II SA/Kr 984/04
WyrokWSA w Krakowie2007-08-24
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Aldona Gąsecka-Duda, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego parkingu, zapewniając stronom czynny udział w postępowaniu i prawidłowo oceniając zebrany materiał dowodowy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz braku zapewnienia możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Sąd uznał, że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt c PPSA. Sąd nie wypowiedział się co do zastosowania prawa materialnego z uwagi na naruszenia proceduralne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki parkingu wybudowanego samowolnie na działce nr [...] obr. [...] O. w K., stanowiącego część większego kompleksu parkingowego związanego z giełdą samochodową. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy. Skarżący J. B. kwestionował zasadność tych decyzji, zarzucając m.in. błędne ustalenie, że doszło do robót budowlanych, nieuwzględnienie orzeczeń sądów powszechnych oraz naruszenie przepisów postępowania. Skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Renata Czeluśniak Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. B. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 roku, znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy- Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 roku (Dz. U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) oraz art. 104 i 108 k.p.a. nakazał inwestorowi J. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, tj. parkingu obejmującego działkę nr: [...] obr. [...] O. w K., będącą częścią obiektu budowlanego - / budowli / parkingu obsługującego klientów giełdy samochodowej obejmującego działki nr [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...], [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] obr. [...] O. i stanowiącego całość użytkową działającej giełdy samochodowej położonej na działkach nr: [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...]; [...] obr. [...] O. - na terenie wokół Zjazdu R. przy drodze nr [...] na lotnisko w B. w rejonie stacji benzynowej "[...]" w K. - zrealizowanego bez uzyskania decyzji pozwolenia na budowę. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w związku z pismami: Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].03.2002 r. znak: [...] oraz Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa S.A. z dnia [...].04.2002 r. znak: [...], PINB podjął postępowanie administracyjne znak: [...], w tym dokonał kontroli w terenie - protokół z dnia [...].03.2002 r., następnie przeprowadził rozprawę w siedzibie organu w dniu [...].08.2002 r. W następstwie, organ zawiadomił strony o wszczęciu w dniu [...].03.2002 r. postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie samowolnej budowy parkingu pod działalność giełdy samochodowej wraz z parkingiem dla klientów giełdy - na terenie wokół Zjazdu R. przy drodze nr [...] na lotnisko w B. w rejonie stacji benzynowej "[...]" w K. i dokonał kolejnej kontroli w terenie w dniu [...].09.2002 r.
Powyższe czynności wykazały, iż na terenie wokół Zjazdu R. przy drodze nr [...] na lotnisko w B. w rejonie stacji benzynowej "R." w K., podzielonym na wiele działek stanowiących własność osób fizycznych oraz prawnych, zostały wybudowane obiekty budowlane pn. parkingi na których aktualnie prowadzona jest giełda samochodowa oraz parkingi dla klientów tejże giełdy.
Decyzją nr [...] z dnia [...].09.2002 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanych parkingów obejmujących działki, na których prowadzona jest giełda samochodowa oraz parkingów dla klientów giełdy samochodowej (w tym przedmiotową działkę nr [...] stanowiącą własność J. B.) - na terenie wokół Zjazdu R. przy drodze nr [...] na lotnisko w B. w rejonie stacji benzynowej "[...]" w K. - zrealizowanych bez uzyskania decyzji pozwolenia na budowę oraz w sposób powodujący zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Powyższa decyzja została uchylona ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2002 r. znak: [...], który zmieniając zakres rozstrzygnięcia sprawy w I instancji oraz krąg stron zobowiązanych wskazał na celowość podjęcia odrębnego postępowania w zakresie parkingów dla klientów giełdy.
Następnie PINB wszczął z urzędu dwa dodatkowe-odrębne postępowania obejmujące obszar nie objęty decyzją II instancji. Postępowanie znak: [...] dotyczyło budowy na działkach na którym prowadzona jest giełda samochodowa i zostało zakończone decyzją nr [...] z dn. [...].12.2002 r. nakazującą rozbiórkę. Natomiast postępowanie znak: [...] dotyczyło budowy parkingów dla klientów tejże giełdy samochodowej i zostało zakończone decyzją nr [...] z dn. [...].12.2002 r. nakazującą rozbiórkę właścicielom i zarządcom określonych działek, w tym J. B. jako właścicielowi działki nr działki nr [...].
Na wniosek "Giełdy Samochodowej" Sp. z o. o. z siedzibą w K. /zarządcy giełdy samochodowej/, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2002 r., które to zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia [...].03.2003 r. znak: [...], w której stwierdził nieważność w/w decyzji WINB.
W związku z tym, WINB decyzją z dnia [...].06.2003 r. znak: [...] uchylił w całości decyzję nr [...] z dnia [...].09.2002 r. PINB znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
WINB decyzją z dnia [...].08.2003 r. znak: [...] uchylił również decyzję PINB nr [...] znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uchylona została także decyzją WINB z dnia [...].08.2003 r. znak: [...] decyzja PINB nr [...] znak: [...].
Organ I instancji, wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę, ustalił w oparciu o oświadczenia wezwanych właścicieli oraz dokonane kontrole, iż parking obsługujący klientów giełdy samochodowej, stanowiący całość użytkową działającej giełdy samochodowej, składa się z trzech części obejmujących działki nr [...]; [...]; [...]; [...], działki nr [...]; [...] i działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] O. oraz parkingu na którym bezpośrednio jest prowadzona giełda samochodowa, obejmującego działki nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] O.
W wyniku przeprowadzonego dodatkowego postępowania dowodowego, w tym przesłuchań właścicieli działek na których wybudowano parking obsługujący klientów giełdy samochodowej, jak również właścicieli i dzierżawcy działek, na których wybudowano parking, na którym działa giełda samochodowa, organ ustalił, iż wybudowane parkingi są usytuowane na różnych działkach stanowiących odrębne własności osób fizycznych lub prawnych oraz, że zostały wybudowane w różnym czasookresie. Powyższe spowodowało, iż zasadne było wydzielenie odrębnych postępowań, w których stronami zobowiązanymi, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, są poszczególni właściciele działek wchodzących w skład obszaru na którym znajdują się parkingi .
Niniejsze postępowanie dotyczy samowolnego wybudowania parkingu na terenie działki nr [...], stanowiącego część istniejącego, również samowolnie wybudowanego, obiektu budowlanego - parkingu, obejmującego działki sąsiednie i wykorzystywanego również pod działalność parkingową dla tej samej giełdy samochodowej. Sprawa przedmiotowej działki nr [...] obr. [...] O. winna być rozpatrywana w odniesieniu do całego obszaru objętego parkingiem.
Wybudowany na tej działce parking, poprzez utwardzenie terenu wysypaniem warstwy żwiru i tłucznia i to w celu stworzenia stanowisk postojowych dla samochodów, stanowi część obiektu budowlanego określanego mianem budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane.
Parking został wybudowany bez uzyskania wymaganej dla tego rodzaju inwestycji - decyzji pozwolenia na budowę, co oznacza, iż dokonana została samowola budowlana. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14.07.1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji /Dz. U. nr 93 poz. 589 z 1998 r./ - parking w skład którego wchodzi przedmiotowa działka nr [...] obr. [...] jak również pozostałe działki o nr: [...], [...], [...] obr. [...] stanowiący wraz z parkingiem na działkach nr [...], [...] obr. [...] i działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] całość użytkową z parkingiem na którym prowadzona jest giełda samochodowa obejmującym działki nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] O. zaliczany jest do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska - co zostało potwierdzone w pismach Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].03.2002r. oraz z dnia [...].07.2003r. Ponadto, zgodnie z wymaganiami w zakresie ochrony środowiska , parkingi winny być wybudowane na terenie utwardzonym stałą jednolitą nawierzchnią chroniącą grunt przed wsiąkaniem wód opadowych wraz z wykonaniem prawidłowego odprowadzenia ścieków do kanalizacji wyposażonej w urządzenia typu łapacze tłuszczu i oleju.
Wybudowany obiekt budowlany - parking na działce nr [...] obr. [...] nie posiada uporządkowanego systemu odprowadzenia ścieków z terenu jak również nie posiada, wymaganych przy tego typu inwestycjach, urządzeń do oczyszczania ścieków, co nie spełnia wymagań z zakresu ochrony środowiska. W tej sytuacji istnieje duże niebezpieczeństwo zanieczyszczania gruntu, a spływy naturalne z powierzchni zanieczyszczonego terenu powodują zanieczyszczenie wód istniejącego potoku O. Wg opinii WIOŚ z dnia [...].07.2003r "... Trwające nadal użytkowanie parkingu giełdy samochodowej narusza tym samym nie tylko przepisy prawa budowlanego ale także wymogi ochrony środowiska. Do najważniejszych naruszeń interesu ochrony środowiska należy brak zabezpieczenia odbiornika wód tj. Rowu O....". Organ zaznaczył, iż na terenie wokół Zjazdu R. przy drodze nr [...] na lotnisko w B. w rejonie stacji benzynowej "[...]" w K., oprócz parkingów użytkowanych przez klientów giełdy samochodowej /a więc związanych z tą giełdą/ w skład których wchodzi przedmiotowy parking na działce nr [...] obr. [...], zlokalizowany jest również parking na którym prowadzona jest giełda samochodowa - taka inwestycja w całości pozwala na parkowanie około 1000 samochodów. Wg opinii WIOŚ z dnia [...].07.2003r sam tylko parking pod działalność giełdy samochodowej przewidziany "... na ponad 600 miejsc parkingowych należy do przedsięwziąć mogących znacząco oddziaływać na środowisko...".
Organ ustalił również, iż parking na działce nr [...] obr. [...] został wybudowany bezpośrednio na istniejącym /przebudowanym na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...].02.1980 r./ - przebiegającym przez ten teren gazociągu wysokiego ciśnienia DN Ø 250 [...] oraz w obszarze jego strefy ochronnej, co powoduje zagrożenie życia ludzi i bezpieczeństwa mienia oraz uniemożliwia prawidłową eksploatację gazociągu. Zgodnie z opinią PGNiG S.A. wyrażoną w piśmie z dnia [...].07.2003r "... 2. Usytuowanie utwardzonego parkingu dla klientów giełdy samochodowej bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia, jak również zlokalizowanie bezpośrednio na gazociągu placu handlowego wydzielonego z parkingu giełdy samochodowej powoduje zagrożenie życia ludzi i bezpieczeństwa mienia oraz uniemożliwia prawidłową eksploatacją gazociągu. 3. Wydana przez [...] pismem znak: [...] z dnia [...].06.03 opinia dotyczyła wydzielonego terenu z parkingu giełdy samochodowej i była odniesiona do stanu stwierdzonego w okresie wcześniejszym. Aktualnie wydzielony z parkingu giełdy samochodowej obszar zajęty jest pod działalność handlową."
Następnie organ wskazał, że parking, będąc częścią terenu związanego użytkowo z giełdą samochodową, stwarza zagrożenie bezpieczeństwa dla uczestników ruchu drogi wojewódzkiej nr [...], a także na drogach dojazdowych do lotniska B. i jego wjazdach awaryjnych - co jest niezgodne z zapewnieniem warunków technicznych na drodze wojewódzkiej zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 02.03.1999 r. Stan taki został potwierdzony w postanowieniu z dnia [...].01.2003 r. Zarządu Dróg Wojewódzkich, jak również przez właściciela łącznicy Węzła B. tj. Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad.
Stwarza również zagrożenie bezpieczeństwa dla Portu Lotniczego (naruszenie ustawy z dnia 03.07.2002r. Prawo Lotnicze) i niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. Spełniona jest zatem przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku.
Organ następnie wskazał, że zgodnie z oświadczeniem właściciela J. B. z dnia [...].05.2002 r. "...1) Pan J. B. oświadcza, iż teren działki [...] jest częściowo utwardzony żużlem i żwirem - utwardzenia dokonał sam. 2) Powyższego utwardzenia dokonał w 1996r. 3). Teren tej działki (w części) od drogi K. (...) użytkowany jako parking samochodowy (...) 4) Inwestor w/w parkingu nie posiada decyzji pozwolenia na budowę parkingu z organu arch-budowl. UM... ".
Natomiast w protokole z przyjęcia stron z dnia [...].07.2003r, po pouczeniu strony o odpowiedzialności karnej w myśl art. 83 K.p.a. i art. 233 KK, ten sam właściciel działki nr [...] obr. [...] J. B. oświadczył : ".. iż teren działki nr [...] obr. [...] jest tylko częściowo utwardzony (...) Powyższego utwardzenia poprzez wysypanie żwirem części w/w działki strona dokonała w 1994 roku. (...) Strona oświadcza, że od roku 1995 na utwardzonej części działki nr [...] obr. [...] O. - prowadzi parking samochodowy."
Z przedłożonych do protokołu z dnia [...].07.2003 r. załączników, m. in. zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej pn. parking samochodowy z dnia [...].11.1995 r. oraz opinii UM Wydziału Architektury i Planowania Przestrzennego z dnia [...].10.1994 r. w sprawie wykorzystania w/w działki pod tymczasowy parking pod warunkiem uzyskania pozytywnych opinii siedmiu instytucji /czego strona nie dopełniła/, a także z zebranego, w sprawach dotyczących parkingów obsługujących klientów giełdy samochodowej oraz parkingów, na których działa giełda samochodowa, materiału dowodowego wynika, że sąsiednie działki zostały utwardzone przed 1994 rokiem. Ponieważ wyjaśnienia złożone w dniu [...].05.2002 r. i [...].07.2003 r. przez właściciela działki nr [...] są z sobą niezgodne, organ zgodnie z art. 80 k.p.a, oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego, przyjął, że przedmiotowy parking został wybudowany przed 1995 r.
Dokonane przez organ kontrole wykazały, iż na terenie w/w działki jak również w obrysie całego parkingu obsługującego klientów giełdy samochodowej i parkingu na którym prowadzona jest giełda samochodowa, jest nawieziona na rodzimy grunt rolny warstwa żużla, żwiru i tłucznia i na tak rozwalcowanym i utwardzonym terenie w chwili obecnej są parkowane samochody w związku z działającą giełdą samochodową.
Zdaniem organu I instancji, z uwagi na okres powstania obiektu, w myśl art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku, winny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 roku. Obiekt został zrealizowany bez uzyskania wymaganej przepisami decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, powodując bezpośrednie zagrożenie środowiska i niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, co zobowiązuje organ do nakazania rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 roku.
Odnosząc się do okoliczności, podniesionych w toku postępowania przez J. B., w tym wyroków uniewinniających J. K. w sprawach o wykroczenia związane z prowadzeniem giełdy samochodowej, organ wskazał między innymi, iż wyroki te wiążą jedynie w sprawach, w których zostały wydane i tylko w zakresie zarzucanych czynów z art. 65 ust. 1 ustawy - Prawo działalności gospodarczej. Tymczasem przedmiotem rozpoznania sądu nie było samowolne wykonanie robót budowlanych.
Organ wskazał, że bezspornym jest, iż na terenie przedmiotowych działek zostało wykonane utwardzenie terenu poprzez wysypanie warstwy żwiru i tłucznia i to w celu stworzenia stanowisk postojowych dla samochodów. Roboty te są robotami budowlanymi w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo budowlane, zwłaszcza jeżeli służą wykonaniu placów postojowych dla samochodów. Bezspornym jest również, że wybudowane tzw. parkingi - place obejmujące miejsca postojowe dla samochodów są obiektami budowlanymi o charakterze budowli. Nie wymienienie parkingów w przepisie art. 3 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 11.07.2003 r. nie świadczy, że nie są one budowlami, ponieważ zamieszczone w przepisie wyliczenie jest wyliczeniem przykładowym. Zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed 11.07.2003 r. roboty budowlane można rozpocząć tylko na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 w/w ustawy. Z treści powyższego przepisu wynika, że z wyjątkiem robót polegających na rozbiórce regulowanych przepisami art. 31 w/w ustawy, wszystkie inne roboty budowlane nie wymienione w przepisach art. 29 i 30 ustawy wymagały do ich rozpoczęcia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepisy art. 29 i 30 ustawy w jej brzmieniu sprzed 11.07.2003 r. nie wymieniały robót polegających na wykonaniu miejsc postojowych dla samochodów, co świadczy, że na tego rodzaju roboty wymagane było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę. Potwierdza to wprowadzona w życie w dniu 11.07.2003 r. nowelizacja ustawy, która w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 10 wymienia, jako nie wymagające pozwolenia na budowę wykonanie miejsc postojowych dla samochodów postojowych do 10 stanowisk włącznie - dla tego rodzaju robót nowelizacja przewiduje zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 zgłoszenie właściwemu organowi. Rozwiązanie powyższe stanowi liberalizację wymagań w stosunku do poprzedniej regulacji. Również przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r. - Prawo budowlane obowiązującej przed dniem 01.01.1995 r. wymagały w art. 28 uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę praktycznie dla wszystkich robót budowlanych z wyjątkiem rozbiórek. Wykonanie najprostszego, prymitywnego parkingu może polegać na utwardzeniu terenu także poprzez wysypanie i rozplantowanie żwiru, żużla wielkopiecowego lub tłucznia itp. W tym zakresie przeprowadzona nowelizacja ustawy nie rozszerzała zakresu robót uznawanych za roboty budowlane o nowe desygnaty, tylko rozszerzyła zakres robót budowlanych, których wykonanie nie wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę i roboty takie były i są nadal objęte regulacją ustawy Prawo budowlane.
Przedstawione wyżej zapisy ustawy wskazują, że wykonywanie miejsc parkingowych dla samochodów, również poprzez utwardzenie terenu w drodze wysypania i rozplantowania żwiru lub tłucznia, wchodzi w zakres robót budowlanych regulowanych ustawą Prawo budowlane, a ponieważ na poszczególnych działkach poprzez utwardzenie terenu wykonano parking - miejsca postojowe dla więcej niż dziesięciu samochodów - wymagały one i wymagają również po nowelizacji uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.
Uzasadniając nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności organ wskazał, że przedmiotowy parking, będący częścią terenu użytkowo związanego z prowadzoną giełdą samochodową - zgodnie z stanowiskiem WIOŚ zajętym w piśmie z dnia [...].03.2002 r. oraz [...].07.2003 r. - zaliczony jest do inwestycji szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, mogących znacząco pogorszyć stan środowiska. Stanowi to zagrożenie dla ważnego interesu społecznego w rozumieniu art. 108 k.p.a.
Odwołania od powyższej decyzji zostały wniesione przez J. B. oraz Giełdę Samochodową Sp. z o.o. w K.
Odwołujący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego, zarzucając, iż:
1. błędnie przyjęto, że na działkach, których dotyczy zaskarżona decyzja został wybudowany obiekt budowlany tj. parking lub były realizowane jakiekolwiek roboty budowlane, organ nie zastosował się do zapadłych w tej sprawie wyroków Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego oraz nie odniósł się do postanowienia Prokuratury Rejonowej. Dowody na to, że na przedmiotowych działkach nie powstał obiekt budowlany ani nie były realizowane roboty budowlane stanowią: postanowienie Prokuratury Rejonowej z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie umorzenia postępowania, wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2003 r. sygn. akr [...], wyrok Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] lipca 2003 r., wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. sygn. akr [...]. Powyższe orzeczenia nie zostały uwzględnione przez organ, mimo tego, że zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 września 2001 r. sygn. akt II S.A. 1997/00 "Organ administracji publicznej jest związany orzeczeniem sądu karnego". Niezawisłe organy wymiaru sprawiedliwości uznały, że przedmiotowe prace nie są robotami budowlanymi. Organ, prowadząc postępowanie administracyjne dotyczące prac, które nie są regulowane przepisami ustawy Prawo budowlanego wykracza poza granice swoich kompetencji i prowadzi działania nie posiadając ku temu żadnych podstaw prawnych. Organ ponadto próbuje manipulować dowodami, gdyż z jednej strony oświadcza, że jest związany w/w wyrokami, a z drugiej, że ma prawo do dokonania własnej oceny. Nie odniesienie się natomiast do postanowienia Prokuratury Rejonowej z dnia [...] grudnia 2002 r. o umorzeniu dochodzenia, w sprawie wykonania w okresie bliżej nieustalonym do marca 2002 r. w K. robót budowlanych polegających na przeprowadzeniu niwelacji terenu Giełdy Samochodowej bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia wykonanych prac, stanowi próbę zatajenia tego dowodu w toczącym się postępowaniu administracyjnym.
2. organ przyjął błędnie, że w/w orzeczenia Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego nie odnoszą się do działek nr [...],[...] i [...] obr. [...] O..
3. organ bezpodstawnie przyjął, że prace polegające na rozsypaniu żwiru na działkach, których dotyczy zaskarżona decyzja spowodowały niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Postanowienie Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...].01.2003 r. znak: [...], wskazane w uzasadnieniu decyzji, zostało uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...] jako naruszające prawo. Organ I instancji nie wyjaśnił, dlaczego wykonanie prac polegających na rozsypaniu żwiru naruszyło przepisy ustawy Prawo lotnicze. Zagrożeń dla przebiegającego gazociągu organ nie poparł żadnymi jednoznacznymi dowodami. Stanowiska zajmowane do tej pory przez Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. są wzajemnie sprzeczne. Pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. PGNiG wypowiedział się, że "aktualnie nie występują problemy związane z eksploatacją przedmiotowego odcinka gazociągu". Miesiąc potem PGNiG zmienił swoje stanowisko nie podając przyczyn.
4. organ bezpodstawnie nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
J. B. zarzucił dodatkowo, iż organ pierwszej instancji nie uznał udzielonego prawidłowo A. P. pełnomocnictwa, w związku z czym decyzja została nieprawidłowo doręczona i w konsekwencji nie wywołała żadnych skutków prawnych.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność odwołania Giełdy Samochodowej Sp. z o.o. wskazując, że nie posiada interesu prawnego w toczącym się postępowaniu.
Decyzją z dnia 23 czerwca 2004 roku, znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku- Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji wydał prawidłową decyzję w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniach administracyjnych prowadzonych pod sygn.: [...],[...],[...] oraz [...] - dotyczącym parkingu obsługującego klientów giełdy samochodowej obejmującego działkę nr: [...] obr. [...] O. w K.
Organ odwoławczy podał, że w postępowaniu oparto się również na ustaleniach poczynionych podczas kontroli robót budowlanych z dnia [...].03.2002 r., [...].09.2002 r. i [...].07.2003 r., przeprowadzonej w siedzibie organu I instancji rozprawy administracyjnej z dnia [...].08.2002 r., przesłuchań właścicieli działek na których wybudowano parking obsługujący klientów giełdy samochodowej jak również właścicieli i dzierżawców działek na których wybudowano parking na którym działa giełda samochodowa, oraz na podstawie pism i opinii m.in. Zarządu Dróg Wojewódzkich;. Portu Lotniczego; Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska; PGNiG S.A.
Organ I instancji ustalił, iż parking obejmujący działkę nr [...] obr. [...] O., której właścicielem jest J. B. został zrealizowany przed 1995 r. poprzez utwardzenie terenu warstwą żużla, żwiru i tłucznia w celu stworzenia stanowisk postojowych dla samochodów w związku z działającą giełdą samochodową (oświadczenie pouczonego o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań J. B. z dnia [...].07.2003 r. "...Strona oświadcza, iż teren działki jest tylko częściowo utwardzony (...) Natomiast pozostała część działki jest nie utwardzona i jest to grunt rodzimy — łąka. Powyższego utwardzenia poprzez wysypanie żwirem części w/w działki strona dokonała w 1994 r..", karta nr 53 akt I instancji).
Następnie organ odwoławczy wskazał, iż parking na działce nr [...] stanowi część obiektu budowlanego, będącego budowlą. Z uwagi na to, iż obiekt ten został zrealizowany przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W sprawie zaistniały przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. , który odnosi się do sytuacji, gdy obiekt budowlany lub jego część wybudowany jest niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy. Podlega on przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W ocenie organu, parking obejmujący działkę nr [...] powoduje pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, oraz realne zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi.
Zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności protokół ze spotkania w sprawie wjazdu na teren giełdy w B. w rejonie portu lotniczego z dnia [...].01.2003 r. (karta nr 21 akt I instancji), opinia WIOŚ z dnia [...].07.2003 r. (karta nr 30 akt I instancji), postanowienie Zarządu Dróg Wojewódzkich z dnia [...].01.2003 r. (karta nr 23 akt I instancji), pisma Portu lotniczego z dnia [...].01.2003 r. i [...].07.2003 r. (karty nr 27 i 29 akt I instancji), opinia PGNiG S.A. (karta nr 33 akt I instancji) jednoznacznie wskazują, iż przedmiotowy parking, stanowiący część parkingu obsługującego klientów giełdy samochodowej i stanowiącego całość użytkową giełdy samochodowej, stwarza w tym rejonie realne zagrożenie bezpieczeństwa dla użytkowników drogi wojewódzkiej nr [...], na łącznicach autostradowych Węzła B., oraz na drogach dojazdowych i wjazdach awaryjnych do lotniska w B. Wykazano również, iż działalność giełdy powoduje szkodliwość dla środowiska, oraz niebezpieczeństwo pogorszenia jego stanu, w szczególności z uwagi na duże niebezpieczeństwo zanieczyszczenia gruntu oraz wód potoku O. (opinia WIOŚ z dnia [...].07.2003 r. ) Usytuowanie utwardzonego parkingu bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia powoduje niebezpieczeństwo zagrożenia życia ludzi i bezpieczeństwa mienia, oraz uniemożliwia prawidłową eksploatację gazociągu.
W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy parking na terenie działki nr [...]r stanowiący część parkingu obejmującego działki sąsiednie i wykorzystywany jako parking obsługujący klientów prowadzonej przez "Giełdę Samochodową" Sp. z o.o. giełdy samochodowej, jest obiektem budowlanym, na realizację którego wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Pojęcie obiektu budowlanego obejmuje nie tylko pojęcie budynku i obiektu małej architektury, ale zgodnie z art. 3 pkt 3 każdą budowlę. W ocenie organu odwoławczego, wykonane roboty budowlane polegające na nawiezieniu na grunt warstwy żużla. żwiru i tłucznia, a następnie rozwalcowaniu tych materiałów w celu utworzenia parkingów dla samochodów, należy zakwalifikować jako budowę, w wyniku której, powstała będąca obiektem budowlanym budowla - parking, stanowiący część budowli, tj. giełdy samochodowej.
Zgodnie z ogólną regułą art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r., roboty budowlane (a zatem stosownie do art. 3 pkt 7 - także budowę) rozpocząć można jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. wyczerpująco wymienia rodzaje robót budowlanych, do których wykonania nie jest konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę, a przepis art. 30 określa, dla których robót budowlanych niezbędne jest dokonanie zgłoszenia o zamiarze ich rozpoczęcia. Wykonywanie robót budowlanych polegających na nawiezieniu na grunt warstwy żużla, żwiru i tłucznia, a następnie rozwalcowanie tych materiałów w celu utworzenia parkingów dla samochodów nie jest wyłączone spod obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem organu odwoławczego, parkingu zrealizowanego na działce nr [...] nie można zakwalifikować do żadnego z obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego. Jest to bowiem obiekt określony w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego mianem budowli, czyli każdego obiektu budowlanego nie będącego budynkiem lub obiektem małej architektury. Przedstawiona w artykule 3 pkt 3 lista przykładowych obiektów będących budowlami nie jest listą zamkniętą i w ocenie organu parking, stanowiący część terenu, na którym prowadzona jest giełda samochodowa należy zakwalifikować do tej właśnie kategorii obiektów budowlanych tj. budowli. Uregulowania zawarte w art. 29 ust. 2 Prawa budowlane z 1994 r. w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z dnia 10 maja 2003 r. nr 80, poz. 718), doprecyzowały jakie roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę. W punkcie 5 powołanego wyżej przepisu wskazano, iż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych.
Jednakże roboty budowlane polegające na realizacji przedmiotowego parkingu na działce nr [...] były budową obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, bowiem zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 7 utwardzenie powierzchni gruntu na działce budowlanej nie jest przebudową, montażem, czy remontem lub rozbiórką obiektu budowlanego, a zatem należy je zakwalifikować jako budowę. Zatem przypadki określone w art. 29 ust. 2 ustawy, dotyczące robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego nie mają tu zastosowania. Nadto organ odwoławczy stwierdził, iż roboty budowlane polegające na utwardzeniu powierzchni gruntu w celu utworzenia stanowisk postojowych dla samochodów, wykonane przed 01.01.1995 r., jak i po tej dacie, wymagały uzyskania decyzji pozwolenia na budowę.
Organ odniósł się także do dowodów, które nie stanowiły podstawy ustaleń faktycznych - w szczególności do wyroków sądów powszechnych, wskazując iż nie dotyczyły one kwestii samowoli budowlanej, zaś organy nadzoru budowlanego nie są związane wykładnią przepisów prawa budowlanego, dokonaną przez sądy powszechne i organy prokuratury na potrzeby postępowań cywilnych czy karnych.
Organ wskazał również, że w skarżonej decyzji brak jest stwierdzenia, iż orzeczenia sądów powszechnych nie dotyczą działek nr [...], [...] i [...] obr. [...] O..
Zdaniem organu II instancji, materiał dowodowy wskazuje, że lokalizacja przedmiotowego obiektu powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Organ odwoławczy wskazał również, że organ I instancji w sposób prawidłowy wezwał J. B. do uzupełnienia pełnomocnictwa udzielonego A. P. zamieszkałemu poza granicami Polski. Z uwagi na miejsce zamieszkania - jest on osobą nieobecną w rozumieniu przepisów k.p.a. Przyjęcie takiego pełnomocnictwa prowadziłoby do przedłużania postępowania i powodowałoby możliwość narażenia stron tego postępowania na utrudnienie w korzystaniu z przysługujących im praw procesowych. Jakkolwiek decyzja o ustanowieniu pełnomocnika należy do strony postępowania, to organ administracji publicznej ma prawo oceny celowości takiego pełnomocnictwa w kontekście jego wpływu na prawidłowość postępowania. W wyznaczonym terminie strony nie wskazały pełnomocnika zamieszkującego na terenie Polski. A. P. nie podjął żadnej czynności, która potwierdzałaby jego wolę reprezentowania J. B. w postępowaniu przed organem I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie od powyższej decyzji złożył J. B., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący zarzucił, że organy nadzoru budowlanego błędnie przyjęły, że na działkach, których dotyczy zaskarżona decyzja został wybudowany obiekt budowlany tj. parking lub były realizowane jakikolwiek roboty-budowlane, i nie zastosowały się do zapadłych w tej sprawie wyroków Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego oraz postanowienia Prokuratury Rejonowej. Uzasadniając zarzut skarżący powtórzył twierdzenia i argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto skarżący zakwestionował zastosowaną przez organ II instancji wykładnię art. 29 ust. 2 pkt 5, art. 3 pkt 3, 6 i 7 prawa budowlanego z 1994 r.
Skarżący zarzucił również, ze w postępowaniu nie brała udziału Giełda Samochodowa sp. z o.o., co stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wskazał, że Giełda Samochodowa sp. z o.o. jest związana umowami z właścicielami poszczególnych działek na mocy których może z nich korzystać. W momencie, kiedy zostało wszczęte postępowanie administracyjne Giełda Samochodowa sp. z o.o. (wówczas O. sp. z o.o.) była stroną postępowania. Na O. sp. z o.o. decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. znak: [...] był nałożony nakaz rozbiórki. Również decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. znak: [...] nakazywała spółce rozbiórkę. Następnie na wniosek spółki GINB w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2003 r. znak: [...] stwierdził nieważność w/w decyzji z dnia [...] listopada 2002 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji odwoławczej i dodając, iż w niniejszej sprawie nie było podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego w oparciu o art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Na wstępie podkreślić należy , że przedłożone akta administracyjne rozpoczynają się od notatki służbowej z dnia [...].09.2003r , z której wynika , że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził odrębne postępowanie w stosunku do każdej z działek wchodzących w skład "giełdy samochodowej", dokonując do każdego z nich kserokopii niezbędnego materiału dowodowego z postępowania pierwotnego toczącego się do sygnatury [...].
Ponieważ tak utworzone akta administracyjne były niekompletne , dopuszczono dowód z akt tut. Sądu II SA/Kr1733/03, gdzie zostały dołączone akta administracyjne [...].
Jak wynika z uzasadnień decyzji organów obydwu instancji ustalenia w sprawie zostały dokonane na podstawie protokołu kontroli z dnia [...].03.2002r, wyników rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...].08.2002r , protokołu kontroli z dnia [...].09.2002r, protokołu kontroli z dnia [...].07.2003r, oświadczeń właścicieli innych działek oraz pism organów i instytucji.
W aktach brak jest protokołu kontroli z dnia [...].03.2002r.
Pierwszym dokumentem w aktach administracyjnych [...], w którym mowa jest o przedmiotowej działce, jest protokół kontroli robót z dnia [...].03.2002r, z którego wynika , że teren działki nr [...] został w części wysypany żwirem i utwardzony (k.5).
Protokół z dnia [...].03.2002r został sporządzony bez udziału stron , o kontroli strony nie były zawiadomione.
Pismem z dnia [...].08.2002r skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania (k.191).Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...].10.2003r stwierdził , że przeprowadził rozprawę administracyjną w dniu [...].08.2002r.
Z kolei organ II instancji powołał się na ustalenia dokonane na podstawie wyników rozprawy administracyjnej z dnia [...].08.2002r.
W aktach sprawy brak jest protokołu rozprawy z dnia [...].08.2002r.
Jak wynika z omawianych akt sprawy [...], rozprawa administracyjna "w sprawie dotyczącej gazociągu wysokiego napięcia i zabudowy w jego najbliższym sąsiedztwie na terenie giełdy samochodowej w B." została przeprowadzona w dniu [...].08.2002r. Wezwania na rozprawę otrzymali wyłącznie Sp. z o.o. O., Komendant Policji Miejskiej, Zastępca Komendanta Straży Miejskiej oraz Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA.
W protokole zapisano wyłącznie ustalenia odnośnie ustawienia na przedmiotowym terenie znaków drogowych o zakazie parkowania i podjęcia działań porządkowych przez policję i straż miejską.
Skarżący nie został o rozprawie zawiadomiony.
Również o kolejnej kontroli przeprowadzonej w dniu [...].09.2002r, która była podstawą ustaleń organów , skarżący i pozostali właściciele działek na których prowadzony był parking, nie zostali zawiadomieni – (k.252).
W aktach brak jest protokołu kontroli z dnia [...].07.2003r, na którą powołał się organ odwoławczy.
W aktach administracyjnych [...] znajduje się jedynie na k. 982 protokół oględzin z dnia [...].12.2002r – przeprowadzonych znowu bez zawiadomienia stron o tej czynności.
Nadto w uzasadnieniach decyzji organy powołały się ogólnikowo na przesłuchania właścicieli działek na których wybudowano parking na którym działa giełda samochodowa bez wskazania nawet nazwisk tych osób i dat tych czynności.
Ustalenie , iż przedmiotowy parking został wybudowany przed 1995r organ uzasadnił m.in. tym, że "z zebranego, w sprawach dotyczących parkingów obsługujących klientów giełdy samochodowej oraz parkingów na których działa giełda samochodowa, materiału dowodowego wynika, że sąsiednie działki zostały utwardzone przed 1994r".
Ustalenie zostało dokonane z naruszeniem przepisu 107 kpa, który nakazuje organowi wskazanie konkretnych dowodów , na których się oparł przy dokonaniu ustaleń.
Przed wydaniem decyzji przez organ I instancji strona nie została poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Pismo tej treści zostało dopiero wysłane do skarżącego przez organ II instancji.
W związku z tym podnieść należy , że podstawową zasadą postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału strony w tym postępowaniu, wyrażona w przepisie art.10 kpa.. Stanowi on , że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od tej zasady tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej chronologię postępowania nie można uznać , aby w niniejszej sprawie organ I instancji mógł od tej zasady, zgodnie z prawem, odstąpić.
Bogate orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje , że załatwienie spraw administracyjnych, w oparciu o określone w prawie materialnym kryteria przedmiotowe, z pominięciem gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych strony, do której kierowane są jednostronne rozstrzygnięcia (decyzje administracyjne), koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego, wyrażonymi w art. 7 i 10 § 1 kpa (wyrok NSA z dnia 2.02.2001rI SA 1479/99 LEX nr 54176).
Prawu strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów towarzyszy obowiązek organu prowadzącego postępowanie pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także obowiązek wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie (wyrok NSA z dnia 6.10.2000r V SA 316/00 LEX nr 50116).
Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 kpa. Realizacją zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest wprowadzenie warunku, od spełnienia którego uzależnione jest uznanie przez organ administracji publicznej okoliczności faktycznej za udowodnioną. Warunkiem tym jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu (wyrok NSA z dnia 5.04.2001rII SA 1095/00 LEX nr 53441).
Tak więc w świetle powyższych uwag pogląd organu odwoławczego zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , iż "organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz zapewnił stronom postępowania ich gwarancje procesowe, gdyż miały one zapewnioną możliwość uczestniczenia we wszystkich fazach postępowania" jest całkowicie pozbawiony podstaw faktycznych.
Powyższe upoważnia do stwierdzenia , ze zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu Sąd nie wypowiada się co do zastosowania przez organy prawa materialnego , gdyż subsumcja przepisu nastąpiła z naruszeniem wszelkich zasad procesowych.
Stosownie do treści art.145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd podzielił natomiast argumentację organu odnośnie skuteczności pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego A. P.
Dlatego też , na podstawie powołanego przepisu i art.200 ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło