślić należy, że melioracja jest zabiegiem mającym na celu trwałe polepszenie rolniczych zdolności produkcyjnych gleb, wykonywane za pomocą zabiegów melioracyjnych, natomiast to właściciel gruntu decyduje o sposobie zagospodarowania działki rolnej stanowiącej jego własność i preferowanym sposobie uprawy. Na podstawie analizy map przekazanych przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych z zaznaczonym przebiegiem urządzeń melioracji szczegółowych oraz na podstawie oględzin działki w terenie i wskazanym miejscem prowadzenia uprawy przez Pana T. B., organ stwierdził że ponad połowa spornej działki rolnej znajduje się poza zasięgiem urządzeń melioracyjnych. Tylko krótkie odcinki sączków w początkowym biegu są umiejscowione na terenie zajętym pod uprawę drzewek iglastych, co z uwagi na ukształtowanie terenu oraz przebieg pozostałych urządzeń melioracyjnych pozostaje bez wpływu na właściwe funkcjonowanie przedmiotowych urządzeń oraz odprowadzanie wody z terenu. W ocenie organu nie można uznać, że przedmiotowa działka stanowi uprawę leśną a sposób wykorzystywania działki przez J. i T. B. wpływa na niszczenie lub uszkadzanie urządzeń melioracji szczegółowych, o których mowa w ustawie z dnia z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. W związku z powyższym wniosek M. S. dotyczący podjęcia działań przeciwdziałających zalesianiu działki nr [...] obr. [...] jest bezzasadny. Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie wniósł M. S., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów ustawy Prawo wodne oraz ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z dnia 8 czerwca 2017 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 77 ustawy Prawo wodne, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że podstawą materialnoprawną procedowania w niniejszej sprawie powinien być art. 77 ustawy Prawo wodne. Podkreślił, że w toku przeprowadzonych oględzin ustalono, iż urządzenia melioracji wodnych szczegółowych działają prawidłowo. Między innymi na gruncie nie stwierdzono zastoisk wodnych. Ponadto do protokołu oględzin załączono dokumentację fotograficzną, przedstawiającą sytuację na gruncie. Wskazał, że czynność oględzin została przeprowadzona w sposób zgodny z art. 79 k.p.a. i nie wniesiono do protokołu oględzin żadnych uwag. W związku z powyższym z uwagi na prawidłowe działanie urządzeń, organ nie miał możliwości prawnych ustalić zakresu i terminu wykonania obowiązku. Tym samym w ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniósł M. S. – dalej skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - rażące naruszenie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne tj. art. 77 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1, a zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 1, zgodnie z którym niszczenie lub uszkodzenie urządzeń wodnych jest zabronione i obarczone sankcją (art. 193 i 195); - błąd w ustaleniach faktycznych służących za podstawę rozstrzygnięcia poprzez bezkrytyczne przyjęcie wyjaśnień Starosty S. ; - sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego przez Organ materiału dowodowego, w tym dokumentów doręczonych przez Stronę, a w szczególności pisma Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 grudnia 2004 r. znak: [...] - rażące naruszenie przepisów dotyczących zasad ogólnych oraz procedowania dowodowego, a skutkujących de facto nierozpoznaniem istoty sprawy poprzez naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego a mianowicie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 75 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. oraz przyznanie prawa pomocy zgodnie ze złożonym wnioskiem. W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął zarzuty podniesione w skardze, powołując się na orzecznictwo sądowe. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego skarga okazała się być zasadna. Celem zobrazowania stanu prawnego, o który chodzi w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 i 1a ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (DZ.U.2017.1121 t.j., dalej "p.w.") do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się m.in. rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie, oraz drenowania. Zgodnie zaś z art. 64 ust. 1 p.w. utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. Natomiast wedle art. 77 ust. 1 i 2 p.w., utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej - do tej spółki. Jeżeli obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie jest wykonywany, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala, w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu, szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania. Jak to słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 28 sierpnia 2008 r. II OW 34/08, LEX nr 515661 : "Stosownie do treści art. 77 ustawy - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 219 ze zm.) w kompetencjach starosty leżą kwestie kontroli utrzymywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych przez zainteresowanych właścicieli gruntów lub spółek wodnych z możliwością szczegółowego określenia w decyzji szczegółowego zakresu obowiązków tym przedmiotom i terminów ich wykonania". Niniejsza sprawa została zainicjowana wnioskiem M. S., który domagał się przeciwdziałania kontynuacji zalesiania zmeliorowanych gruntów na sąsiedniej działce przylegającej do jego działki. Intencją wniosku było niewątpliwie wezwanie do przeciwdziałania za pomocą środków przewidzianych ustawą w niszczeniu bądź uszkadzaniu urządzeń melioracji szczegółowych. Nie należy bowiem zapominać, że poza upoważnieniem do wydania decyzji określonym w art. 77 p.w., niszczenie lub uszkodzenie urządzeń wodnych jest zabronione, zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 1 p.w. Zadaniem zatem organu było właściwe ustalenie stanu faktycznego, polegające na zbadaniu, czy na działce nr [...] własności P. B. istniały urządzenia melioracji szczegółowych, oraz czy ewentualne działania podjęte przez właścicieli działki, a w szczególności posadzenie tam drzew iglastych, prowadzą lub mogą prowadzić do ich zniszczenia bądź uszkodzenia, czy też nie. Trzeba zatem stwierdzić, że z tego zadania organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy, wywiązały się tylko połowicznie, a co za tym idzie, w sposób niewystarczający. Organ I instancji ustalił, że na części działki nr [...] o pow. ok. 0,25 ha znajduje się nasadzenie sadzonkami drzew iglastych w rozstawie 160 razy 170 cm. Miejsce na działce zajęte pod uprawy zostało zaznaczone na szkicu /k.16 akt adm. I instancji/. Nadto organ stwierdził, że grunt ten we wskazanej części nie jest pokryty roślinnością leśną i nie jest przeznaczony do produkcji leśnej. Jest tak z uwagi na fakt, że zastosowany gatunek drzew ( świerk srebrny), jak i sposób nasadzenia oraz prowadzenia uprawy odbiegają od zasad urządzania lasów. W ocenie organu jest to plantacja drzewek bożonarodzeniowych, która stanowi uprawę możliwą do prowadzenia na gruncie rolnym. O sposobie zagospodarowania gruntu rolnego stanowi zaś właściciel. Nadto stwierdzono, że ponad połowa działki P. B. znajduje się poza zasięgiem urządzeń melioracyjnych; tylko krótkie odcinki sączków w początkowym biegu są umiejscowione na terenie zajętym pod uprawę drzewek iglastych, co z uwagi na ukształtowanie terenu oraz przebieg pozostałych urządzeń melioracyjnych pozostaje bez wpływu na właściwe funkcjonowanie przedmiotowych urządzeń oraz odprowadzenie wody z terenu. W związku z powyższym organ konkludował, że 1/ nie można uznać, że przedmiotowa działka stanowi uprawę leśną, 2/ sposób wykorzystywania działki przez J. i T. B. nie powoduje niszczenia bądź uszkodzenia urządzeń melioracji szczegółowych. O ile można się zgodzić z organem, że przedmiotowa uprawa nie stanowi produkcji leśnej, że zatem nie ma mowy o zalesianiu działki nr [...] w rozumieniu prawnym, nie faktycznym, o tyle druga z konkluzji, dotycząca braku wpływu sposobu wykorzystywania działki na funkcjonowanie urządzeń melioracji szczegółowych, jest przedwczesna, a w każdym razie nie podlega weryfikacji z uwagi na braki w ustaleniach faktycznych. Jak już wspomniano, w aktach sprawy znajduje się szkic wskazujący, która część działki nr [...] jest pokryta nasadzeniami drzewek świerka srebrnego. Należy nadto wskazać, że organ I instancji uzyskał od [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] pisemną informację, że na przedmiotowej działce występuje sieć drenarska wykonana w ramach zadania inwestycyjnego "[...]". Do pisma dołączono mapę w skali 1:2000 przedstawiającą system urządzeń melioracyjnych na przedmiotowej działce i działkach sąsiednich, gdzie wskazano m.in. na przebieg sączków, o których wyżej wspomniano /k.62 akt adm. I instancji/. Cały teren, zgodnie z ustaleniami organu, jest pochylony w kierunku południowego wschodu. Sączki znajdują się naprawdopodobniej, jak to wynika ze szkicu na k. 62, w północnej części działek. Organ ustalił nadto, że działka nr [...] sąsiaduje z działkami M. S. od strony północnej i wschodniej. Logicznie rzecz biorąc, system przypuszczalnie działać ma w ten sposób, że sączki zbierają i odprowadzają wodę z północnej części w linii spadku terenu, do zbieracza zaznaczonego na szkicu. Przy takim założeniu co do działania systemu, nie jest bez znaczenia, czy sączki będą drożne; przeciwnie, od prawidłowego ich działania najprawdopodobniej zależy właściwe odprowadzanie wody z działek M. S. w ich północnej części. Jest to jednak tylko hipoteza, gdyż organ nie ustalił dokładnie, jak jest położone i z czego się składa opisywane przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] urządzenie melioracji szczegółowej. Organ zamieścił do akt sprawy szczegółową dokumentację fotograficzną, jednak nie wyjaśnił, jak się ona ma do szkicu z k. 62 oraz z k. 16. Organ nie ustalił bowiem, który fragment urządzeń melioracyjnych uwidocznionych na szkicu k. 62 odpowiada opisowi zdjęć k. 56, 57, 58 i 59, które mają dokumentować ujście zbieraczy do rowu melioracyjnego /k. 56, 57, 58/ oraz sam rów melioracyjny /k.59/. W szczególności na szkicu k. 62 nie wskazano żadnego rowu melioracyjnego, w związku z tym nie wiadomo, czy organ używając tego określenia miał na uwadze określony na szkicu "zbieracz", czy też inny fragment zaznaczonego na szkicu urządzenia wodnego, a jeśli tak, to jaki i gdzie on się znajduje w rzeczywistości (dokumentowanej zdjęciami) oraz na mapie. Innymi słowy, na bazie szkicu z k. 62 należało nanieść przebieg fotografowanych urządzeń; bez tego zabiegu nie można ustalić, o czym wypowiada się organ. Ten sam zarzut dotyczy umiejscowienia sączków na działce nr [...] w relacji do miejsca uprawy drzew świerka srebrnego. Organ I instancji wskazał, co już przytoczono wyżej, że tylko krótkie odcinki sączków "zachodzą" na uprawę. Należało zatem zaznaczyć na szkicu na bazie mapy ewidencyjnej, a jeszcze lepiej wysokościowej, umiejscowienie sączków (oraz pozostałego systemu urządzeń melioracji szczegółowej) względem uprawy drzewek. Należało następnie zbadać, w sytuacji wątpliwości także z udziałem biegłego, oraz jednoznacznie ustalić, czy fakt posadzenia drzewek na odcinku sączków jest przeszkodą w ich funkcjonowaniu. Trzeba wyraźnie podkreślić, że z dotychczasowych ustaleń organu to jednoznacznie nie wynika. W szczególności nie jest też jasna konkluzja organu, że brak negatywnego oddziaływania nasadzeń z uwagi na ukształtowanie terenu. Nie wiadomo, czy organowi chodzi o to, że określone ( jakie?) ukształtowanie terenu powoduje, że takie negatywne oddziaływanie w ogóle nie jest możliwe, gdyż organ nie wyjaśnił, co miał na myśli. W ocenie Sądu, jeśli założyć, że teren z sączkami ma odprowadzać wodę do zbieraczy z wyżej położonego terenu działki M. S., to dokonanie nasadzeń w tym rejonie może utrudniać omawiane odprowadzenie. W obliczu braków w ustaleniach faktycznych, konkluzja organu, iż fakt że tylko krótkie odcinki sączków w początkowym biegu są umiejscowione na terenie zajętym pod uprawę, pozostaje bez wpływu na właściwe funkcjonowanie urządzeń, z uwagi na ukształtowanie terenu oraz przebieg pozostałych urządzeń melioracyjnych - nie daje się w żaden sposób zweryfikować. Dla celów jednoznacznego wyjaśnienia, czy tak jest, organ winien zbadać i poprawnie opisać przebieg urządzeń melioracyjnych oraz zbadać i poprawnie opisać, gdzie w stosunku do nich mieści się uprawa drzewek. Nadto organ winien zbadać i wyjaśnić, w sytuacji, gdy uprawa pokrywa się z przebiegiem urządzeń, czy miało miejsce zniszczenie bądź uszkodzenie urządzenia ewentualnie czy istnieje prawdopodobieństwo ( graniczące z pewnością) zniszczenia bądź uszkodzenia urządzenia przy rozroście drzewek w przyszłości. Podkreślenia bowiem wymaga, że nie tylko nasadzenie lasu może spowodować zniszczenie urządzenia, lecz także tego rodzaju uprawa. Z jednej strony jest oczywistym, że właściciel terenu rolnego, jak słusznie to zauważył organ, może użytkować grunt, zgodnie z jego przeznaczeniem, w wybrany przez siebie sposób. Z drugiej jednak strony to wykorzystywanie nie może prowadzić do zniszczenia czy uszkodzenia urządzenia wodnego, zwłaszcza, jeśli urządzenie jest częścią systemu melioracji obejmującego większy obszar i działki różnych właścicieli. Na ten temat wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2012r. II OW 146/11, Lex nr 1121244 w sposób następujący: "Urządzenie melioracji wodnej szczegółowej jest inwestycją o charakterze liniowym, które przebiega na dłuższym odcinku niż tylko jedna nieruchomość, stąd wszelkie działania muszą być skoordynowane z utrzymaniem jego drożności na całej długości". W świetle powyższych uwag, stwierdzić należy, że organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy poprzez bezkrytyczne przyjęcie decyzji Starosty S. , naruszyły w sposób istotny przepisy art. 7, 77 i 80 k.p.a., co skutkować musi uchyleniem skarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej na zas. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Z wymienionych przyczyn orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło